Tagged: T Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:24 pm on 2019/11/11 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txobo 

    izond. (B) Ezkerreko eskuaz baliatzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txobo. “(V-och), zurdo” Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A.

    Sinonimoak: izond. Bizk.

    [ezkerra]: ezker, ezkerti, ezkerdo g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. (B) zurdo, -a
    fr izond. gaucher, -ère
    en izond. left-handed
    port izond. (B) canhoto(a)

    Txomin txoboa da eta ezkerreko eskuarekin idazten du.  #gaurkohitza

    txobo (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:08 pm on 2019/10/21 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txo 

    iz.  1 Bizk. Gizonezkoekin, eta, bereziki, mutikoekin, erabiltzen den lagunarteko bokatiboa. Txo, nagusi bila habil? Txo, Pello, lo dauden gizonak honetarako iratzartu dituk? 2 iz. Ontzi-mutila. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 txo. (G-nav, AN-ilzarb-egües-olza; Aq 1264 (AN) A). Ref.: Bon-Ond 144; Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A.”Grajo” Aq 1264. “Corneille” (AN-egües-olza) Bon-Ond 144. “Corbeau” (AN-ilzarb) Ib. 144. “Corneja (ave)” A. Cf. VocNav: “Choa, pájaro granívoro parecido al grajo (Montaña, Pamplona, Cuenca). Nombre que dan al grajo (Ribera, Larraga)”. Ollazaleak goraipatu zuen bere izugarrizko abiadura egatzen; [...] beleak eta txoak beren aztiantzak edo adibinazioak. Zeruko Argia. Illeroko aldizkingi edergarriduna (1919-1936, 1954-, 1964-). “>ZArg 1956, 44.

    2 txo. 1. (V-ger-m-och; Ort Voc ). Ref.: Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A; Etxba Lexicón del euskera dialectal de Eibar (1965). “>Eib; El idioma vasco hablado. Un estudio de dialectología euskérica (1964) liburuari dagokio. “>Holmer ApuntV. “Exclamación para llamar a los muchachos” Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A. ” Txo, txo txo. Gazteagoai edo bardinsamarrai dei egiteko era bat, Arranondon guztiz asko esaten dana” Ag Kresala (1906). “>Kr 20. ” Txo! se dice imitando a los de Ondárroa. Txo! nungua zara zu? ” Etxba Eib. . v. to, 3 txo txo. Txo, Satika, lo dagozan gixonak onetarako iratzartu dozak? A BGuzur 132. Txo, Mangoliño [...] nun ikusi dozue zuek Sardinzarren txalopea? Ag Kr 20. Txo! tire aurre trabenara ta esaidxok trabenerieri ur anpur bet omoteko, yarra baten. Ort Oroig 21. Txo, nagosi billa abil? Or Tormes 63. Txo, iriki itzak kontserba-kaja oiek. Anab Poli 42. Txo, ementxe egin bear yeutsaguk gure patroi nagusiari agurra. Erkiag Arran 50. “Txo! ekak sua” erran zion bati. Osk Kurl 158. Ordun bai, txo, Ama Santa Clara-ren debosiñu Ondarrun! Lek SClar 103. En DFrec hay 7 ejs. v. tbn. Bilbao IpuiB 69. SM Zirik 148. Lab SuEm 189. 2. (Sust.).Grumete. v. 3 txo txo (2).[Ontzia] Bilbaokua zan eta bere barruko gustijak, onzpurutik asi ta azkenengo txoraño, bizkaitar euzkeldunak ziran. Kk Abarrak (1918). [II]: Bigarrengo Abarrak (1930). “>Ab I 80. Txo moskortuba. Laux AB 91 (tít.). Itxastarren barre-zantsuak / txoarek edan baitaruak. Ib. 91. (Como nombre propio).Txo galtzetin utsik jarri zanean orpoan izugarrizko puska palta zuana pintura beltzez berdindua zeukan. Anab Poli. Mutil umezurtz baten ibillaldiak (1958). “>Poli 54. An ari ziran Txo ta beste bat, alde banatik, baldea sokarekin lotua uretara bota ta urez beteta beetik gora ateratzen. Ib. 54.

    3 txo.

    1. “Jo, lo mismo txo, so, que se dice a las bestias” Lar. v. 2 so.
    2. “(S), voz con que se expulsa a los cerdos” Diccionario Vasco-Español-Francés hiztegiari (1905-1906) dagokio.”>A. Cf. txo-marro-txo-txo.

    Sinonimoak:

    interj. Bizk. [to!]: to, txotxo Bizk.

    iz. Bizk. g.e. [ontzi-mutila]: ontzi-mutil, aieneko g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] ¡eh!, ¡oye!, ¡chaval! (2) iz. (B) muchacho que ayuda en el barco
    fr (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] écoute! (2) iz. (B) matelot
    en (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] hey!, say!
    port (1) interj. (B) [mutilei deitzeko] eh!, ei!

    Txo, nagusi bila habil?  (Hiztegi batua)

    txo (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:44 pm on 2019/08/26 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tilet 

    iz.  Marka diakritikoa; bereziki, azentu grafikoa. Tilet hau (‘) deitzen da frantsesez apostrophe. Hots bustietan tileta erabiltzea proposatu zuen, ñ-an bezala. || tiletez tilet Xehetasun guztiekin. Horiek oro tiletez tilet dakizkit. Itsasuarrek jarraiki nahi izan zieten tiletez tilet Maria Piparen aholku guztiei. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    tilet (S ap. A; Dv, H), tileta (VocBN, Gèze).

    1. Tilde, signo de puntuación, acentuación, etc. “Point” VocBN, Gèze y Dv. “Accent dans l’écriture (Arch)” Dv. “Point ou virgule” H. Tileta hau (‘) deitzen da franzesez apostrophe. Arch Gram 7. Franzes minzoan badire oraino hirur tileta, é, è, ê. Ib. 4. Iota bakhar bat edo tilet bat ez dela legetik galduren. Dv Mt 5, 18 (Leon tilet, Ip tileta; TB letra tilet; Lç punktu, He pontu, Echn, Hual, Samper puntu, Ur tilde, Ur (V), IBk, IBe izpi, Ol tiltxo).

    “Tilet bat eztu eskas, il n’y manque pas un point, une virgule; tout y est complet” H.

    Bortzgarren bat yausten da guzien ondotik / Ttipi, mehe, beltxaran, hitsa kopetatik / [...] Etzuelarik ere agertzen koleta; / Broderia horiez egina tileta. (Interpr?). Hb in BOEl 84.

    2. (L, BN-ciz, S ap. A; Dv (BN-bard)). “Pulla, alusión mordaz” A. Phediku ederra atzoko hori: zer tiletak eztütü igorri jaun misionixtak farisauaren khidekuer! Egunaria 28-9-1972 (ap. DRA).

    3. Título, calificativo. Lerro-lerro, [pilotari] hoberenen izenak [...]. Lehenak hartza iduri: bigarrenak ez zorrik nihori: eta bakotxak bere tileta. Zerb Azk 67.

    4. Rasgo. Osoa litake oraino [gorputza], betiko bere arpegi goxoaren tilet guziekin. Ardoy SFran 268

    Sinonimoak: iz.

    [eztenkada] : eztenkada, ziri, zirikada, piko (AdorezSinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. tilde [en el sentido amplio]; cedilla
    fr iz. tilde [signe orthographique]
    en iz. [azentuarena] written accent; [ñ-rena] tilde
    port iz. acento gráfico, til; cedilha

    Ç hautsiak tileta darama. #gaurkohitza

    tilet (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:26 pm on 2019/08/05 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txirkanda 

    iz. Bizk. Zah. Eskuko hatz txikia. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txirkandea (det. Lar Sup, Hb ap. Lh (xi-), H (<ch->)). Dedo meñique. v. txinkar. Dienean ereztuna ifink txirkandea. “Pondrás el dedo meñique”. RS 192. Dienean eraztuna, ifini txirkandea, ta ezkontzea ta agintzea zerurean yatorguz. Otx 79. “Xirkandea (Hb), gros doigt” Lh.

    Sinonimoak: iz.

    [txirkanda] : hatz txiki  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (5000 eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. dedo meñique
    fr iz. petit doigt
    en iz. (hand) little finger; (inform.) pinkie, pinky
    port iz. dedo mínimo, dedinho

    Txirkandatik heldu eta elkarrekin abiatu dira. #gaurkohitza

    txirkanda (Argazkia: kisscc0.com, free download)

     
  • Maite 11:28 pm on 2019/07/17 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txirrioka 

    adb. Zurrustaka. Jantziei ura txirrioka zeriela. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txirrioka (Izt 24v), txirriaka. A chorros. v. TXIRRIOAN (s.v. 1 txirrio). Odola txirriaka zeriola. Ber Trat 9r. Jantziak ura txirrioka zeriola. Anab Poli 36. Ur gardena txirrioka ematen zun iturri aurrean. Onaind in Gazt MusIx 154.

    Formando hilos de agua. Kristaletan bera, txirrioka dijoaz euri-tantak. NEtx LBB 106.

    Sinonimoak: adb.

    [txirrioka] : burrustan, txirrioan, txirrioz, zurrustan, zurrustaka, ugari  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. a chorros, chorreando
    fr adb. avec abondance; à flots.
    en adb. (water) gush out (phrasal verb)
    port adb. a jorros

    Izerdia txirrioka zeriola.  (Elhuyar hiztegia)

    txirrioka (Argazkia: sweatblock.com)

     
  • Maite 11:26 pm on 2019/07/01 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txosna 

    iz. Erromerietan eta jaietan janariak eta edariak saltzeko jartzen den behin-behineko denda modukoa. Zelaiaren erdian egun baterako taxutu dituzten sukalde apalak, eta suaren hurrean, oihalezko txosnak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 txosna (V-ger-m), txozna. Ref.: A; A Apend. “Choza pequeña, por ej., de un carbonero” A. “Casa menor hecha en terrenos de otra” A Apend. Oialezko txosnak. Ag G 179. Uri bateko periak dira. Txozna, txabola, etxe txiki eta aterpe asko dagoz zelai baten inguruan. Kk Ab II 32. Jo batera ta jo bestera dabiltz bazterrik bazter, aldrarik aldra, txosnarik txosna, gauza guztiai begira. Ib. 183. Txabola ta txosna txar batzuk lo egiteko. Eguzk GizAuz 158.

    “Caseta de feria, de estación, etc. Txosnia ba kasetia ero; ola kale inguruko zera danian, estaziñoko txosnia ero, [...]. Or badare ba txosnak, arek ortuak zien len” Elexp Berg. En DFrec hay 2 ejs. de txosna y 1 de txozna.

    2 txosna (H (<ch-> G)). “1. en général donne le sens de tout objet de literie rembourré de plumes, [...] coussin, oreiller [...]. 2. dans l’usage habituel, matelas rembourré de plumes” H.

    3. txosna. v. txozne.

    Sinonimoak: iz.

    [txosna] : 1.  etxola, gelatxo2. borda, txabola (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. cabaña, choza; casa pequeña/humilde (2) iz. caseta de fiestas donde se sirven bebidas y comidas
    fr (1) iz. cabane, hutte (2) iz. stand
    en iz. concession stand, temporary bar
    port (1) iz. cabana, choça; casinha/casa humilde (2) iz. cabine de festas onde bebidas e refeições são servidas

    Berrogeita hamar txosna bazituan azokan. [Arima hilak, Nikolai Gogol / Jose Morales (Ibaizabal, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    txosna (Argazkia: txosna.com)

     
  • Maite 11:34 pm on 2019/06/27 Permalink | Reply
    Tags: T   

    transexual 

    iz. 1 adj./iz. Pertsonez mintzatuz, beste sexukoa dela sentitzen duena; beste sexuko pertsonen ezaugarri fisikoak, hormonen edo kirurgiaren bidez, hartzen dituena. Ez nahasi ni trabestiekin, mesedez: trabestiak gauez emakume janzten diren gizonak dira, eta gu, transexualak, gizonezko gorputzarekin jaio, baina emakume sentitzen garen emakumeak gara. 2 adj. Sexu aldaketarena, sexu aldaketari dagokiona. Kirurgia transexuala. (Hiztegi Batua

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz./izond. transexual
    fr iz./izond. transsexuel, -elle
    en iz./izond. transsexual
    port iz. transexual

    Pertsona transexualei mediku txostenik gabe onartuko diete genero identitatea EAEn  (Eitb.eus, 2019-06-27)

    transexual (Argazkia: QuinceMedia on Pixabay, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel