Tagged: K Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 6:05 pm on 2017/01/17 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kilikatu 

    1. du ad. Kilika egin, kilimatu. 2. da/du ad. Gorputzaren edo gogoaren zernahi ahalmenen susperraldi bat eragin; eragin horren ondoriozko egoeran gertatu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [kilika egin]: kilika egin, kili-kili egin, kili egin Bizk., kilimatu Gip.
        [kitzikatu]: akuilatu, haizatu, hots eman, kinatu, narritatu, tarritatu, tentatu, zirikatu, aholkatu Ipar., huiatu Ipar., kitzikatu Ipar., xaxatu Heg., zitatu Bizk., atitxatu Zub., axekatu g.e., narrikatu g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. hacer cosquillas, cosquillear (2) da/du ad. excitar(se), incitar, estimular; tentar
    fr (1) du ad. faire des chatouilles, chatouiller (2) da/du ad. (s’)exciter, inciter, pousser, stimuler
    en (1) du ad. to tickle (2) da/du ad. to excite, to stimulate, to incite, to drive
    port (1) du ad. fazer cócegas (2) da/du ad. incitar, estimular; tentar

    Gasteizko IKAren leloa, aurten, “el euskera me kilika da”. Leloa erabilita, haien ikasleek Facebook-en #eleuskeramekilika bideo txapelketan parte hartu dute. Gaur izango da sari banaketa.

    kilikatu

     
  • Maite 11:00 pm on 2017/01/13 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kaskezur 

    iz. Burezurra. Lurrera erori eta kaskezurra hautsi. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kaskezur (G, AN-araq, B, BN-baig, Sal), kaskaezur (VocB), kaskazur (V), kasko-ezur. Ref.: A (kaskezur, kaskazur); Izeta BHizt.

    Cráneo. Kaskezurrean –ezustekoa!– / ar nabar aundi bat bizi. Or Eus 226. Kaskezurra autsi. Anab Poli 65. Kasko-ezurra eta barruko garunak. Vill Jaink 69. Nekez lortuko dugula argibiderik antzina-antzinako gizaki zein gizaideen kaskezurretan. MEIG VI 113.

    Parte alta de la cabeza. v. 2 kaskar. Kaskezurrian autsiko diot / oraindikan oriñala! MendaroTx 104. Ebagi egin eutsazan belarrijak kaskazurretik [astuari]. Otx 121. Beren kaska-ezur soillak lozio orrekin igurtzitzen duten gizarajoak. Lab SuEm 177.

    Sinonimoak: iz. beh.

        [burezurra]: burezur, buru-hezur, buru-kasko, garezur, kaskar beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. cráneo; crisma
    fr iz. crâne
    en iz. skull, cranium
    port iz. crânio; fam coco

    Esadazu, mutiko, zuri ezer sartzen zaizu kaskezur gogor horretan? [Harry Potter eta sorgin harria, J.K. Rowling / Iñaki Mendiguren (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur

    kaskezur (Gaurko Hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:59 pm on 2017/01/08 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kukulumuxu 

    adb. Bizk. kokoriko. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kukulumuxu (V-arr-oroz-m), kukulumutxu (V-m-gip), kukurumixo (V-m-gip; Añ (V)), kukurumitxu (V-ger), kukurumux (G-azp), kukurimixo (Añ (V)), kukulumixo (V-m-gip), kukulumutxio (V-m), kukumaixo (V-gip), kukumukuxo (V-gip), kukumixo (V-gip). Ref.: A (kukulumixo, kukurumixo); Iz To 187, UrrAnz (kukumukuxo); Etxba Eib (kukulumixo); Etxabu Ond 114; Elexp Berg (kukulumixo, kukumixo).

    Agachado, agazapado, en cuclillas. “Ovillarse encogiéndose [...], kukurumixo ifini (V)” Añ. “Encogerse arrugando, [...], kukurimixo (V)” Ib. “Kukumaixo jarritte, puesto en cuclillas (V-gip)” Iz To 187. “Orduetan egon da kukulumixo” Etxba Eib. v. 1 kokoriko. Ea-ko uritxu au, makur makur edo kukulumuxu, mendi biren barrenean. A Txirrist 171. Kukulumutxu jarri ta prakak erazten asi zan. Otx 64.

    Sinonimoak: adb.
    [kukulumuxu] : kokoriko, pikotxean, kukubilko (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. en cuclillas
    fr adb. accroupi, -e
    en adb. crouching, squatting
    port adb. loc adv a o de o em cócoras

    Umea ura edan guran dabil kukulumuxu jarrita.  (Labayru Fundazioa, @labayrufundazio )

    kukulumuxu (Argazkia: Labayru Fundazioa, @LabayruFundazio)

     
  • Maite 8:09 pm on 2016/12/27 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kereta 

    iz.  Kanaberak edo kidekoak bilbatuz egiten den hesi, ate edo zernahi gauza. Etxeko keretatik azken agur bat. Kereta hagak. Kanaberazko kereta batzuen gainean etzanik. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [xeila]: xeila Ipar., keheila Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (batez ere Ipar.) cancilla, puerta rústica, puerta de cercado
    fr portail
    en gate

    Etxeko keretatik azken agur bat.  (Hiztegi Batua)

    kereta (Argazkia: Wikimedia Commons)

     
  • Maite 5:03 pm on 2016/12/02 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kotxeiatu 

    du ad. (batez ere Z) Matazatu, haria bildu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    kotxeiatu (Sal), kotxeatu (BN; Dv (BN)), kotxeratu (BN, S; Foix (ap. Lh), H), kotxeiratu (BN, S), kotexatu (R), kotxiatu (kh- BN-bard; Dv). Ref.: A (kotxeatu, kotxeratu, kotxeiatu, kotexatu, khotxiatu); Lh (khotxeratü).

    Devanar. “Dévider le fil, le mettre en écheveau” Dv. “Kotxeratu, mettre du fil en écheveau” H. “Khotxiatu, poner el hilo del huso en madejas” A.  Liho egiten zen denboran mañata güzia etxen, emaztiak ürüten, gizonak khotxeiatzen edo hari biltzen. ArmUs 1899, 48.

    Sinonimoak:ad. Zub.

        [haria bildu]: harilduharilkatuastalkatu Ipar., matazatu Bizk.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (batez ere Z) aspar, hacer madejas
    fr (el hilo) dévider
    en make skeins
    port fazer meada

    Liho egiten zen denboran mañata güzia etxen, emaztiak ürüten, gizonak khotxeiatzen edo hari biltzen.  ArmUs 1899, 48. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    kotxeiatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:05 pm on 2016/11/03 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kargugabetu 

    ad. kargugabetu, kargugabe/kargugabetu, kargugabetzen du ad. Norbait kargutik kendu. Bi buruzagi kargugabetu dituzte, genozidioan parte hartzea egotzita. (Hiztegi Batua)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. destituir
    fr du ad. destituer, démettre
    en du ad. to dismiss from, to remove from
    port du ad. destituir

    Bere agindua betetzen ez dutenak kargugabetzeko aukera izango du Konstituzionalak [Bere agindua betetzen ez dutenak kargugabetzeko aukera izango du Konstituzionalak, Berria.eus (2016-11-03)]

    kargugabetu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:24 pm on 2016/10/21 Permalink | Reply
    Tags: K   

    kapare 

    iz. HIST. Nahiz aitoren seme edo alaba izan ez, hainbat pribilegioren jabe zen pertsona librea.
    Foruen arabera, Bizkaia eta Gipuzkoako biztanle guztiak kapareak ziren, hots, libreak, soldadutza eta zergetatik askeak eta eskubide politikoen jabeak. Bestalde, kaparetasuna jaraunspenezkoa zen eta ez erregeak emana. Aipatu herrialdeetan auzotasuna lortu nahi zuten kanpotarrek beren noblezia frogatu behar izaten zuten.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: aitoren seme (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. hidalgo, -a
    fr  iz. noble, gentilhomme
    en  iz. gentleman
    port  iz. fidalgo(a)

    -Baina zu, Migel, kapare zara edo? – galdetu nion ironia apurtxo batekin.  [On Kixote Mantxako, Miguel de Cervantes / Patxi Ezkiaga (Erein, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    kapare (Irudia: Wikimedia Commons)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel