Tagged: G Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 6:23 pm on 2015/05/17 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gezur 

    iz. Egia ez dela jakinda edo uste izanda eta besteak egia dela sinets dezaten esandakoa; egia ez dena. Ea noiz den zilegi gezurra esatea.GEZUR(RA) EGIN. Huts egin, emandako hitza bete ez. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [egia ez dena]: egiez g.e., enbusteria Heg. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es mentira; embuste, falsedad; trola, bola
    fr mensonge ; tromperie, duperie
    en lie; falsehood
    port mentira, embuste

     

    GEZURRA ESAN NIZUN

    Gezurra esan nizun

    oihartzunak egia

    itzuliko zizulakoan.

    [Katamalo, Gotzon Barandiaran (Susa poesia, 2007)]

     

     

     
  • Maite 10:14 am on 2015/03/19 Permalink | Reply
    Tags: G   

    genozidio 

    iz. Arrazoi politiko, etniko edo erlijiosoengatik giza talde jakin bat sistematikoki suntsitzea. Nazioarteko Zuzenbidean krimena da.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es genocidio
    fr génocide
    en genocide
    port genocídio

    Entzun:

    Ildo horri jarraikiz, Parlamentua premiatzen zen adieraztea “babestu eta bat egiten duela frankismoan eginiko giza eskubideen urraketen arduradunen aurka genozidioa eta gizateriaren aurkako krimenak egiteagatik Argentinar Errepublikako Buenos Aires hiriko 1. epaitegian aurkeztutako 4591-10 kereilarekin, zeinen ikerketa María Servini de Cubría epaileak baitarama”.  [Parlamentua 1936an errepublikaren aurka egindako altxamendua salatzera premiatzen duen mozioa bazter utzi dute, 2013-12-19 ] (www.parlamento-navarra.es)

    genozidio (De Rerum natura, @zaldieroa), berria.eus

     
  • Maite 8:12 am on 2015/03/04 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gutar 

    1. iz. (batez ere B) Nahi edo gurari bizia. Gogo minez eta gutar handiz. 2. adj. eta iz. Gure familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena; gurekin bat datorrena, gure iritziak dituena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz. Bizk. g.e.

    [grina]: apeta, grina, irrika, irrits, tirria, hisia Ipar., lehia Ipar., afan Heg., lera Bizk., irrikizio Gip., asper Zub., irrikatasun g.e., pasio g.e., joran Bizk. jas., espa Heg. g.e., uzi Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (batez ere B) ansia, deseo vehemente (2) iz. nuestro, -a, partidario, -a, familiar, paisano, -a, correligionario, -a, adicto, -a a nosotros
    fr (1) soif de (2) des nôtres
    en (1) longing, yearning
    port (1) ânsia

    Entzun:

    Gogo minez eta gutar handiz (Elhuyar Hiztegia)

    Gora gu eta gutarrak(Elhuyar Hiztegia)

    gutar (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 7:53 am on 2015/03/02 Permalink | Reply
    Tags: G   

    goldatu 

    du ad. Lurra goldez landu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad.

    [lurra goldeaz landu]: ildaskatu, ildautsi Ipar., ildokatu Ipar., ildotu g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es arar, surcar, labrar
    fr labourer
    en to plough (Br); to plow (Am)
    port arar, sulcar, lavrar

    Entzun:

    Erokeria hutsa omen zen, seme-alabak porrotaren bidean jartzea, itsasoa goldatzen hastea baino are antzuagoa, baina orduko guraso, irakasle, herritar bakar batek ere amesten ez zuen parentesi arteko jardun isil hark (Aizak… aizan…) ekarri du han-hemengo ikastola askok aurten ospatuko duen miraria, eskolaren sistema osoa goldatu eta iraultzerainokoa euskararentzat guztiz zakar gaiztoa zen itsasoan. [Aizak... Aizan..., Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2015-03-01 )] (Berria.eus)

    goldatu (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:50 am on 2015/01/19 Permalink | Reply
    Tags: G   

    gixot 

    iz. (Z) Gizonen era gutxiesgarria edo iraingarria. Gixot horrek egin duen azken txarkeria. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    gixot (S). Ref.: A; Lrq. Dim. despectivo de gizon. “1.º hombrecillo. 2.º poco franco, de poco espíritu” A. “Homme mesquin, peu généreux” Lrq (s.v. gizon). Ohart hiz arauz zuñen gozoki gixot hartaz trüfatzen hintzan. Eskual 3-1-1908 (ap. DRA). Gixot horrek (Lonbet jaunak) egin zütian azken tzarkerietarik bat. Eskual 17-1-1913 (ap. DRA). Gizun bati, edo hobeki erraitera gixot bati. Eskual 11-4-1913 (ap. DRA). v. tbn. GH 1932, 509.

    Sinonimoak: iz.
    [Gizonen era gutxiesgarria edo iraingarria] : gixon, gizontxo (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) pobre hombre, infeliz (2) hombrecillo (3) homúnculo, tipejo, tiparraco
    fr pauvre homme
    en poor guy, poor fellow
    port coitado

    Entzun:

    Inozo honek zain segitzen du, ea bateon batek noiz salatuko Rafael Vera terrorismoaren apologia egiteagatik. «Uste dut GALek izan zuela baliagarritasunik, Segurtasun Indarren morala suspertu baitzuen eta agintari frantsesen kezka areagotu», esan zuen gixotak[Gixotarena, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2015-01-18)] (Berria.eus)

    gixot (Gaurko hitza, CC)

     
  • Maite 8:42 pm on 2015/01/10 Permalink | Reply
    Tags: G   

    giltzadi 

    INFORM. iz. Giltzadia (baita ere teklatu Hegoaldean eta klabier Iparraldean) gailu periferiko bat da, botoi eta teklen moldaketa bat erabiltzen duena, ordenagailura informazioa bidaltzen duten palanka mekanikoen edo etengailu mekanikoen gisa jarduteko. Giltzadiak 99 eta 147 tekla bitartean izaten ditu, lau bloketan zatiturik: funtzio blokea, bloke alfanumerikoa, bloke berezia eta bloke numerikoa. (Wikipedia)

    Giltzadi edota teklatu arteko eztabaida: Eztabaida: Giltzadi (Wikipedia)

    Euskaltermek teklatu hitza proposatzen du:

    teklatu. Normalean idazmakinan bezala jarritako tekla-multzoa, tekla bakoitza sakatutakoan karaktereak sortzen dituena eta ordenagailuan informazioa sartzeko erabiltzen dena.

    Beste hizkuntza batzuetan (Euskalterm eta Word Reference hiztegiak):

    es teclado
    fr clavier
    en keyboard
    port teclado

    Entzun:

    Ordenagailu berriak pantaila handi bat eta giltzadi erosoa ditu.

    Teklatu berria erosi dut ordenagailuarentzat.

    giltzadi (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 8:10 pm on 2014/10/19 Permalink | Reply
    Tags: G   

    galanperna 

    iz. MIKOL. Agarikaleen ordenako eta Cystoderma eta Lepiota generoetako onddo basidiomikotinoen izen arrunta. Hanka luzea eta eraztunduna da, eta txapela garatxoz beteta dago. Gehienetan krema-kolorekoak dira. Espezie batzuk, galanperna jangarria (L. procera) kasu, jaki preziatu dira. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Wikipedia:

    Galanperna (Macrolepiota procera) aterki baten antzeko perretxiko handi bat sortzen duen onddo basidiomizetoa da. Espezie aski arrunta da lurzoru drenatuetan. (Wikipedian)

    Orotariko Euskal Hiztegia:

    “(V-gerr-arr), la seta más temprana” A s.v. perretxiko. “Galamperna (Llanada de Alava), hongo comestible de la familia de las agaricáceas, muy abundante en Otoño, Lepiota procera. En Ali y Gobeo, galasperna [...]. De galán y pierna, voces latinas, pero construídas a modo eúskaro: litm. ‘pierna de galán’” Baraib. Cf. tbn. VocNav s.v. galamperna y galipierno, y LzG s.v. galamperna (que lo da como “corriente”, con variantes galaperna en Uzquiano y galiperna en Pipaón). Item que se ponga otro mojón en Galapernaeta (c. 1526). Giriard (?) Historia de Bilbao I 241. Galapernaza. Ib. 246.

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Mikol.) cistoderma (Cystoderma sp.) ; lepiota (Lepiota sp.)
    fr cystoderme
    en Cystoderma sp.

    Entzun:

    Elikadurazko produktu berriak onartzeko era biziki aldatzen da sektore, herri, garai, eta abar batetik bestera: zaldia, borraja, txakurra, barraskiloa, galanperna, arratoia, itsas trikua, txerria, saguzarra, txikoria, gamelua, patata, dortoka, indaba, intsektuak, tomatea, alkohola, etc. (egun, pizza, kebab eta antzekoak) toki batzuetan onartu dira eta bestetan ez. [Baietz okerreko bidea aukeratu! , Edorta Agirre (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    galanperna (Dabid, ‏@dabidmp) CC By-Sa

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel