Tagged: G Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 10:43 pm on 2016/11/19 Permalink | Reply
    Tags: G   

    garbi-ikuzi 

    iz.  iz. Garbialdia. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    GARBI-IKUZI (V-ple-arr-arrig-oroz-m ap. A; garbikuzi V-oroz ap. A Apend). “Limpieza y lavado. Se dice de la limpieza y aseo que ofrecían los amos además del sueldo y manutención” A. “Garbizuzia ondo eginda parau da” A Apend. [Egurraren prezioaren] igoteak [...] diru-gose gorrie sortu oan, da urte gitxiten basorik geienak ondo-ondotiko garbi-ikuzie euki euden. Akes Ipiñ 23.

    Sinonimoak: iz. Bizk.

        [garbialdia]: garbialdigarbiketa, garbitze (UZEI eta Adorez sinonimoen hiztegiak)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es limpieza, lavado
    fr nettoyage, lavage
    en nettoyage, lavage
    port limpeza, lavagem

    “Garbi-ikuzia ondo eginda paratu da.” A Apend. (Orotariko Euskal Hiztegia, moldatua)

     

     
  • Maite 11:53 pm on 2016/10/22 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gardostu 

    ad. Gaingiroki erre.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gardostu (V-ger-m-gip), galdostu (V-ger-gip), gardoztu (Zam Voc), garbostu (V-gip). Ref.: A (gardostu, galdostu); Iz UrrAnz (garbostu), ArOñ (galdostu).

    Chamuscar; escaldar. “Gardostu da oillo illak, lumatsak obeto kendutiarren, sutan erabiltia. Baita esaten jako sukarastau be” A Txirrist 69. “Gardostu esaten deutse beste batzuk tripakixak eta odolostiak [...] ur irakiñetan sartu ta gero, arrasta arrasta gaiñibetiaz garbitziari” Ib. 69. “Galdostu, escaldar, pasar las viandas por agua hirviendo” A. “Garbostu, 1.º pasarlo por la llama. 2.º dejar una vianda sin hacerla bien con fuego, de prisa” Iz UrrAnz. “Galdóstu, galdósketan, dejar una cosa sin asar o sin quemar bien una madera” Iz ArOñ. [Usakumeak] ill, lumatu ta gardostu [...] sutan luma apurretati garbituteko. Mg PAb 104. [Tormenturik] enzunena, beti beti erre, kiskildu, tximindu ta gardostuten egon biarra. CrIc 35. Eurotarikoen bati entzunda daukatsat ba, Purgatorixuan arimaak gardostu egiten diriala. A Txirrist 69s. [Tupiñetik] ateratzen du burruntzalia ta galdosten dio bularra naastekari arekin. Or Mi 80s. Zuku beruaz iñoiz galdostu danak, otzari be putz. Otx 68. Garbitu ta gardostu bearra luke alda-gogoak, Pitagoraren iritziz [...] geroago ta bikainago ledin. Zait Plat 60. v. tbn. NEtx LBB 248 (gardozten).

     

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. chamuscar(se), socarrar(se), sollamar(se), quemar o tostar superficialmente
    fr (quemar por el exterior) faire roussir; (quemarse) se brûler v pron
    en (quemar por el exterior) scorch, singe; prnl (quemarse) burn yourself, singe yourself
    port chamuscar-se

    Usakumeak hil, lumatu eta, luma apurretatik garbitzeko, gardostu(Hiztegi Batua)

    gardostu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 10:57 pm on 2016/09/20 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gizatasun 

    iz. 1. Giza izaera duenaren nolakotasuna. 2. Gizakiari dagozkion bertuteen multzoa. Bere bihotz on eta gizatasun zabalagatik. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [gizatasun] : gizalege, jendetasun. garrazkeria, zakarkeria (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. humanidad, naturaleza humana (2) iz. comportamiento o cualidades humanas; calidad humana
    fr (1) iz. humanité, nature humaine (2) iz. comportement ou qualités humaines, valeur humaine
    en (1) iz. [nolakotasuna] humanity (2) iz. [kalitatea, ezaugarri-multzoa] humanity
    port (1) iz. humanidade

    Gizatasuna galtzen ari gara? Gizatasunik geratzen ote zaigu? [Gizatasunaren berraurkipena, Goizalde Landabaso (Berria.eus, 2016-09-20)]

    gizatasun (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:30 pm on 2016/09/16 Permalink | Reply
    Tags: G   

    granuja 

    iz. Alproja.

    Orotariko Euskal Hiztegia

    granuja (V-gip ap. Elexp Berg).

    1. Granuja, sinvergüenza. “Granuja, travieso. Granuja xamarra be bada ta…” Elexp Berg. Munduba onetan, granuja batzuk / len e badira izanak. EusJok 102. Lotsik gabia eta granuja. Tx B I 71. v. tbn. Uzt Noiz 87.

    2.En el habla de los de Arrate la acepción de este vocablo es la de un muchacho y no el peyorativo que le corresponde en castellano. Zure granujia bialdirazu, emon deixorazen sagar batzuk” Etxba Eib.

    Sinonimoak: iz.
    [alproja] : pikaro, maltzur, bihurri.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) granuja, travieso (2) muchacho, chaval
    fr (1) coquin, -e (2) enfant
    en (1) rogue (2) kid
    port (1) pilantra (2) garoto, -a, menino, -a, rapaz, moça

    Zure granujia bialdirazu, emon deixorazen sagar batzuk” Etxba Eib.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    granuja (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 10:58 pm on 2016/08/18 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gorrina 

    iz. 1. Mildiua. Aurten gariak gorrina dakar. 2. Elgorria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [laboreen gaitza]: mildiu, gorrien Bizk.
        [elgorria]: elgorri, mingorri, gorriaire Ipar., gorriño Ipar. pl., gorni Gip., txarranpin Gip.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [landareetan] sarro, roya (2) iz. sarampión
    fr (1) iz. [landareetan] rouille (2) iz. [gaixotasuna] rougeole
    en iz. measles
    port iz. [gaixotasuna] sarampo

    Aurten gariak gorrina dakar(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Gizona gorrinak jota dago.

    gorrina (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 11:43 pm on 2016/08/17 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gohain 

    iz. Nazka. 2. Eguraldi lainotsu, pisutsu eta beroa.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gorhiñ. v. gohain. > gohain, gorhain (BN ap. A <- VocBN; H), gorhiñ (H).

    1. Náusea, asco.

    2. gorhain (H), gohin (S ap. A), gorhiña (S ap. A; H (-iñ)). Tiempo nublado, pesado y caluroso. “Gorhain da, il fait un temps brûlant et étouffant” H.

    Sinonimoak: iz.
    [nazka] : higuin, higuindura, higuintza, gohaindura, nakaitz, okaztadura, narda. (UZEIren Sinonimoen Hiztegian, “nazka”)

    Beste hizkuntza batzuetan (Orotariko Euskal Hiztegia, Google Translate, Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) náusea, asco (2) tiempo nublado, pesado y caluroso
    fr (1) nausée, dégoût (2) temps nuageux, lourd et chaud
    en (1) disgust, loathing (2) cloudy, heavy and hot weather
    port (1) náusea, asco, nojo (2) tempo nublado, pesado e quente

    Gohain da! (Orotariko Euskal Hiztegia, mold.)

    gohain (Wikimedia Commons, CC0)

     
  • Maite 8:36 pm on 2016/07/20 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gezurrontzi 

    izond. Gezurtia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond.

        [gezurtia]: gezur-jario, gezurti, gezur-zulo, gezurtari Ipar., enbustero Heg. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. mentiroso, -a; embustero, -a; trolero, -a
    fr izond. menteur, -euse ; imposteur
    en izond. liar
    port izond. mentiroso(a), embusteiro(a)

    Horra, Satanasen elkarteko batzuk emango dizkizut nik eskura, judu direla esan arren gezurrontzi huts direnetariko batzuk; zure oinetan ahozpez jartzera behartuko ditut, maite zaitudala jakin dezaten. [Elizen arteko Biblia, Askoren artean (Idatz, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    gezurrontzi (Gaurkohitza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel