iz. 1. Interes eta ezaugarri berdinak dituen giza taldea; leku jakin bateko biztanleen multzoa. 2. Helburu eta arau konkretu batzuen menpean elkarrekin bizi diren pertsonen taldea. 3. BIOL. Ekologi harremanean dauden espezie bi edo gehiagoren artekokonbinazio karakteristikoa duen organismo-taldea. • hizkuntz komunitate. HIZKL. Une jakin batean hizkuntza edo dialekto bera erabiltzen duten eta elkarrekin komunika daitezkeen gizakiek osatzen duten taldea. || komunitate autonomo. Autonomi elkartea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Orotariko Euskal Hiztegian:
1. (Pl.). Comunidad (organización de sublevados). Komunidadeak zeritzaten gaztelako iskanbillaetan. Aran SIgn 6. Komunidadeen gerra. Ib. 7.
es cerdito, -a, cochinillo, lechón fr cochon de lait, cochonnet, goret en piglet port leitão
Otsoa atean joka genuela, zerri-kutinak etxean gordetzera behartuak izan gara. Gainera, iduritzen zait azkenean otsoa arnasa edo ufako ahulekoa gertatu dela. [Joxe Iriarte, "Bikila". Iritzia. Egunkaria, 2002-06-04]
iz. (batez ere B) Gesala. Itsas haizearen kresal-usaina.(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Kresala: Txomin Agirreren ohitura-nobela (atalka argitaratua 1901-04 bitartean eta osorik 1906an). Amodiozko istorio bat tarteko dela, Euskal Herriko arrantzaleen bizitza eta ohiturak azaltzen ditu gorespen eta laudorioz. Argi eta garbi azaltzen dira Agirreren ideologiaren hiru ardatzak: euskaltzaletasuna, abertzaletasuna eta kristautasuna.
1. da/du ad. Hortz-haginak elkarren kontra jo edo igurtzi. Bekatariak hortzak karraskatuko ditu. 2. du ad. Hozkada txikiz, zati txikiak kenduz, poliki-poliki jan edo higatu. 3. du ad. Gauzagogor batez zerbaiten gainazala indarrez igurtzi, hura berdintzeko edo leuntzeko; bereziki, karraska batez igurtzi. 4. da/du ad. (Ipar.) Hautsi. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
es (1) crujir, rechinar, castañetear (2) romper(se), partir(se) (3) roer, mordisquear fr (1) grincer, craquer, claquer [les dents] (2) (se) casser, (se) briser (3) ronger, mordiller en (1) to grind one’s teeth (2) to gnaw port (1) ranger (2) roer
Kalte ekonomiko handiak eragiten ditu arratoien karraskatzeko ohiturak; hori da, osasun arazoekin batera, animaliok hiltzeko arrazoi nagusia.[Desagerrarazi gabe, baina kontrolpean. Maite Asensio (Berria, 2013-04-17)]
Euskararen alde bi urtez behinAEK-k antolatzen duen herri-ekintza. Helduak euskalduntzeko edota euskaraz alfabetatzeko mugimendua sustatzea da helburua, AEKren ahalegina ezagutaraztearekin eta horretarako dirua biltzearekin batera. Barruan mezua duen lekukoa eskutan eramanez, herriz herri Euskal Herriaren itzulia etengabeko lasterraldian egiten da; eskuz esku aldatuz doa lekukoa eta nahi duten guztiek hartzen dute parte. 9 egun inguruko lasterraldiaren ondoren, helburuko herrian jaialdia egiten da. LehenengoKorrika 1981ean izan zen. [Korrika]
adb. (G) 1. Oinez eta jauziak emanez (oin bat lurrean jarribainolehen bestea altxatuz) abiadura handian ibiliz. Korrika egin, hasi, joan, ibili. Korrika-apustua. 2. Azkar, bizkor. Hau ezin da korrika eta presaka bukatu. • KORRIKA BATEAN. Lasterka batean. Korrika batean joan zaitez hori erostera. [korrika]
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):
es (1) corriendo (2) rápidamente, con rapidez, rápido, a toda prisa fr (1) en courant (2) vite, à toute vitesse en (1) running (2) fast, with/in haste port (1) corriendo (2) a toda a pressa
Martin Ugalde kultur parketik abiatuko da 18. Korrika, gaur arratsaldean; euskalgintzan ari diren beharginek eramango dute lekukoa.[Lehen pausoa, amets batetik (Berria.info, 2013-03-14)]
Jendea ezker-eskuin pasatzen zitzaion ondotik, eta bera ere korrika atera zen.[Riomundo, Jon Maia (Txalaparta, 2005)]
Nire ekarpen musikala “kresal”ekin lotua; Oskorriren itsasotik ilargira abestian, hau dut gogoan:
“kresal usainak dakarkit maitearen aparra”