Tagged: G Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:54 pm on 2018/06/08 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gatzozpin 

    iz. g.er. Entsalada. Ik. gatzozpindu. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gatzozpin. “Ensalada (neol.)” A DBols. Zeure esku jotsijeetara bialduten dot, Jesus Kurutzekua, ibiliera ta olgeta santubeen Neurria, euki legizaneen Gatza, ta ezin legizaneen Ozpina [...]. Emon egijozu bada, Jesus Maitia, Neurrizko Gatz-Ozpin oni zeure amodijuaren su bitzija. fB Olg 5s.

    Sinonimoak: iz. g.e.

        [entsalada]: entsalada (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. ensalada
    fr iz. vinaigrette
    en iz. salad
    port iz. salada

    Gatzozpin batekin entretenitu dut sabela.

    gatzozpin (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:02 pm on 2018/04/06 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gezur-zulo 

    adj. Gezurtia. Ik. gezurrontzi. Gezur-zuloak!, gezurti alaenak! (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    GEZUR-ZULO. Mentiroso, embustero. Cf. Or Aitork 215: Gezur-zulo galgarri artara, “in illam foveam perniciosissimi erroris”. Naiz gezur-zulo izan, / naiz bentsu, egi esale. EA OlBe 102. Nori sinistu bear zionat, iri txalburu gezurzulo orri? Etxde AlosT 27.

    Sinonimoak: izond.

        [gezurrontzia]: gezur-jario, gezurrontzi, gezurti, gezurtari Ipar., enbustero Heg. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es mentiroso, -a, embustero, -a
    fr menteur, -euse ; imposteur, faux, fausse ; feint, -e
    en liar
    port mentiroso, -a, emb embusteiro, -a

    Gezur-zuloak!, gezurti alaenak! (Hiztegi Batua)

    gezur-zulo (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:00 pm on 2018/03/29 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gezurtero 

    adj. Gezurrak esaten dituena, gezurrez mintzo dena.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gezurtero (V-gip, G-to-azp), gizurtero (V-gip), gezurter (S), gezurtiero (R-is). Ref.: A (gezurter); Garate 1.a Cont RIEV 1930, 155; Iz To (gezurre), R 400; Elexp Berg (gizurtero).

    Mentiroso. v. gezurtero. gezurtiera (R-is). (Forma de fem.). “Gezurtiéra, mentirosa” Iz R 400.

    Sinonimoak: iz.
    [gezurtero] : e. gezurti, gezurrontzi

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es mentiroso
    fr menteur, -euse
    en liar
    port mentiroso(a)

    “Sudurra hazi zaizu, bada, gezurtero! “, eta barrezka hasten zen mutil laguna besarkatuz. [Egurra Pinotxori, Aritz Gorrotxategi (Alberdania, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    gezurtero (Gaurko htiza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:47 pm on 2018/03/28 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gando 

    iz.  g.er. Aldaxka. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gando (Dv-> A, H (L, BN)). Brote, rama nueva. “Jet, rameau. Urtheko gandoa, pousse de l’année” Dv. Cf. kando. Jeseen arrazatik sorthuko zela gando bat, eta gando haren gainean lore bat. Jaur AndreB 172 (ap. DRA). Dabiden ganik ilkhiaraziko dut zuzentasuneko gandoa. Dv Ier 33, 15 (Ol, Ker muskil). Erroetarik gando berriak ekharraraziz. Dv Lab 368. [Kozkorrek] bazterretarik botatzen dituzten gandoak erphilak izanen dira. Ib. 365s. Palma-gando (Lev 23, 40). Or MB 586 (Dv palma-gando; Ur palmen adar, Ol palma-osto, Ker palma-abar). Eguzkitan mardul azaltzen da, gandoak baratzan ernetzen zazkiola. Ol Iob 8, 16 (Dv gando; Ker kimu).

    Sinonimoak: iz. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [kimua]: adaka, aldaka, altsuma, erne, kimu, muskil, pinporta, puja Gip., gando g.e., bote Ipar. g.e.
        [adar ez nagusia]: aldaka

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) germen, pimpollo; vástago
    fr iz. germe, arbrisseau; rejet, surgeon
    en iz. germ, sapling; (botany) shoot
    port iz. germe, pimpolho; broto, vergôntea

    Eguzkitan mardul azaltzen da, gandoak baratzan ernetzen zazkiola. Ol Iob 8, 16 (Dv gando; Ker kimu). (Orotariko Euskal Hiztegia)

    gando (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:35 pm on 2018/03/24 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gabetu 

    ad. gabetu, gabe/gabetu, gabetzen 1 da/du ad. Norbait edo zerbait gauzaren bat gabe utzi edo gelditu; norbaiti zerbaiten jabetasuna kendu. (Dagokion osagarriak -z atzizkia hartzen du). Bere ondasun eta aberastasun guztiez gabetu zuten. Zegozkidan eskubideez gabetu naizenez gero. Ez dut eskuetan dudanaz gabetu nahi. Azeria, buztanaz gabetua. Laguntza mota guztiez erabat gabeturik. Zeruko grazia miragarriaz gabetua aurkitzen den arima. Kalte handia da begietako bistaz, osasunaz eta azienda guztiaz gabetzea. 2 (Hitz elkartuetan, bigarren osagai gisa). Ik. axolagabetu; baliogabetu; bihozgabetu. Juduak errege gabetuak izan zirenean. 3 (Era burutua izenondo gisa). Ezedukien eta gabetuen artean. || Gizonik behartsuenari, on guztiez gabetuenari galdetzen badiozu. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad.
    [gabetu] : kendu, larrutu, bipildu. Ant. ipini, jarri, hornitu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. privar, dejar sin, quedarse sin
    fr da/du ad. (se) priver, rester sans, laisser sans
    en du ad. to deprive
    port du ad privar

    Horretaz gabeturik, bost axola mundua.  [Mirarien kalezuloa, Nagib Mahfuz / Patxi Zubizarreta (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    gabetu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:48 pm on 2018/03/14 Permalink | Reply
    Tags: G   

    goibelaldi 

    iz.  Zerbait edo norbait goibel dagoen aldia. Oskarbi denean edo goibelaldietan. Argialdiaren ondoren goibelaldia sortzen den bezalaxe. Gizonak maiz izan ohi ditu zenbait ezaldi, goibelaldi, muzinaldi, nahigabe. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegina

    goibelaldi, gobelaldi (Dv -> A).

    “Moment d’assombrissement du ciel” Dv. Argialdiaren ondoren goibelaldia sortu dan bezelaxe. TAg Uzt 312. Ozkarbi denean asperen da beren otsa; goibelaldian, aubena. Txill Let 32.

    (G ap. A), gobelaldi (Dv -> A). Tiempo, rato de tristeza, de preocupación. “Tristeza, rato de tristeza. Batean goibelaldia, bestean txurialdia, illargia bezela bizi da gure Maria (G-to)” A. Zuek goibelduko zerate; baña zuen goibelaldiak pozera yoko du. Ol Io 16, 20 (TB goibeldura). Gizonak maiz izan oi ditu zenbait ezaldi, goibelaldi, muziñaldi, naigabe. Or QA 70. Amaigabeko goibelaldian irauteak, ordea, mukerkeria dongea aitortzen du. Amez Hamlet 26. Bi goibel aldik urtzen ninduten. Or Aitork 236. Gure goibel-aldietan konsolatu. Vill Jaink 155. Goizeko gure goibel-aldia / pasa da okerrenian. Uzt Sas 107.

    Sinonimoak: iz.

        [ilunaldia]: ilunaldi, ilunarte, itunaldi jas., ilunaldi, ilunarte (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. tristeza pasajera, momento de melancolía/disgusto (2) iz. (momento de) oscurecimiento, nubosidad pasajera
    fr (1) iz. moment de tristesse, mélancolie passagère (2) iz. nébulosité passagère
    en (1) iz. moment of sadness, melancholy (2) iz. cloudiness, clouds
    port (1) iz. momento de tristeza, melancolia, infelicidade

    Batean goibelaldia, bestean txurialdia, illargia bezela bizi da gure Maria (G-to)” A.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    goibelaldi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:45 pm on 2018/02/23 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gisu 

    iz. 1 iz. Ipar. eta Naf. Karea. Gisu bizia. Ongarriari gisua ematea. Landetan gisua ezarri. Heiak gisuz zuritu. 2 iz. (Hitz elkartuetan, lehen osagai gisa). Gisu harria. Gisu harrobia. Gisu ura. || gisu labe, gisu-labe Karobia. Gisu-labea bezain handiko ahoa zabalduz. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    gisu. v. giso; kisu.

    Sinonimoak: iz. Ipar./Naf.

        [karea]: kare, galtzina Naf., latsun Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (GN/Ipar.) cal
    fr iz. (GN/Ipar.) chaux
    en iz. lime [substance]
    port iz. (GN/Ipar.) cal

    Kafea eskaini zion eta, kanabera zati txipiz egindako gortina ozena zeharkaturik, gisuz zuritu berria zegoen terraza koxkorrera irten ziren.  [Chevrolet tropikala, Rafa Egiguren (Susa, 2007)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    gisu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel