Tagged: T Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:00 am on 2014/10/08 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txotxolokeria 

    iz. Txotxoloari dagokion ekintza edo esana.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: Bizk.

    [ergelkeria]: ergelkeria, inozokeria, kaikukeria, kirtenkeria, lelotasun, sanokeria, tontakeria, tontotasun, tutulukeria, txatxukeria, txotxolotasun, zozokeria, zozotasun, menskeria Ipar., pellokeria Ipar., pernandokeria Ipar., lerdokeria Heg., gangarkeria Bizk., kokolokeria Bizk., lelokeria Bizk., tentelkeria Bizk., tetelekeria Ipar./Naf., alukeria beh., inuzentekeria beh., memelokeria beh., ergeltasun g.e., mozolokeria Bizk. g.e., txotxakeria Bizk. g.e (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es estupidez, tontería, simpleza, necedad, frivolidad
    fr sottise, bêtise
    en stupidity, foolishness, dumbness
    port estupidez, burrice, bobeira, simplicidade

    Entzun:

    Esan nien garbi (eta esaten dizun zuri ere), nahiko nukeela laurogeitara ailegatu, eta kale nagusian iluntzearen babesean mingain musuak eman gizon bati. Emakumeek, ordea, ez zuten ulertzen. «Mesedez, Goizalde, laurogeitan horrelako txotxolokerietan hasi!?». Neure belaunaldiko adiskide bati jazoera esan eta eman zidan erantzunak utzi ninduen aztoratuago: jabetu zara gizartea laukia dela eta gu borobilak garela? [Laukiak eta borobilak, Goizalde Landabaso (Larrepetit, 2014-10-07 )] (Berria.eus)

    txotxolokeria (Gaurko hitza, CC)

     
  • Inaki Agirre 8:51 am on 2014/09/28 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tiborta 

     iz. Arraunaren muturreko zati mehea, eskuez heltzen zaiona. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Itsas.) empuñadura [del remo]; puño
    fr poignée [de l'aviron]
    en handle (of the oar)
    port empunhadura; punho

    Entzun:

    Tiborteari eusten ikasi beharra daukak, Martin, gizon egingo bahaiz behintzat. Baleen berbaroa, E. Jimenez.

    Usaia ukan behar du batek arraunlari izateko, leunduena izanagatik ere tibortaren igurtziak, berriren berriz, baba sortzen baitu, lehertu zartatu odoldu, zauri eginda uzten dizu eskua. [Sua nahi, Mr. Churchil?, Koldo Izagirre (Susa, 2005). Orr.: 215] (Ereduzko Prosa Gaur)

    tiborta (FlickrCC, Alberto Varela)

     
  • Maite 7:50 am on 2014/09/26 Permalink | Reply
    Tags: T   

    trenkatu 

    (Ipar.) 1. du ad. Hautsi, ebaki. 2. da/du ad. Nekearen nekez jota geratu. 3. du ad. Hitzak behar bezala ahoskatu(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [erabaki]: erabaki, ebatzi
    [moztu]: moztu, ebaki, hautsi, murriztu, triskilatu, pikatu
    [ebaki]: ebaki, ahoskatu
    [nekatu]: nekatu, unatu, pot egin, ahitu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) cortar, partir, separar (2) pronunciar; articular (3) resolver, decidir (4) agotar(se), cansar(se), fatigar(se)
    fr (1) trancher, couper (2) décider, résoudre
    en (1) summit, peak (2) flat roof; balcony
    port (1) cume, cume (2) terraço

    Entzun:

    Dena den, goiz edo berant, arazoa beharko zuen trenkatu[Hautsi da katea, Toti Mtz. de Lecea / Elena Touyarou (Erein, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Berriz ere ene baitan zerbait trenkatu zen. [Anaiaren azken hitza, Daniel Landart (Elkar, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    -Bego – trenkatu zuen aitak -. [Hiruko, Itxaro Borda (Alberdania, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    trenkatu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 7:59 am on 2014/09/25 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txingoka 

    adb. Oin bakar baten gainean, txingo. Txingoka ibili (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txingoka (G-goi, AN-5vill; H (<ch-> V, G)), txinguka (Lar, H (<ch-> V, G)), txinkoka (G-to-bet), xingoka (L-côte; O-SP 224). Ref.: A (txingoka, txinkoka, xingoka); Gte Erd 148.

    A la pata coja.Xingoka noa, je marche au cloche-pied” O-SP 224. “Coscoxita, juego de muchachos que andan sobre un pie, encogido el otro, txinguka, txingilka ibilli” Lar. “Andar a la coxcojuela” Ib. “À cloche-pied” H (s.v. xingilika). v. xingilika. Batzubek danboliñaren soñuan dantzan, besteak pillotan, palankan [...], burumutxika, txingoka, bilinbolaka [...], eta beste onelako egikera, gorputzaren azkardade indar ta arintasunari dagozkiotenetan. Izt C 213s.

    Sinonimoak: iz.
    [oin bakar baten gainean] : txingoan, txangika, Ipar. xingilka, intxintxorrean, kisketean, oinka-oinka, trinkitin, xingili, xingilika (UZEIren Sinonimoen Hiztegia, Labayru ikastegia eta Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
    [jokoan] : harribanakoka, harrigorrika, kisketean, koxo-pla, lokarrika, txintxirrika (Labayru ikastegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  (1) a la pata coja, a la rayuela (Elhuy.); (andar) sobre un pie; (jugar) a la pata coja (Labayru) (2) Jok. (jugar) al truquemé 
    fr fam à cloche-pied
    en hopping, on one foot
    port num pé só

    Entzun:

    Barre eutsiezinak puztuta, oilanda bat zirudien, biribil-biribil, hantxe saltoka, txingoka, eskortaren erdian. [Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    txingoka (Argazkia: Formfonts, Alan Fraser)

     
  • Maite 8:08 am on 2014/09/09 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tristezia 

    iz. Tristura, triste dagoenaren egoera (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    tristezia (BN-arb, S; Volt 7, SP, Urt II 95, VocBN, Gèze, Dv, H), tristeza (Lar, Añ, H), tristizia (H), trixtezia, trixteza. Ref.: Lrq; Gte Erd 254. Tr. En la tradición meridional se documenta la forma tristeza (Samper trixteza) y en la septentrional domina tristezia, aunque a partir de mediados del s. XIX tbn. aparece trixtezia. Hay además tristizia en Leiçarraga y Eguiateguy.

    1. Tristeza. “Tristeziak hartu du (BN-arb)” Gte Erd 254.

    2. Desgracia. Natüraren beharrünen pian izatia egiazki miseria bat da eta tristezia bat persona debot baten. Mst I 22, 2

    Sinonimoak: iz.
    [tristura] : tristura, goibelaldi, goibeldura, goibeltasun, ilunaldi, malenkonia.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es tristeza, pena, añoranza, angustia, melancolía
    fr chagrin, mélancolie, tristesse
    en sadness, misery, melancholy, sorrow
    port tristeza, melancolia, infelicidade

    Entzun:

    Khalil Gibranek tristeziaz zioen, bi baratzen arteko harresia dela. Mandarinondoa eta bion artean, hortaz, tristesa sartu da. Nire losintxek ez dute dagoeneko balio, ongarriak eta urak ezer gutxi egin lezakete. Harrapatuta dago. [Tristesa, Goizalde Landabaso (Larrepetit, 2014-09-09)] (Berria.eus)

    Zoritxarrez, tristeziak hartu du.

    tristezia (FlickrCC, Cesar Mascarenhas)

     
  • Maite 8:45 am on 2014/07/18 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tortika 

    iz. 1. Zerbaiti itsatsita geratzen den zikinkeria, kraka. Ehun urteko tortika zuen lapiko hark ipurdian. 2. Tanua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak

    [kraka] zetaka, zolda, kraka, uger (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es mugre, pringue, porquería
    fr  crasse
    en grime, dirt, filth, muck
    port sebo

    Entzun:

    Maistraren irribarreak, eztitasunez askatu zuen emeki-emeki mesprezuaren tortika nire larruazaletik, eta bidea zabaldu zidan. [Hauts bihurtu zineten, Juan Kruz Igerabide (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    tortika (FlickrCC, Lee Jordan)

     
  • Maite 10:41 am on 2014/06/28 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tresna-barra 

    INFORM. iz. Antzeko zeregina duten funtzioen ikonoak edo ikurrak dauzkan barra. Normalean menu-barraren azpian egon ohi da, eta pertsonalizatu egin daiteke. (Euskalterm)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es barra de herramientas, barra de símbolos
    fr barre d’outils
    en tool bar, toolbar
    port barra de ferramentas

    Entzun:

    Irakasleak Euskalbar tresna-barra jaisteko aholkatu die ikasleei. Horrela, klik batera topatuko dituzte hiztegiak.

    tresna-barra (Wikimedia Commons)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel