Tagged: P Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:48 pm on 2016/08/26 Permalink | Reply
    Tags: P   

    partekatu 

    du ad. (Ipar.) 1. Zatikatu. 2. Erdibanatu. 3. Ik. konpartitu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. Ipar.

    [zatitu]: alferrik galdu, apurtu, arraskatu, birrin-birrin egin, desegin, desolatu, errautsi, hauts bihurtu, hauts egin, hondatu, porrokatu, suntsitu, trimin-trimin egin, triskatu, triskilatu, zatitu, zehatu, zirpildu, andeatu Ipar., arrabaskatu Ipar., aurritu Ipar., barreiatu Ipar., deboilatu Ipar., funditu Ipar., gaizkitu Ipar., mamikatu Ipar., porroskatu Ipar., sakailatu Ipar., xehakatu Ipar., xehatu Ipar., zatikatu Ipar., zirtzikatu Ipar., banatu Bizk., birrindu Bizk., laskitu Bizk., lorrindu Bizk., trimindu Bizk., zuzitu Bizk., abarrikatu Naf., izorratu beh., galetsi jas., abarrakitu g.e., atarratu g.e., triska egin g.e., arrasatu zah., arrazatu zah., destruitu zah., narriatu zah., puskakatu Ipar. g.e., bilakatu Ipar. zah., partaiatu Ipar. zah.
    [erdibanatu]: erdi bi egin, erdibanatu, erdibitu, zatibitu, erditik egin Ipar., erditu g.e., erdiratu zah., erdizkatu Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. (Ipar.) partir, despedazar (2) du ad. (Ipar.) dividir, repartir; compartir
    fr (1) du ad. (Ipar.) couper (2) du ad. (Ipar.) diviser, partager
    en (1) du ad. [zatitu] to break, to cut up (2) du ad. [banatu] to divide, to distribute; to share
    port (1) du ad. (Ipar.) (trocear) cortar, despedaçar (2) du ad. (Ipar.) repartir, dividir, distribuir; compartilhar, compartir,

    “Onartu” botoia sakatuz gero, berriz, bada beste irtenbide bat. Izan ere, erabiltzaileak 30 eguneko epea du ezarpenetara joan, han kontua aukeratu eta datuak partekatzeari uko egiteko. Zer egin zure datuak parteka ez ditzaten (Berria.eus, 2016-08-26)

    Ikusi, ikasi, disfrutatu eta partekatu! [Sexua noiznahi, Luis Elberdin (Gaiak, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    partekatu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:39 pm on 2016/08/14 Permalink | Reply
    Tags: P   

    putaner 

    iz. (Ipar.) Putazalea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 putanero, putaner (VocBN, Hb ap. Lh <-per>), putañero (Lcc).

    Putañero. “Putassier” VocBN. Nihor ohoin dela, putaner dela edo berze gisako bekhatu mortal egile dela. Harb 172. Ohoin bat, iokari bat, arnegari bat, putaner bat, gaixto da. Ax 407 (V 265). Presuna putanerak eztuela deusetan ere sosegurik eta ez pausurik. Ib. 357 (V 237).

    Sinonimoak: iz./izond. Ipar. zah.

        [putazalea]: putazale beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) (arrt.) putero
    fr fam homme m à putes
    port  vulg homem que transa com prostitutas

    Ugatzak esplikatu zion ezer ez nekien xelebrea nintzela, arlotea, hankabiko afrus eta mozoloa, funtsean fraideek, eurogero ibili ohi nintzela profitaturik, pergutadan sarturiko zozoa, mokoroa frekuenteki bildu zale, makarra, golos, putaner eta ardankoia, adimenez urri eta bizioz luze, ahul, mengel, mendrea eta, finean, ezertarako ere arriskurik sortzen ez zuen zomorroidea.  [Euskal karma, Jon Alonso (Susa, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    putaner (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 9:54 am on 2016/07/29 Permalink | Reply
    Tags: P   

    pañelu 

    iz. Hainbat eginkizunetarako erabiltzen den oihal-zatia.

    Orotariko Euskal Hiztegia

    pañelu, pañuelo, pañelo (R-is; -aiñ- V-gip), pañolo (G-azp; -aiñ- V-gip), Ref.: ContR 523; Elexp Berg (paiñolo).

    Pañuelo. “Buruko paiñolo, pañoleta” Elexp Berg. “Esku-paiñolo, pañuelo de bolsillo” Ib. “Moko-paiñolo, pañuelo de bolsillo” Ib. Popinzean bere búrua zintes, pañoloes ta itxureries. LE Matr5 295. Painueluak jaboneetia, almidootutia. fB Olg 57. Pañubeluba beti / leneko moduban. Echag 61. Burua estaltzeko pañuelo bat eman. Arr GB 113. Surretarako bere palta pañelua. AB AmaE 217. Mikaelak jatxi zituan begiak lepoko pañoloan punta atzamartuaz. Apaol 33. Paparrean sedazko idun-zapi edo pañuelo urdiñ polit bat. Ag Kr 51. Aiek deadarrak eta keñuak pañueluakin! Goñi 114. Ta pañueloa, mutillak eskeñi bear izaten al du? Lab EEguna 95. Marilyn Monroek zelako moko-pañuelua erabiltzen daben. SM Zirik 85. Iduneko pañelo bat. Akes Ipiñ 32. Pañolo batekin negar-tantak nituen / legortu. Arti MaldanB 205. Agurtu giñuzten pañueluarekin. Salav 79. Pañolo gorria lepoan zutela. AZink 53. v. tbn. Pañuelo: JJMg BasEsc 195. Astar II 159. Xe 318. PE 116. Moc Damu 25. Iraola 51. Alz Bern 55. Alkain 52. TxGarm BordaB 103. Pañolo: Urruz Urz 32.

    Sinonimoak: iz. (Elhuyar Hiztegia)

    [sudurrekoa]: musuzapi, mukizapi, sudur-zapi, mokanes
    [burukoa]: zapi, buruzapi, buruko, buru-estalki
    [lepokoa]: lepoko, lepo-zapi
    [eskuetakoa]: eskuzapi

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es pañuelo
    fr (sudurrerako) mouchoir; (lepokoa) foulard
    en (sudurrerako) handkerchief (2) (lepokoa) kerchief, shawl, scarf
    port lenço

    Haiek deiadarrak eta keinuak pañeluarekin! Goñi 114. (Orotariko Euskal Hiztegia, moldatua)

    pañelu (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:07 pm on 2016/05/09 Permalink | Reply
    Tags: P   

    politurruti 

    izond. Itsusia, polita izateko urruti dela, asko falta duela esan nahi du. Samurtasunez esaten da, ez zentzu txarrean. Haurrei esateko erabiltzen da maiz. (Leitzako hizkera adierazkorra: biraoak, Bittorio Lizarraga)

    Aldaerak:
    [politurruti] : politterruti (Leitzako hizkera adierazkorra: biraoak)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. feo, -a (cariñoso)
    fr  izond. vilain, -e ; laid, -e ; moche
    en izond. ugly
    port izond. feio, -a

    Hau politurruti! Nola hasi den dagoeneko hitz egin nahian! (Leitzako hizkera adierazkorra: biraoak, Bittorio Lizarraga)

    (…) sinets iezadazu, Santxo, neska “politurruti” ipurnauskari hura Dultzinea Tobosoko zen eta da, erditu zen bere ama bezain sorginduta dagoena; guk usterik guttien dugunean bere benetako itxurarekin ikusiko dugu, eta orduan, bai, aterako da Santxo bizi den gezurretik. (On Kixote Mantxako, Bigarren zatia)

    politurruti (FlickrCC, cjaremk)

     
  • Maite 9:26 pm on 2016/04/29 Permalink | Reply
    Tags: P   

    porrot 

    iz. 1. Norbaitek bere asmo eta helburuetan aurrez espero zitzakeen edo nahi zituen emaitzak ez lortzea. Eskola-porrota. 2. EKON. eta ZUZ. Balantzearen pasiboa (zorrak) aktiboa baino handiagoa delako obligazioei erantzun ezin dieten pertsona fisiko edo juridikoen egoera. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    1 porrot. Tr. Documentado en textos meridionales del s. XX (aunque aparece ya en el dicc. de Larramendi). Como sust. pleno no lo encontramos hasta finales de dicho siglo.

    Derrota; fracaso. Larrazabalek garbi dauka Athleticek ezin duela orain arte bezala jarraitu: horrelako porrotak oso mingarriak izaten dira. Egunk 24-10-2000, 34. Sharonen garaipena eta Baraken porrota atzo Knesseten. Egunk 29-11-2000, 29. En DFrec hay 4 ejs.

    2 porrot, porrota (S ap. A).

    1. “Porrota (Sc), pan de maíz en forma de bola” A.

    2. “Phorrot [oxítona], soupe au lait avec de la méture (pain de maïs) (S)” Lrq. Hobeki egin hio orano aurthen phorrot gathülta hun eli bat jan bahitza. J.B. Mazéris GH 1932, 505.

    Sinonimoak: iz.

        [porrot egitea eta horren ondorioa]: bankarrot Zub., toton g.e., kiebra Heg. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. quiebra, fracaso, infortunio (2) iz. (Ekon.) quiebra, bancarrota
    fr (1) iz. échec ; défaite (2) iz. (Ekon.) faillite, banqueroute ; krach
    en (1) iz. failure (2) iz. (Ekon.) bankruptcy
    port (1) iz. quebra, fracasso (2) iz. bancarrota

    Behin bi porrot eginez gero, hirugarrena ia segurua izaten baita, halaxe etorri zen hirugarrena. [Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    porrot (Gaurko hitgza, CC)

     
  • Maite 2:58 pm on 2016/04/11 Permalink | Reply
    Tags: P   

    patari 

    iz. (B) Piztia, animalia(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:iz. Bizk.

        [piztia]: basabere, basahizi, basapiztia, larrabere, piztia, basanimalia Ipar. g.e., bestia L-BN zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (B) fiera, bestia salvaje; alimaña
    fr animal sauvage, bête féroce
    en beast, wild animal
    port fera, besta

    Mexikon zela, Cardenas presidentearekin ere elkartu zen, ahuntz batzuk eta horrelako patari galduren bat besterik ez zuen uhartea erosteko asmoz.  [Hitzak eta giltzak, Iñigo Aranbarri (Alberdania, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    patari (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 10:50 pm on 2016/03/09 Permalink | Reply
    Tags: P   

    potxo 

    iz. 1. (BN) Txakurkumea. 2. Ik. botxo. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:iiz. Ipar.

        [txakurra]: txakur, or Ipar., zakur Ipar./Naf., toto haur., xakur L-N adkor., ozar Ipar. zah.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (BN) cachorro de perro (2) iz. (Heg.) potro, cría de yegua (3) iz. Ik. botxo
    fr (1) (de perro) chiot (2) poulain, pouliche
    en (1) puppy, pup (2) (male) colt, foal n
    port (1) (de perro) cachorrinho, -a, filhote (2) potro, -a, poldro, -a

    Ur beroz erre den potxoa beldur da epelarenzat. Volt 191s.  [moldatua] (Orotariko Euskal Hiztegian)

    potxo (Wikimedia Commons, ManuelFD)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel