Tagged: I Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 9:48 am on 2014/07/30 Permalink | Reply
    Tags: I   

    isla 

    iz. isla 1: 1. Ik. uhartea.

    iz. isla 2: 1. Argitutako gorputz batek itzultzen duen argi edo distira, argi-iturriaren norabide berean edo, batez ere, beste norabide batean. Mendien isla uretan. 2. (hed.) Irudi ahuldua. Jainkoaren isla, gauza denetan nabari dena. • ISLARA. Islara ikusi. Tximisten antzeko argi batzuk noizean behin irteten ziren, eta horien islara, aurrean abere ikaragarriak jartzen zitzaizkien. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Hiztegi batuan:

    isla 1 iz. h. uharte (uharte da forma hobetsia, ez isla)

    Adi bi forma hauekin:

    islada* e. isla (2) [islada: forma okerra edo euskara batuan saihestekoa]

    isladatu* e. islatu [isladatu: forma okerra edo euskara batuan saihestekoa]

    Sinonimoak: iz. (UZEI eta Adorez sinonimoen hiztegiak)

    [isla 1] : uharte, irla Ipar., izaro g.e.
    [isla 2] : 1 distira, ispilu, errainu 2 adierazgarri, erakusgarri

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) isla (2) reflejo (3) (hed.) reflejo
    fr (1) île (2) reflet
    en (1) island (2) reflection
    port (1) ilha (2) reflexo

    Entzun:

    Eguzkiaren isla altzairuzko ispilu hartan zelan dantzatzen zen ikusi nuen, eta horrexetan igarri nuen nire galderak eragin zion irabioa. [Sukar ustelaren urtea, Edorta Jimenez (Txalaparta, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Gizarte forma edo eredu baten isla naiz. [Zortzi unibertso, zortzi idazle, Ana Urkiza (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    isla (Karobi Photography, @Karhobi)

     
  • Maite 11:46 am on 2014/07/10 Permalink | Reply
    Tags: I   

    intxaur-kusku 

    iz. Intxaurraren perikarpoa edo kanpo-azala. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoan, ‘sokaran’)

    Sinonimoak: iz.
    [intxaur-azal]: intxaur-oskol, intxaur-azal, sokaran (Elhuyar Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es ruezno, cáscara de la nuez
    fr coque de noix
    en walnut shell
    port casca de noz

    Entzun:

    Ezin da beti intxaur-kuskuaren barruan bizi.

    intxaur-kusku (Josu Lezameta, @jozulin)

     
  • Maite 8:48 am on 2014/06/24 Permalink | Reply
    Tags: I   

    iñhazi 

    iz. Ipar. Tximista (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    inhazi (S; iñ- Arch VocGr (s.v. ximista), Gèze; Dv y H (S)), ihazi, inhazu (-ü S), uñhazi. Ref.: A (iñhazi); Lrq (inhazi).

    Relámpago; rayo. “Iñhaziz ari, faire des éclairs” Lrq. “El relámpago es considerado como fenómeno independiente del trueno y se designa con los nombres de ihazi e inhazi” JMB EJ 1950 (4), 194s. Tr. Propio de la tardición suletina. Jalki erazizazü zure iñhazia. “Coruscationem”. Mst III 48, 5 (SP zizmixtetarik, Ch ihurtzuri, Ip ihurziri kolpiak, Leon ortzia). Igorrazü zelütik ene bihotzeko xokhuak oro ikhertzen ahal dütian iñhazia. “Coruscationem”. Ib. 34, 3 (Ip zure leinhürien inhaziak; SP zizminta, Ch xismixtak, Leon ximixtaren garra). Irurziriak, iñhaziak eta düründak. “Rayos, relámpagos y truenos”. Ip Dial 118 (It tximistak, Ur oñaztubak, Dv simistak). Tronotik elkhiten zen iñhazi eta oihü, eta ühülgü. Ip Apoc 4, 5 (Lç xistmistak, He xismistak, TB, Dv ximista). Dünda karraskaz eta uñhazi zapartaka ari zelakotz. D. Béhéty GH 1932, 406. Iñhazia bezañ zalhe elhia barreiatü da. Herr 10-11-1960, 3.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

    [tximista]: aire gaizto, durunda, tximista, oinaztarri Bizk., oinaztu Bizk., oinazkar Gip., ausnarri Naf., oinaztura Naf. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) rayo
    fr éclair
    en lightning, thunderbolt
    port raio

    Entzun:

    Igorrazü zelütik ene bihotzeko xokhuak oro ikhertzen ahal dütian iñhazia. “Coruscationem”. Ib. 34, 3

    Iñhaziak jota hil zen.

    iñhazi (Karobi Photography, @karhobi)

     
  • Maite 6:43 am on 2014/06/01 Permalink | Reply
    Tags: I   

    igerileku 

    iz. Igeri egiten den lekua; igeri egiteko bereziki prestatutako instalazioa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [igeritokia]: igeritoki (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es piscina; lugar donde se nada
    fr piscine
    en swimming pool
    port piscina

    Entzun:

    Hondartza urrunetan nahiz igerileku hurbiletan erdietsiriko kolore belztuagatik ere, bakarrik emandako ordu luzeen laztasuna salatzen zuen haren bisaiak. [Rock'n'roll, Aingeru Epaltza (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    igerileku (PixabayCC, PixelAnarchy)

     
  • Inaki Agirre 8:20 am on 2014/04/12 Permalink | Reply
    Tags: I   

    itzuri 

    1. da/zaio ad. Norbaiten edo zerbaiten eskuetatik edo mendetik, edo loturik dagoen toki batetik, askatu eta ihes egin; arriskua edo nolabaiteko kaltea eragin dezakeen zerbait saihestu.  2. zaio ad. Zerbait oharkabean egin. • ITZURI IBILI, JOAN. Ihes ibili, joan.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad.
    [ihes egin] : eskapatu, hanka egin, ihes egin, ihesari eman, ihesari lotu Ipar., ihes izan g.e., ihesi g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da ad. escapar(se), huir, evadirse, salvarse (2) zaio ad. escaparse, decir algo por descuido
    fr (1) da ad. (s’)échapper, fuir, s’enfuir (2) zaio ad. échapper
    en (1) da ad. to escape, to avoid, to keep away from sth (2) zaio ad. [nahigabe esan] to let slip sth; to come out
    port (1) fugir, escapar(-se), evadir-se (2) dizer algo por acaso, escapulir

    Entzun:

    Kontatu zigun ezen konde frantses batek kontatu ziola, Frantziako eta Espainiako errege-infantak ezkondu ziren egun berean, hain zuzen ere, nola behin batean arrain-saltzaile baten saskitik itzuri zen karramarro bat, eta nola senar-emazte batzuen kakontzian ezkutatu zen; eta iritsi zen gaua, etorri zitzaion emaztekiari kaka egiteko gogoa, joan zen aulkirat, paratu zen aulkiaren gainean, hasi zen bere egitekoa egiten… eta bat-batean, ai!, oihuka eta oihuka [...] [Lur bat haratago, Joan Mari Irigoien (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Hitz hori, huts hori itzuri zait. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Erdararen itzuri dabilela. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Bakar bat itzuri zen sarraski hartatik. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Nola itzuriko natzaio Jainkoaren punimenduari. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    itzuri (FlickrCC, Toni)

     
  • Maite 8:20 am on 2014/03/18 Permalink | Reply
    Tags: I   

    itsasaldi 

    iz. 1. Itsasoz egiten den ibilaldia, itsasoan ematen den denbora. 2. Marea; itsasoa aldizka igo eta jaistea, Eguzkiaren, Ilargiaren eta Lurraren baterako grabitate-eraginen ondorioz (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa eta Euskalterm)

    Sinonimoak:  iz.
    [marea] : marea zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es marea
    fr marée
    en tide
    port maré

    Entzun:

    Asteburuetan itsasaldi luzeak egin ditugu elkarrekin. [Denak du bere prezioa, Migel Angel Mintegi (Ibaizabal, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Itsasaldi harroa den guztietan izaten da arrantza ona, une egokietan, saiatzeko kemena izanez gero; baina Lofodengo arrantzaleen artean, hirurok bakarrik joaten ginen maiz uharteetara, esan dizudan bezala. [Kontakizunak, Edgar Allan Poe / Koro Navarro (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    itsasaldi (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:36 am on 2014/03/11 Permalink | Reply
    Tags: I   

    ipuru 

    iz. 1. BOT. Kupresazeoen familiako eta Juniperus generoko zenbait zuhaixka hosto iraunkorren izen arrunta. Orratz-formako hostoak, galtzarbeko edo bukaerako konotan dauden loreak eta baia-motako fruitu mamitsuak dituzte. • hego-ipuru. Hostoen gainaldean bi lerro zuri eta fruitu gorri-arreak dituena. Eskualde mediterranearrean hazten da (J. oxicedrus). || ipar-ipuru. Lerro zuri bakarreko hostoa eta fruitua beltz-urdinxka duena. Mendian hazten da batez ere (J. communis).  2. iz. Alor edo sail batean, goldatu gabe gelditzen den ertza; alor edo zelai baten ertza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz.
    [altzifrearen familiako zuhaixka] : orre Ipar., hagintze Zub., likabra g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar, Labayru, Euskalterm eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) (Bot.) enebro (Juniperus communis) ; sabina negra (Juniperus phoenicea) (2) (terreno) baldío (3) borde de un campo sin labrar (4) testuz de los bueyes
    fr (Bot.) genévrier, genièvre
    en (Bot.) juniper
    port (Bot.) zimbro, junípero
    lat (Bot.) Juniperus sp.

    Entzun:

    Bila eta bila luzaz ibili ondoren, artzainak ahuntza Deioko gaztelu barruan aurkitu zuen, ipuru baten ondoan. [Elezaharren bidetik, Martin Anso (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Ipuruan geratu ziren gizonak gure zain: los hombres se quedaron en el baldío esperándonos (Elhuyar Hiztegia)

    ipuru (Josu Lezameta, @jozulin)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel