Tagged: K Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:08 pm on 2014/07/15 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kadeluxa 

    iz. ZOOL. Bibalbioen klaseko zenbait moluskuren izen arrunta. Jangarriak dira eta kusku fin, zapal eta oboideak dituzte. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kadeluxa. “Coquina, tellina (Donax trunculus), tellina, txirla; kadeluxa” FauMar 123. v. kabuxa.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar, Euskalterm eta Word Reference hiztegiak):

    es (Zool.) coquina, tellina
    fr clovisse; haricot de mer,  tellina
    en wedge-shell, tellin
    port cadelinha

    Entzun:

    Itsas animalia ornogabeak dira itsaskiak eta bi taldetan biltzen dira: krustazeoak eta moluskuak taldeetan. Ondokoak dira krustazeoen ezaugarri nagusiak: estalki gogor edo biguna, bi antena eta simetrikoki banatutako hankak (kopurua ez da beti bera). Talde honetakoak dira ganbak, otarrainak, otarrainskak, kiskilak, zigalak, karramarroak, abakandoa, txangurroa, nekora, lanperna eta itsasoko idia. Moluskuek berriz, tegumentu biguneko animaliak dira eta normalean maskor simetrikoz estaliak. Txirlak, muskuiluak, muxilak, berberetxoak, ostrak, beirak, lapak, kadeluxa eta itsas barraskiloak dira ezaugarri horiek dituzten moluskuak, eta itxura bestelakoa duten arren, txibiak, olagarroak eta txokoa ere moluskuak dira. [Itsasoko altxorrik preziatuena: itsaskia edo mariskoa, Arantza Lorenzo eta Ane Miren Uranga (zientzia.net, 1999/01/01 )] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kadeluxa (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 6:12 pm on 2014/07/01 Permalink | Reply
    Tags: K   

    katixima 

    iz. (Ipar.) Kristau-ikasbidea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal hiztegia:

    katixima (Urt IV 298, Chaho, H (L)), katexima (S ap. Lrq; Urt IV 298, Chaho, H), katitxima (Lar), kataxima (BN, S ap. Lh), katexisma, katexisme, katixisma.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

    [kristau-ikasbidea]: ikasbide, jakinbide, kristau-ikasbide, dotrina beh., ikasti neol. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) catecismo, doctrina cristiana
    fr (Ipar.) catéchisme
    en catechism
    port catecismo, catequismo

    Entzun:

    Legeak erabaki zuelarik gobernuko eskoletan katixima ez zela gehiago ikasiko. [Janpierre Arbelbide, Xipri Arbelbide (Egan, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    katixima (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:56 pm on 2014/06/25 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kokospeko 

    iz. 1. Kokots azpian hartu edo emandako ukaldia. 2. Kokotsean hazten den bizarra. 3. Girgiloa. 4. Haurrei jatekoa ematen zaienean, jantzia ez zikintzeko bularraldean jartzen zaien pieza. Jeneralean oihalezkoa izaten da, lepoaren atzean bi zintaz lotzen dena(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    kokospekokokozpeko (H), okozpeko (V-gip; Lar). Ref.: Etxba Eib (okotzpekua); Elexp Berg (okozpeko).

    1. Puñetazo en la barbilla. “Sobarbada” Lar. “Golpe bajo la mandíbula” EtxbaEib.

    2. okozpeko (V-ger-m ap. A). Papada. Gizon lodi, kolots edo okozpekoa malats malasduna. A Txirrist 79.

    3. ”Okotz-, okozpekoa, la partie de la bride qui embrasse le museau d’un cheval” H.

    4. ”Okozpeko (V-arrig), perilla, barba bajo el labio inferior” A.

    5. Servilleta. Burko, oazal, atorra, okozpeko, zamau. “Servilleta”. Or Eus 356.Jauna azken-aldiz artzerakoan / oitura dan okozpeko. “Paño que se coloca por bandeja”. Ib. 358.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. golpe en la barbilla (2) perilla (3) papada (4) babero
    fr (1) (barba) bouc (2) (de persona) double menton (3) (para comer) bavoir
    en (1) goatee (2) double chin (3) bib
    port (1) cavanhaque (2) papada (3) babador

    Entzun: 

    Esku batez kendu zuen, atzera botaz, eta kokospekoa laztandu zuen gero. [Ortzadarra sutan, Fernando Morillo (Elkar, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kokospeko (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:58 am on 2014/06/23 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kauke 

    iz. (Ipar.) Behartsua; itxuragabea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    kauke (Lc, BN-arb ap. A).

    1.Pobre, indigente. Kauke tzar, kauke arrunt tzar (BN-arb), persona mal educada, grosera” A. v. kaukalier.

    2. “(BN-baig), disforme. Xapel kauke bat, un sombrero que se mete hasta las orejas” A.

    Sinonimoak: iz./izond. Ipar. g.e.

    [behartsua]: arlote, behar, behartsu, erromes, eskas, ezeduki, pobre, premiadun, txiro, behardun Ipar., gabe jas., lander jas., onbehar jas., beharti g.e., noharroin zah., deusgabe Ipar. g.e., miserable Ipar. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) pobre, indigente
    fr pauvre, nécessiteux, -euse
    en poor, needy
    port pobre, necessitado(a); indigente

    Entzun:

    Herriko kaukeen artean banatuko dut dirua.

    kauke (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 8:23 pm on 2014/06/19 Permalink | Reply
    Tags: K,   

    lokamuts 

    iz. Amets txarra, larritasuna edo beldurra eragiten duen ametsa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘amesgaizto’)

    Sinonimoak: iz.

    [amesgaiztoa]: amesgaitz, amesgaizto, inguma (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es pesadilla
    fr cauchemar
    en nightmare
    port pesadelo

    Entzun:

    Dokumentala amaitu eta atoan Sleepers filma etorri zitzaidan gogora, eta urdaia eztarrian lotaratu nintzen, izan nitzakeen lokamutsen beldur. [Wonderful life, Goizalde Landabaso (Larrepetit, 2014-06-10)] (Berria.info)

    lokamuts (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 10:57 am on 2014/06/18 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kisuskile 

    iz. Naf. ‘igeltseroa’  (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kisuskile (AN; Aq 543 (AN)), kisuskil (AN-araq-ulz). Ref.: A (kisuskile); Iz Ulz; Satr VocP.

    Albañil. En Aq 437 (ed. Fita) se da kisurgillea; podría, sin embargo, leerse kisuxgillea.

    Sinonimoak: iz. Naf.

    [igeltseroa]: igeltsero, karegile, gisugile Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es albañil
    fr maçon, -onne ; plâtrier
    en mason, bricklayer; building worker
    port pedreiro

    Entzun:

    -Ai ene honen errukarri! – esan zuen ilobak -, olerkari ere badela nire nagusia; dena badaki, dena du bere esku; egingo nuke, kaiola antzeko etxea egiten ere jakingo lukeela kisuskile balitz. [On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes / Patxi Ezkiaga (Erein, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kisuskile (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:45 am on 2014/06/17 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kilimon egin 

    du ad. (B) Porrot egin. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    KILIMON EGIN. “(V-m), quebrar, hacer bancarrota” A.

    Sinonimoak: ad. Bizk.

    [porrot egin]: erreka jo, kiebra jo, pikutara joan, porrot egin, errekaratu Ipar., gopor egin Ipar., turrut egin Ipar., poto egin Heg., molokot egin Bizk., txulut egin Bizk., kiebra egin g.e., kluk egin Ipar. g.e., toton egin Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (B) quebrar, hacer quiebra
    fr faire banqueroute, faire faillite
    en to go bankrupt, to fail
    port quebrar

    Entzun:

    Kilimon egiteko, gauza gehiegi zituen bere alde, nortasun sendoegia zuen nahigabearen edo zorigaiztoaren haize ezin igarrizkoek beraren bidea galarazteko.  [Brooklyngo erokeriak (moldatua), Paul Auster / Oskar Arana (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kilimon egin (Gaurko Hitza, CC)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel