Tagged: T Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:13 pm on 2018/11/10 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txinget 

    iz. Bizk. Kisketa. Ireki nion neure maiteari neure atearen txingeta. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txinget (V-arr-oroz-m-gip; Dv (<ch-> V), Zam Voc). Ref.: A; SM EiTec1; Etxba Eib; Elexp Berg.

    1. Pestillo. “Picaporte, pestillo. Txingetakin itxizu atia, aiziak ez deixan eregi” Etxba Eib. “Atiai txingeta emon da etxaburuko atetik urteizu” Elexp Berg. Idigi neutsan neure laztanari neure atearen txingeta (V). CantCS 5, 6 (G kisketa; Dv krisketa, Echn krixketa).

    2. “(V-ger-m), argolla de hierro fija a una pared” A.

    Sinonimoak: iz.

    [txinget] : kisketa, krisket, morroilo (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es picaporte, pestillo
    fr iz. targette, verrou, loquet
    en latch [door, gate]; bolt; door handle
    port iz. pestilo, tranqueta, trinco

    Ireki nion neure maiteari neure atearen txingeta. (Hiztegi Batua)

    txinget (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:09 pm on 2018/11/02 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tinketz 

    adb. (Ipar.) 1. Guztiz, erabat. 2. Tinko. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    tinketz (A; SP (-kh-) -> Dv, H).

    1. Mucho, grandemente. “Tinkhetz edatea, boire d’autant” SP. “Sobremanera [...] (Lç Mc 6, 51)” A (que cita tbn. el testimonio de Pouvreau, que traduce erróneamente “de golpe”). Non are tinketz spantago baitzitezen berak baithan. Lç Mc 6, 51 (TB hainitz). Tinketz ahalkatua belhauriko nago. Harb 256. Ene arima tinketz izitua da. Ib. 320.

    2. (-kh- SP). Firmemente, fuertemente. “Fortement” SP. v. tink. Etzaizko afekzione gozo hari tinkhetzegi lotu behar. SP Imit III 7, 1 (Mst sobera bürüneriareki, Ol zailki). Zure barrenaldia eta Jainkoa gogoan tinkhetz badadukazu. SP Imit II 5, 2. Tinkhetz iharduki eta hari behar dela tentazioneen kontra. SP Phil 497 (He 504 zinki eta muthiriki). Bere hitz gaixtoen tinkhetzago aurtikhitzeko. Ib. 354. Tinkhetz bagaude Iainkoa serbitzatu nahiz. Ib. 455.

    Sinonimoak: adond. Ipar.

        [guztiz]: alde batera, begietaraino, betean, bete-betean, ederki, ederto, erabat, guztiz, hagitz, oso, osoki, oso-osorik, osorik, osoro, plei-plei, sits eta bits, txit, zeharo, anitz Ipar., arras Ipar., arrunt Ipar., biziki Ipar., gain-gainetik Ipar., tutarrez Bizk., osotoro Gip., alde bat L-N, txoil Naf., guztiro g.e., osotara g.e., betero zah., konplituki zah., seko Gip. beh., net Ipar. g.e., soberanoki Ipar. g.e., tint Bizk. g.e., alde guztiz Ipar. zah., beteki Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) adb. (Ipar.) sobremanera, en extremo (2) adb. (Ipar.) firmemente, con firmeza
    fr (1) extrêmement, terriblement, excessivement (2) fermement
    en (1) greatly, enormously (2) firmly; solidly, sturdily
    port (1) adb. (Ipar.) sobremaneira (2) adb. (Ipar.) firmemente

    Begiak tinketz irekiak ditu.

    tinketz (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:04 pm on 2018/10/29 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txingote 

    iz. Giza irudiko panpina-antzekoa. 

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txingote. “(V-gip), mamarracho, caricatura, figura ridícula (FSeg)” A.

    Sinonimoak: 

    [txingote]: txorimalo, txotxongilo (Elhuyar hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. monigote, mamarracho, esperpento
    fr iz. imbécile, fantoche, polichinelle
    en iz. sight, ridiculous person
    port iz. pingo de gente, ridículo, -a, palhaço, -a

    Ordezko txingote edo esperpento bat sortu zuen bere aginduetara lana egin zezan, bere nobelak firmatzeko eta kazetarien eskaerei erantzuteko. [Argia, 2003-09-07, 1910. zbk. | «Joxean Agirre: "Literaturarekin bakarrik bizitzeari sekulako beldurra diot"», Mikel Asurmendi] (Egungo Testuen Corpusa)

    txingote (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:13 pm on 2018/10/22 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tokiko 

    adj.  Toki jakin batekoa. Ik. bertako. Tokiko buruzagiek ere begi onez ikusten zituzten. Frantsesaren kaltean, baina baita tokiko dialektoen kaltean ere. Tokiko produktu eta ohituren inguruko ekitaldi mordoa izango da Izaban. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Tópico (retórico). Tokikuak izan leitekez edo barrukuak edo atakuak. Barrukuak gixatik datozanak dira, eta atakuak beste gutzijak. EEs 1925, 85.

    Sinonimoak: adj.

    [tokiko]autoktono, lekuko, jatorrizko, tokian tokiko (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izlag. local, del lugar, lugareño, -a
    fr izlag. local, -e ; de l’endroit, du pays [les gens] ; autochtone
    en izond. local
    port izlag. local; adj lugareiro(a)

    Tokian tokiko ezaugarriak, erritmoa eta herriaren sostengua kontuan hartuz, baina helburu nagusia bera izanik. [Bakartasunaz bi hitz, Filipe Bidart (Txalaparta, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    tokiko (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Inaki Agirre 10:45 pm on 2018/10/18 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txongil 

    iz. Helduleku biribila, ura sartzeko aho zabal samarra eta edateko mutur estua dituen buztin egosizko ontzi sabel-handia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    txongil. “(V-m), botijo” A.

    Sinonimoak: iz.

        [potiza]: potiz B-G (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. botijo
    fr iz. gargoulette, cruche
    en iz. earthenware drinking jug
    port iz. moringa, bilha

    Denbora askoz, txongila erabili izan dugu gure herrietan ur freskoa izateko, eta gaur egun bere erabilera txikiagoa izan arren, oraindik ikusten ahal dugu gure herri eta landetan. Baina, nondik datorkio arrakasta txongilari? [Botaxa efektua: nola mantentzen du fresko ura txongilak?, Jon Matxain (Plazaberri.info, 2017-10-02)]

    txongil (Argazkia: Milartino, Wikimedia Commons)

     
  • Maite 9:22 pm on 2018/09/08 Permalink | Reply
    Tags: T   

    txilibitu 

    iz. Txilibitu 1. iz. Txistuaren edo flautaren antzeko musika-tresna txikia. Ik. txirula. Txilibitua jo. Artzainen txilibitua. Kanaberazko txilibitu bat. Txilibitu hotsa. Txilibitu soinuan dantzan. 2 iz. Lgart. Zakila. Zer egiten duzu txilibitua bistan? || Txilibitu 2. iz. Itsas arrain teleosteoa, luzarana eta kolore biziak dituena (Labrus bimaculatus).  (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [txilibitu 1] txistu, tutu (haur.)
    [txilibitu 2] xaramela, xirula

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. silbato, pito; flauta (2) iz. (lgart.) pito, pitilín
    fr (1) iz. sifflet, flûte (2) iz. quéquette, zizi
    en iz. whistle; flute
    port (1) iz. apito (2) pinto, pirulito

    Arratsaldean plastiko beltza eta txilibituak izan dira berriro Kale Nagusiko espaloietan, baita tentsioa ere. [Alardearen zuzeneko kontaketa Berrian, 2018-09-08)]

    txilibitu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
    • about.me 3:51 am on 2018/09/09 Permalink

      Ꮢɑtling nice layout and fantastic sᥙbject material , nothing else we need
      : D.

  • Maite 11:58 pm on 2018/08/23 Permalink | Reply
    Tags: T   

    tristatu 

    adtristatu, trista, tristatzen da/du ad. Triste jarri, tristuraz bete. Ik. goibeldu; itundu2; atsekabetu; ilundu 5. Tristatu da Margarita, sorterria horren aldatua eta itxuratxartua ikusirik. Besteren onaz tristatzea. Zerk horrela tristatzen zaitu? Poztu beharrean, tristatu. Zuri begira tristatu zaizkit begiak.  (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.

        [betilundu]: belztu, goibeldu, ilundu, itundu, beltzatu Ipar., histu Ipar., malenkoniatu jas., betilundu g.e., bihotzildu g.e., esmeriatu Zub. g.e., inkoniatu Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. entristecer(se), apenar(se)
    fr da/du ad. (s’)affliger, (s’)attrister
    en da/du ad. to sadden
    port entristecer-se, penalizar-se, ter pena.

    Ez haut areago tristatu nahi. [Putzu, Txillardegi (Elkar, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    tristatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel