Tagged: G Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:20 pm on 2017/12/20 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gogaldu 

    ad. Gogoeta egin. 

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [gogoan erabili]: buruan erabili, gogoan erabili, gogoeta egin, gogoetatu, gogoratu, hausnar egin, hausnartu, meditatu, oldoztu, pentsatu, mamurtu Bizk., gogartu zah., kontsideratu zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. pensar, considerar, meditar
    fr penser, considérer, réfléchir, méditer
    en to think, to meditate, to reflect, to ponder
    port pensar, considerar, meditar

    Hartu arnasa sakon eta gogaldu.

    gogaldu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:25 pm on 2017/11/17 Permalink | Reply
    Tags: G   

    galdukeria 

    iz.  Pertsona galduari dagokion egite gaitzesgarria. Galdukerian biziz, ondasun guztiak barreiatu zituen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    galdukeria (Dv-> A).

    “Débauche, corruption. Galdukerian ibiltzea, vivre dans la débauche” Dv. “Libertinaje, corrupción” A. Galdukeria edo bekhatu lohian pulunpatua. Dv LEd 59 (Cb Eg II 26 bizio; v. tbn. 235). Galdukerian xahutu zuen bere izate guzia. Dv Lc 15, 13 (IBe galdukerian; Lç prodigoki bizi izanez, He deboxkerian, IBk lasaikerian). Haren arima galdukeriatik iraiziz. Dv Iob 33, 18. Bere galdukeria utziko duala. “Su libertinaje”. Zink Crit 1919, 109. Gizon zikin eta ustelok egun argiko galdukerietan dabe atsegiña. Ker 2 Petr 2, 13 (Lç boluptate, Ol legunkeria, IBe atseginkeria).

    Sinonimoak: iz.

    [galdukeria]: lasaikeria, lizunkeria (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. perdición, libertinaje, malos hábitos
    fr iz. perdition, libertinage
    en iz. perdition, libertinage
    port iz. perdição, libertinagem, mal hábito

    Galdukerian biziz, ondasun guztiak barreiatu zituen. (Hiztegi Batua)

    galdukeria (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:05 pm on 2017/10/29 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gibeljale 

    adj. Gaizki-esalea. Beti izango dugu mingain-zorrotz, gibeljaleren bat inguruan. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gibeljale (AN-5vill, L, BN, S; SP, H). Ref.: A; Inza EsZarr 176 (gibel-jale).

    “Gibel ialea, qui mord par derrière, traître” H. “Murmurador” y “detractor, difamador” A. Gibel-jale eta errankizun dunak ongi obratuz mespreza zatzu. ES 199. Etzaite salatzaille, ez eta gibel-jale (Lev 19, 16). Or MB 292. Beti izango degu, mingain-zorrotz, gibel-jaleren bat [...] izen garbiak zikinduz, ziri ta miri asiko zaiguna. Loidi 223. Inoiz bekaizkoa gibel-jalearen atzaparretan eroria. MEIG IV 119.

    Sinonimoak: iz./izond.

        [gaizki-esalea]: gaitz-esale, gaizki-esale, gaitz-erraile Ipar., mihitzar Ipar., mihi-tzar Ipar., gaizki-erraile  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  izond. murmurador, -a; maldiciente; criticón, -ona; difamador, -a
    fr adj médisant(e), critiqueur, critiqueuse; qui a la critique facile loc adj
    en (to other people)gossiping adj; nit picker, fault finder
    port (fam) critiqueiro(a) , difamador(a)

    Beti izango degu, mingain-zorrotz, gibel-jaleren bat [...] izen garbiak zikinduz, ziri ta miri asiko zaiguna. Loidi 223 (Orotariko Euskal Hiztegian)

    gibeljale (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:44 pm on 2017/09/13 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gebendu 

    ad. Debekatu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gebendu (Lar Sup -> H, A), geben (rad.). Etim. Podría proceder de lat. defendere (REW 2517).

    Prohibir, vedar. Azkue trae geben en una entrada aparte, y lo da como adj. Sar dina geben lekuan, bere kaltean. “El que entrare en lugar vedado en su daño”. RS 209. Zer geiago gebentzen dausku lenengo aginduak? KIkV 61 (KIkG 49 debekatzen). Ikasbide au berriro argitaratzea guztiz gabendua [sic] dago. KIkG 2. Geuri gebendu euzkeraz eiten. Enb 37. Gebendutako tokitik irten! Zait Sof 110. Ori egitea gebentzen zun agindua. Ib. 173. Eunburuari Paul jaboteko eta estuntzaka ixateko agindu leutsan; batta Paul’enetariko iñorbati sorosten ez gebenduteko. Arriand Act 24, 23. Naiz guk gebendu, naiz ez gebendu. Zait Plat 128.

    Sinonimoak: ad. g.e.

        [debekatu]: debekatu, galarazi, eragotzi Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  vedar, prohibir
    fr interdire, prohiber
    en prohibit, ban
    port vetar, proibir, interditar

    Zer gehiago  gebendu behar duzue?

    gebendu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

    Save

    Save

     
  • Maite 11:49 pm on 2017/08/02 Permalink | Reply
    Tags: G   

    garatxo 

    iz.  Azalean, bereziki eskuetan, oinetan eta aurpegian, agertzen den pikorta gogorra. Ik. kalitxa. Aurpegia zimurrez, orban arrez eta garatxoz beterik zuen. garatxo belar, garatxo-belar Zurtoinaren goialdean hazten diren hosto berde ilun distiratsu eta iraunkorrak dituen landarea, multzoak osatzen dituen lore txiki hori-berdexkak eta baia beltz pozoitsuak ematen dituena (Daphne laureola). Ik. bitxika. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    garatxo (V-ger ap. A), garatxu (V-m ap. A), geretxu (G-azp).

    1. “Cierto arbusto” A.

    2. garatxu. “Leño que se interpone, para facilitar la operación, entre la cadena y la piedra o madera que se desea arrastrar” A, que cita el ej. de Mg. Ona barriz burdijaren [...] nire azterketia. [...] kolzaak, garatxuba, burtezpatia, arasak [...]. Mg PAb 148s.

    Sinonimoak: iz.

        [aurpegian-eta agertzen den pikorta gogorra]: kalitxa Ipar., marruka Ipar., gari Bizk., enor Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. verruga (2) iz. verruga de los árboles, repulgo
    fr iz. verrue
    en iz. wart
    port iz. verruga

    Garatxo beltz izugarri bat dauka sudurraren ezker aldean. [Mutuaren hitzak, Hasier Etxeberria (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    garatxo

     
  • Maite 11:40 pm on 2017/07/31 Permalink | Reply
    Tags: G   

    galtzetin 

    iz. Heg. Beh. Galtzerdi motza. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    galtzetin (V-gip ap. Etxba Eib; G-bet). “Calcetines. Andrazkuenak galtzak, gizonezkuenak, galtzetiñak” Etxba Eib. Cf. VocNav s.v. galcetín. Galtzetin beltz ederrak. Anab Poli 53 (v. tbn. 54).

    Sinonimoak: iz. Heg. beh.

        [galtzerdi motza]: galtzerdi pl.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Heg.) (herr.) (batez ere pl.) calcetín
    fr iz. (batez ere pl.) chaussette
    en iz. (batez ere pl.) sock(s)
    port iz. meia

    Oso pozik zihoan oparitutako galtzetinekin.

    galtzetin (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:45 pm on 2017/07/30 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gaitz(-)erdi 

    adb. gaitz erdi, gaitz-erdi adb. Gertaera bat uste bezain okerra ez dela adierazteko esapidea. Gaitz erdi litzateke hori, bi aldiz hil behar banu. Eta gaitz erdi, beren buruen kaltean bakarrik balitz. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    GAITZ-ERDI (V-gip, G-azp-nav). Ref.: Ond Bac 175; Elexp Berg; Gte Erd 167. Menos mal; del mal, el menos. Equivale tbn. a exprs. del tipo ‘no importaría tanto’, ‘no sería tan malo’, ‘no estaría mal’. Se emplea frecuentemente acompañado de una oración subordinada con prefijo ba- en el auxiliar. “Mal menor. Kotxia zihero hondatu najuan eta gaitzerdi neuria izan balitz” Elexp Berg. “Merkeak baleizke, gaitzerdi (G-azp)” Gte Erd 167. Tr. Empleado por autores guipuzcoanos (y Erkiaga) desde comienzos del s. XIX. Es especialmente frecuente en el s. XX. Eta gaitzerdi lizake lurreko ondasunetan geratuko balira datozen kalteak. AA CCErac (ed. 1823), 239 (ap. ELok 28). Gaitz erdi izango zan berak bakarrik jatea, baña janerazo zion. AA II 130. Ta gaitz erdi beren buruben kaltian bakarrik balitz, bañan jartzen dute famili guztiya ixtillu gorripian. Sor Bar 54. Ori gaitz-erdi iduritzen zait. Alz Txib 93. Gaitzerdi biziakin badaude! Sorarrain Lili 91. –Ago lasai, etxean ezpaitun okerrekorik gertatu. –Gaitz erdi! Etxde JJ 121. Gaitz hori gaitz-erdi baizik gerta ez zedintzat. Mde HaurB 32. Ala-ere gaitz-erdi berorrek, esandako eder paregabe ura eskuetan euki zuan-ta; baiña nik, [...]. Berron Kijote 184. Nekazaria or, izarditan pats eginda. Ta irabazi eder eder bat balitz, gaitz erdi. TxGarm BordaB 65. Bere aldez burrukatu ziran asko, illak, erbesteratuak, espetxeratuak… Aske ziranak gaitz erdi, baña ondo bildurtuak piztien aurrian. Gerrika 109. Gaitz erdi, nere ustez, baztertze ori, nahiz eta paperetan horrela agertu, gure artean sekula zeharo eta azken fineraino eramana ez izana. MEIG IV 58. Euskaltzaindi inguruko guztiok kreatzaile ala filologo bagina, gaitz erdi. Zer egin, ordea, horrenbeste kreatzaile eta filologo bezala agertzen direlarik? Ib. 121.

    v. tbn. Izt C 40. Ud 86. Moc Damu 10. Ag G 120. Or Tormes 31. Ldi IL 54. Munita 106. Erkiag Arran 126. Vill Jaink 120. MAtx Gazt 74. Lab SuEm 211. Lasa Poem 83.

    (Det.). Ala ere bakarrik pagatzen bauke, / gaitz erdia besterik izango ez uke. It Fab 263. Gaitz erdiya zan publikuari / gusto bat eman baliyo (1903). EusJok 95.

    Sinonimoak: adb.
    [gaitz(-)erdi] : beharrik, eskerrak! (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es menos mal; del mal, el menos; peor podía haber sido
    fr adb. moindre mal || heureusement que, encore heureux, -euse que
    en thank goodness
    port menos mal

    Idazleen artean ohikoa zen portaera hura. Zinikoenek, arrisku gehiago hartzen zuten: «Asko gustatzen ari zait zure azken nobela». Irakurketa abiatua zutela adieraztea helburu. Gaitzerdi, nobela bazen. Kontua zen zenbaitetan ipuin liburua igorri geniola ustezko adiskideari. Kontrazala ere irakurri ez zuen seinale. [Gehiago gustatu zitzaidan zure aurreko liburua, Harkaitz Cano (Berria.eus, 2017-07-30)]

    gaitz(-)erdi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel