Tagged: T Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:23 pm on 2017/06/14 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txotxatu 

    ad. txotxatu, txotxa, txotxatzen da ad. Bizk. Burua arindu, umetu. Ik. sinpletu. Txotxatu, sinpletu, zahartu, itxuragabetu eta ezainduko zara. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txotxatu (V, G, AN ap. A; Añ, Izt 4v), txotxotu (R ap. A), txotxeatu (Lar).

    1.Achocharse” Añ. “Aniñarse, chochear. En V-ple distinguen entre txotxotu ‘aniñarse un hombre’ y txotxatu ‘aniñarse una mujer’” A. v. txotxindu. Ni hirurogei ta amairugarren urtean sartua nabil, zartu naiz, ez ordea oraindikan elzartu (txotxotu, caduco): burua daukat soilla, baña fresko ta sendo. Lar, carta a Gandara 162. Txotxatu, sinpletu, atso-aguretu, lenbait len zartu, etxurabagetu ta ezainduko zareala. Añ MisE 107.

    (Aux. intrans. bipersonal). Ikusten da gaurko egunian persona bat irakurtera emona, eleisa ta sakramentu zalia, arimia garbi gorde nai dabena peligrubei iges eginda; diñuee beriala munduko juezak, sinpletu edo txotxatu jako oni. JJMg BasEsc 155.

    2. Chochear, extremar el cariño (empleado en la expr. txotxatuta egon). Bere gurasuak txotxatuta egozan beragaz. Kk Ab I 108.

    Sinonimoak: ad. Bizk.

        [eltzartu]: eltzartu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. volver(se) ligero, -a de cascos, atontar(se)
    fr abrutir
    en stupefy
    port aturdir-se, ficar tonto

    “Badakizu, mundu hau gaixorik dago edo neu txotxatu naiz zeharo”, bota zuen Mari Terek erretolika amaitzeko. [Ileak uretan, Josu Penades (Alberdania, 2012)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    txotxatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 10:48 pm on 2017/06/11 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txinpartatsu 

    adj. Txinparta asko botatzen dituena. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [pindartsua]: pindartsu Ipar., pindardun Ipar. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. chispeante
    fr étincelant(e)
    en sparking
    port adj faiscante

    Sinonimia jostalaria, errepikapen txinpartatsua eta aldarte zirtolaria bere estiloaren sor marka dira. [Ifrentzuen jauna, Harkaitz Cano (Berria.eus, 2017-06-09)] [Anjel Lertxundiri eskainitako hitzak]

    txinpartatsu (Argazkia: Zaldi Ero)

     
  • Maite 10:46 pm on 2017/06/04 Permalink | Reply
    Tags: T   

    trapaila 

    iz. Bat-bateko haizearen eraginez sortzen den itsaskirria. (Anjel Lertxundi)

    Trapaila, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2005-05-05)

    Sautrela-koek nire gustuko hitz bat eskaturik, trapaila aipatu nien. Bat-bateko haizearen eraginez sortzen den itsaskirria edo trapaila. Estropadetan arraunlari trebatuenek nahi izaten duten itsas zabaleko giro aldakor bizia. Zarauzko gazte batzuek beren asteburuetako girora ekarritako hitza: «Trapaila polita zebilek gaur!». Hitz zahar berritua, testuinguru arrantzale batetik parranda-girora ekarria.

    Xuxen-ek ez dit onartzen. Testu idatzien corpus-ek ez dute jasotzen. Ez da Orotariko Euskal Hiztegia-ko 125.987 hitzen artean ageri. Baina bizi-bizi dago kostaldean. Akademiek, hiztegiak, corpus-ek ezin jaso dezakete hizkuntza bat bere osotasunean. Zorionez. Bestela, akademiak, hiztegiak eta corpus-ak batere trapailarik gabeko itsaso hil baten deskribatzaile huts genituzke.Hizkuntza bizi batek, arraunketa sasoitsua egingo badu, trapaila behar eta nahi, hori da kontua.

    Sinonimoak: iz.
    [trapaila] : itsaskirri

    Beste hizkuntza batzuetan (Word Reference hiztegiak):

    es marejadilla (propiciada por el viento que surge repentinamente)
    fr houle, légère
    en wave movement, undulation
    port marejada, marulho

    Trapaila garaiotan arrantzuan ibiltzeko haina gogorik biltzen badugu, bederen. [Trapaila garaiak, Hasier Etxeberria (Alua Mundua!, 2015-11-09)] (Zuzeu.eus)

    trapaila (Argazkia: Alua mundua!, zuzeu.eus)

     
  • Maite 11:57 pm on 2017/06/03 Permalink | Reply
    Tags: T   

    trapailu 

    adj. Aiurri txarrekoa.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    trapailu (-all- G-azp ap. Gte Erd 212). Irritable, de mal carácter.

    Sinonimoak: iz.
    [aiurri txarrekoa] : suminkor, haserrekor

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es irritable, de mal carácter
    fr irritable, irascible; personne qui a un mauvais caractère,
    en irritable, (informal) grouchy; person who has a bad character
    port avinagrado(a), envinagrado(a); pessoa de mau caráter; irritável, irritadiço(a)

    Trapailu halakoa!

    trapailu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:45 pm on 2017/05/30 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txikierdi 

    iz. Edukiera-neurri zaharra, txikiaren erdia, hots, pinta erdiaren laurdena balio zuena. Mahai baten aurrean txikierdiko botila ardoarekin. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txikierdi (G, B ap. A), txikerdi (V, G ap. A).

    “Medio chiquito, equivalente a un octavo de litro” A. “Un octavo de litro” Ib. Oraiñ guazen, gusto badezu, Andres, txiki-erdibana eratera. Moc Damu 30. Yezarri ta txikerdi bana ardao zuri garbituta, eskekuak agindu eban ekarteko maira txorixo egosi bana. Kk Ab II 58. Guztizko umore ederraz txikerdi batzuk paparlepo bitartera ustuten. Ib. 96. Antxen negon ba, txiki erdi baten kondarrai txurrut egin edo ez egin. Alz Burr 32. Txikierdi bat artzea eskeñi zion kaieko goiarro nagusiak. Anab Poli 47.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. medio chiquito [octavo de litro]

    Antxen negon ba, txiki erdi baten kondarrai txurrut egin edo ez egin. Alz Burr 32 (Orotariko Euskal Hiztegian)

    txikierdi (gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

     
  • Maite 11:57 pm on 2017/05/05 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txaldan 

    iz. 1 adj. Funtsik gabea, ganorarik gabea. Ik. txepel. Zer esango dute nigatik?, txaldan, gatzgabe edo lelo bat naizela. Ez dut esan nahi Baroja Napoleonen neurrikoa dugunik literaturan; ez da ere, ordea, edozein idazle txaldanen parekoa. Izadi horrek berak egin ditu ardiak hain otzan eta txaldan. 2 adj. (Gauzez mintzatuz). Irakurle argia inoiz makurtu baldin bada lerro txaldan hauek irakurtzera… (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: izond.

        [purtzila]: purtzil, txepel (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. atontado, -a, alelado, -a, lelo, -a, turulato, -a, zopenco, -a, lerdo, -a, embobado, -a, tonto, -a
    fr étourdi, distrait
    en absentminded, scatterbrained
    port abestalhado(a)

    Zer esango dute nigatik?, txaldan, gatzgabe edo lelo bat naizela. (Hiztegi Batua)

    txaldan (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 6:59 pm on 2017/04/29 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txorroskilo 

    iz. Heg. Lgart. Zorrozkailua. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. Heg. beh.

        [zorrozkailua]: zorrozkailu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. sacapuntas
    fr taille-crayon nm
    en pencil sharpener
    port apontador

    Ikastolako umeek txorroskiloz zorrozten dituzte koloretako arkatzak.

    txorroskilo (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel