Tagged: K Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:45 pm on 2019/04/15 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kiskali 

    da/du ad. kiskali, kiskal, kiskaltzen (Hiztegi Batua)

    1 da/du ad. Erabat erre. Sutan kiskali. Erre eta kiskali. Sutean hamalau mila lagun kiskali ziren. Non zara, Sodoma kiskali zenuen Jauna?

    2 da/du ad. Irud. Kiskali naiz eguzkipean. Amodioaren goritasunak kiskaltzen zuen. Hango lurra, eguzkiaz kiskalia, inon den agorrena dela. Nahiz iparrak astintzen duen, nahiz kiskaltzen duen hegoak.

    3 du ad. Kim. Gorputz bat, bere gai lurrunkor guztiak galdu arte berotu.

    4 du ad. Kim. Tenperatura altuen bitartez kaltzio karbonatoa kare bizi bilakatu.

    Sinonimoak: ad.

    [erabat erre]: zizpildu Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da/du ad. abrasar(se), quemar(se), requemar(se); tostar(se); calcinar(se) (2) da/du ad. (hed.) abrasar(se), achicharrar(se); calentar(se) mucho (3) du ad. (Kim.) calcinar
    fr (1) da/du ad. [erabat erre] (se) brûler, (se) carboniser (2) da/du ad. [izugarri berotu] (se) griller, (se) rôtir, (se) chauffer à l’excès (3) da/du ad. (Kim.) calciner
    en (1) da/du ad. [erabat erre] to burn, to scorch, to scald, to go up in smoke; to be burned, to get scorched (2) da/du ad. [izugarri berotu] to swelter, to fry
    port (1) abrasar-se, queimar-se (2) queimar-se, torrar-se (3) calcinar

    Parisko Notre Dame katedralaren teilatua kiskali du sute batek  [Berria, 2019ko apirilak 15 )

    kiskali (Argazkia: eitb.eus)

     
  • Maite 9:42 pm on 2019/04/06 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kabartu 

    ad. kabartu, kabar, kabartzen. Lehortu, idortu. || Lok. idor kabartua: completamente seco. (Elhuyar hiztegia)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kabartu (kh- L ap. A; Dv (kh-)), kahartu (BN-lab ap. A).

    1. “Sécher à la chaleur jusqu’à complète siccité et jusqu’au recoquillement” H. “Secar. Idor kabartua, completamente seco” A. “Desvirtuarse una cosa por demasiado cocida, o bien seca o demasiado vieja. Xingar kahartua, zigarro kahartua” Ib. Ene gainean belztu da larrua, eta khaldak ene hezurrak khabartu ditu. Dv Iob 30, 30. Zazpi behi mehe eta khabartuak ere. Dv Gen 41, 27 (Urt, Bibl itsusi). Eri idor kabartua asten da oazalak biltzen beatz luze kakotuen atzaparraz. Ayerb EEs 1912, 19.

    2. “Dénuder” Lh.

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [idortu]: agortu, elkortu, ihartu, lehortu, idortu Ipar., sikatu Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. (L) secar(se), desecar(se)
    fr da/du ad. (Ipar.) (se) sécher, (se) dessécher ; devenir aride
    en da/du ad. to dry; to become arid
    port da/du ad. (L) secar(se), desecar(se)

    Uda ostean, lurra idor kabartua geratu zen.

    kabartu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 10:00 pm on 2019/04/02 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kemen 

    iz. Aritzeko, jarduteko edo ekiteko gorputz edo gogo indarra. Ik. adore; kalipu. Kemen handiko gizona. Gaztetan, sasoiaren karra eta kemena gainezka zerionean. Zutik egoteko kemenik gabe. Badakit nire indar laburrak kemen gutxikoak direla lan honi ekiteko. Ea bertsook ba ote duten kemenik. Euskara bizitzeko behar duen kemenez indarberritzea gure arloa da. Borrokarako gogoa eta kemena. Kemen gutxiago du orain. Gogo adina kemen izan balu. Ahulduko da haren kemena. Kemenak ahitzen ari zitzaizkion. Kemen guztiak galdu. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: iz.

    [adorea]: adore, ahalgo, bihotz, indar, kalipu Ipar., kuraia Ipar., balore Heg., errutasun Gip., agoñu Zub., animo beh., azku jas., bihoztasun g.e., bihoztoitasun g.e., kementasun g.e., alaitasun zah., erru zah., aginte Bizk. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. vigor, brío, fuerza, energía; ímpetu, impulso; valor, arrojo (2) iz. poder, facultad
    fr iz. vigueur, énergie, force, courage
    en iz. energy, spirit; vigour (Br); vigor (Am); courage
    port (1) iz. vigor, brio, força, energia; ímpeto, impulso; valor, arrojo, ousadia (2) iz. poder, faculdade

    Eta hanka sartzeko baino kemen handiagoa behar da ateratzeko.  [Egonean doazen geziak, Joxerra Garzia (Alberdania, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kemen

     
  • Maite 10:52 pm on 2019/04/01 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kontraesan 

    iz. Zerbait baieztatzen eta aldi berean ukatzen duten bi gauzaren edo esaldiren artean dagoen erlazioa; elkarren aurkako direnak biltzen dituenaren nolakotasuna. Kontraesan bat ikusten dut nik hor. Gure gizartearen kontraesanetarik sortua. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kontraesan (Lar, Añ).

    1.Contradecir“, “impugnar” Lar y Añ. Aita San Antonio Paduakoak, ikusirik kontraesaten eutsela herejeak berak prediketan eban fede santeari [...]. Añ MisE 172. Ezingo dute kontraesan, ez da ere erresistitu. Brunet Lc 21, 15.

    2. Contradicción. v. kontraesate, kontrajoko. Ezinegona ez dut ukatuko, gure gizartearen kontraesanetarik sortua zenik: kontraesanok, nolanahi ere, besterengan aurkitu ohi ditugu beti. MEIG VI 51. En DFrec hay 34 ejs.

    Sinonimoak: iz.

        [kontradikzioa]: kontradikzio beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. contradicción
    fr iz. contradiction
    en iz. contradiction
    port iz. contradição, incoerência

    Zure baitan sortuak ziren kontraesan horiek ala gizarteak eraginak? [Zortzi unibertso, zortzi idazle, Ana Urkiza (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kontraesan (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:38 pm on 2019/03/30 Permalink | Reply
    Tags: K   

    konorte 

    iz. Zentzumenez baliatzeko gaitasuna. Ik. korde; ezaguera 5. Konorte gabe gelditu zen. Harri batek buruan jo zuen eta konorte gabe erori zen lurrera. Konortera etorri. Konortera bihurtu zenean. || konortea galdu Konortea galduta erori zen. || konortea kendu Harrikada batek konortea kendu zion. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    konorte (V-arr-gip, G-azp; Añ (V), H (V, G)), konort (V, G-to), konor, konortu (V-gip, AN-5vill, B). Ref.: A (konort); A Apend; Iz ArOñ; Etxba Eib (konorta); Elexp Berg; Gte Erd 201; Izeta BHizt2 (konortue).

    1. Sentido, conocimiento. “Sentido, sensación”, “(quedar sin) sentido, konorte baga geratu” Añ. “Sentido, sensibilidad” A. “Normalidad, estado mental” A Apend. “Konorte, del castellano ‘conortar’, ‘desconorte’” Garate 2.a Cont RIEV 1933, 99. “Konorta dauka ondiok” Etxba Eib. “Artu eban konkorrekuakin konorta galdu eta luze-luze jausi zan” Ib. “Konorte gabe gelditu eta ez zitzaion berealakoan ezaguera etorri (G-azp), konorturik gabe gelditu da (AN-5vill), [...] konortua etorri zaio (V-gip, AN-5vill)” Gte Erd 201.

    Tr. Hasta el s. XX sólo se documenta en autores vizcaínos. Konorte es la forma más general. Hay ejemplos seguros de konort en Uriarte, D. Agirre, Erkiaga y San Martin (Zirik 75); los de Arrese Beitia y Echeita son ambiguos. Hay además konor en Zavala y konortu en A. Irigaray. En DFrec hay 3 ejs. de konorte.

    Gelditu ziran jaunaren serbitzari biak konorte edo zenzugabe bezela, beldurraren beldurrez. Mg CC 128. Bildur-ikaraturik, konorte baga ta zorabiaturik egongo naz. Añ EL1 23. Eukiko dot burua konfesetako, gatxagaz indargeturik edo konorte on bagarik, ozta-ozta egongo banaz berba egiteko? Añ EL2 27. Konor guztiak / yoanik daukaz yo baleuan legez / oñaztarriak. Zav Fab RIEV 1907, 95. Entzunik Hugok berba oneek, geratu zan konort eta adore bagarik. Ur MarIl 42. Jarri zanean bere konortean. AB AmaE 292. Ikaraturik ta konort bage bezela gelditu ziran. Ag EE 1895b, 77. Konort baga egon nintzan bitartean odol asko galdu iatan. Ag AL 145. Oian etzun ebenekoxe gexuari etorri yakon konorta. JZ 1922, 219. Konortera etorri zanian, jaten eta edaten emon gura ixan eutsoen. Altuna 97. Konortea argi dute. FIr 192. Sasi ondoan bertan konorte barik, luze, aurkitu eben gaxua erritarrek solorakoan. Bilbao IpuiB 118. Konorta erdi galdurik edo, tentel samar egoan. Erkiag Arran 193. Eta mutikoa, konorte gabe, lurrera erori zen. Arti Ipuin 28. Konortik barik legez eldu zan. Gerrika 54. v. tbn. VMg 44. Echta Jos 229 (konortera). Kk Ab II 43. Otx 59. TAg Uzt 274. Zait Sof 194. Mde Pr 334. Osk Kurl 148.

    Konorturik gabe baizago euskalduna, etzuen itzik yardetsi. “Estaba el vizcaíno tan turbado”. AIr RIEV 1928, 606s (Anab ib. 611 oso ikaratuta; Or RIEV 1929, 9 larri zen, Ldi ib. 211 nastua).

    2. (Lar, Añ, H). “(Estar de buen) aire, [...] konorte onekoa” Lar y Añ. Bein triste, bein pozik; bein aldi txarra, beste bein konorte ona. Añ NekeA 219.

    Sinonimoak:iz. Bizk.

        [kordea]: korde, zentzu, akordu Naf. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. sentido, conocimiento, consciencia, conciencia
    fr iz. connaissance
    en iz. consciousness [state of being awake]
    port iz. sentido, consciência

    Konorte gabe gelditu zen. (Hiztegi Batua)

    konorte (Rembrandt van Rijn, Public domain)

     
  • Maite 11:34 pm on 2019/03/15 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kaikukeria 

    iz. Kaikuari dagokion egite edo esan gaitzesgarria. Ik. ergelkeria. Kaikukeriak esan, aditu, egin. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kaikukeria (V-gip ap. Iz ArOñ).

    Burrada, majadería. “Kaikúkeixaak eiñ, hacer tonterías” Iz ArOñ. Zeruko sendakiña etortzeko bildur izatea baiño kaikukeri aundiyagorik izan al diteke ba? Elizondo KristPE 330. Berbetan diñardutso ta lotan ei dago! Kaikukeri andijagorik entzungo dogu oraindik! Otx 164. Oraindik ere kaikukeri pranko esateko gaude euskeraren lepotik. Or, carta a Lizardi 14-1-1929 (ap. DRA). Betiko kaikukeriak esaten ari izango bagina naiago lukete askok eta askok. Zait Plat 1. Kaikukeriak aditzeko ez gaude. NEtx LBB 146. Ez jakiñian zer pentsau, bildurra ala kaikukerixia ete zan Zaldunan jaramonik eza. Etxba Ibilt 476. Ikusiko duzute zuen kaikukeri eroaren ordaña nola jasoko duzuten. Berron Kijote 55.

    Sinonimoak: iz.

    [ergelkeria]: ergelkeria, inozokeria, kirtenkeria, lelotasun, sanokeria, tontakeria, tontotasun, tutulukeria, txatxukeria, txotxolotasun, zozokeria, zozotasun, menskeria Ipar., pellokeria Ipar., pernandokeria Ipar., lerdokeria Heg., gangarkeria Bizk., kokolokeria Bizk., lelokeria Bizk., tentelkeria Bizk., txotxolokeria Bizk., tetelekeria Ipar./Naf., alukeria beh., inuzentekeria beh., memelokeria beh., ergeltasun g.e., mozolokeria Bizk. g.e., txotxakeria Bizk. g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [landarearena] yema, brote (2) iz. [begikoa] (Ipar.) pupila del ojo; niña (del ojo)
    fr (1) cime, sommet (2) terrasse
    en (1) summit, peak (2) flat roof; balcony
    port (1) cume, cume (2) terraço

    Hainbat adituren iritzian, hori orain egitea kaikukeria izango litzateke.  [Jakin aldizkaria, 180 zbk., , 2010 - iraila-urria] (Egungo Testuen Corpusa)

    kaikukeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:14 pm on 2019/03/10 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kasketaldi 

    iz. Guraria, apeta. Ik. kasketa1. Kasketaldia du haurrak. Beharrak eraginda, ez gutiziak edo kasketaldiak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kasketaldi (V-ger-m, G-azp-to, B; T-L), kazketaldi. Ref.: A; Etxba Eib; Elexp Berg; Gte Erd 294.

    Capricho, humorada” A. “Caprice” T-L. “Manía, locura, ventolera. Kasket aldixa emon, eta lanerako tornua jaurti eban ibaira” Etxba Eib. “Kasketaldixak emoten dotsanian bi ero iru egun egoten da iñoi kasoik eitteke” Elexp Berg. “Orrek arrapau du kasketaldia (G-azp)” Gte Erd 294. v. kasketa (3). Kasketaldijak adierazoten eutsan letxe arturik. Otx 148. Gure nagusi onek, baditu ere kazketaldiak. NEtx Antz 74. Ez du egun batez Jainkoak gogoan hartu Jeremiren igortzea, guk kasketaldi batean gauza bat egiten dugun bezala. Zelaiberri Herr 21-4-1960, 4. Haurraren kasketaldi guzieri ihardesteko. GAlm 1968, 61 (ap. DRA). Garhaileek bururatzen zitzaizkien kasketaldi guztiak egin-arazten zizkioten garhaituei. Osk Kurl 158. Beharrak eraginda, ez gutiziak edo kasketaldiak. In MEIG VI 42. En DFrec hay 2 ejs. v. tbn. Eguzk GizAuz 54. Vill Jaink 160.

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [nahikeria]: nahikeria, itsudura.

    [nabarmenkeria]: nabarmenkeria, pitxitasun, xelebrekeria

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. cabezonada, obstinación, tozudez; capricho, antojo; pataleta, rabieta
    fr iz. crise, colère, rogne
    en iz. stubbornness, obstinacy; tantrum; whim
    port iz. cabeçada, obstinação, tenacidade; capricho, antojo; ataque, raiva passageira.

    Kasketaldia du haurrak. (Hiztegi Batua)

    kasketaldi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
    • fortnite vbucks generator 2:37 pm on 2019/03/11 Permalink

      I am really loving the theme/design of your website.
      Do you ever run into any browser compatibility
      problems? A few of my blog readers have complained about my website
      not operating correctly in Explorer but looks great in Opera.
      Do you have any ideas to help fix this problem?

c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel