Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:50 am on 2014/04/13 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ekarrai 

    iz. 1. Adiurrea, izaera. Semea goibel eta triste, zeren ekarrai onekoa eta bihotz prestukoa zen. 2. Jaiera, zaletasuna. Jainkoak guregana duen amodioa eta ekarraia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. g.e.
    [izaera] : aiurri, izaera, zima g.e., adiurre zah., mendu Bizk. g.e.
    [zaletasuna] : atxikimendu, eraspen, zaletasun, zale jas., afizio Heg. beh., ekarritasun Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) personalidad; genio (2) inclinación, propensión
    fr (1) cime, sommet (2) terrasse
    en (1) summit, peak (2) flat roof; balcony
    port (1) cume, cume (2) terraço

    Entzun:

    Eta ordu arte inoiz ikusi ez nion alderdi on pila bat, halako xarma gozo bat, halako ekarrai malenkoniazko bat aurkitu nizkion bat-batetik; emakume baten xerkan jartzen zaituen halako maitasun-kezka hori piztu zidan neure baitan. [Fantasiazko ipuinak, Guy de Maupassant / Josu Zabaleta (Ibaizabal, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Ilehori eder hura ekarrai handiko neska zen, baina ni aldi berean sosegurik gabe sentitzen nintzen, hainbat gauzatan pentsatzen bainuen. [Gauza baten ametsa, Pier Paolo Pasolini / Josu Zabaleta (Alberdania, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ekarrai (Gaurko Hitza, CC)

    ekarrai (Gaurko Hitza, CC)

     
  • Maite 9:50 pm on 2014/03/30 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erromintxel 

    erromintxel (Wikipedia)

    Erromintxela (baita errumanzel eta erremaitzela ere[3]) ijito edo buhame euskaldunen eta haien hizkeraren izena da. Erromintxela ez da hizkuntza, ez eta dialektoa ere: pagadolektoa da, “hizkuntza apurtua”, euskara eta romania batzen dituena.[4][5] Romani linguistikaren baitan para-romani multzoan sailkatu ohi da, hiztegi arloan jatorrizko romani hizkuntzaren lexikoa hein handiz gordetzen duelako, baina aldiz gramatikaren arloan romaniaren ezaugarriak galdu eta beste hizkuntza batenak hartu dituelako, kasu honetan euskararenak.[6] Hortaz erromintxelak romaniaren hiztegia eta euskararen gramatika uztartzen ditu. Jarraitu irakurtzen… (Wikipedia)

    Berria.info (hiztegia)

    erromintxela. Ijito euskaldunen mintzaera.

    Beste hizkuntza batzuetan (Wikipedia):

    es Erromintxela
    fr Erromintxela
    en Erromintxela language
    cat Caló basc

    Entzun:

    “Ulertzen du eta gai da erromintxelez hitz egin eta euskaraz edo gaztelaniaz erantzuteko, baina horiek gordetzen duten hiztegia askoz ere nahastuago dago.  [Erromintxela, euskal ijitoen hizkera, Lore Agirrezabal (Argia, 2003-09-28, 1913. zbk. )] (Egungo Testuen Corpusa)

    erromintxel (Wikipedia)

     
  • Maite 7:48 am on 2014/03/19 Permalink | Reply
    Tags: E   

    elekatu 

    da ad. (Ipar.) Hizketan jardun. Harekin elekatzen nintzela. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. Ipar.
    [elestatu] : hitz egin, hizketatu, jardun, mintzatu, solas egin, ele egin Ipar., ele eman Ipar., iharduki Ipar., mintzo izan Ipar., solastatu Ipar., berba egin Bizk., ele erran Zub., elestatu Zub.(UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Ipar.) hablar, conversar; tratar(se)
    fr parler, converser
    en to speak, to talk; to chat (inf)
    port falar, conversar

    Entzun:

    Ostalaritzako miseriez ordu erdiz elekatu gintuen, Charlyk eten arte.  [Rock'n'roll, Aingeru Epaltza (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Eta zertarako nahi zenuten elekatu[Hautsi da katea, Toti Mtz. de Lecea / Elena Touyarou (Erein, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    elekatu (PixabayCC, Nemo)

     
  • Maite 10:43 am on 2014/02/08 Permalink | Reply
    Tags: E   

    eulantz 

    iz. euri xehe-xehea. 

    Orotariko Euskal Hiztegian

    eulantz (V-m-gip), eulantx (V-gip). Ref.: A; Iz ArOñ (eulantz, eulantx).

    “Lluvia menudísima” A. “Eulantxa ein ddau” Iz ArOñ.

    Sinonimoak: iz.
    [euri xehea] : lanbro, euri-zirin

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es traza de lluvia, lluvia muy menuda.
    fr bruine
    en drizzle, misty rain
    port chuvisco, garoa

    Entzun:

    Egunsentiak eulantza dakar. (Labayru Ikastegia)

    eulantz (FLickrCC, domesticat)

     
  • Maite 8:09 am on 2014/02/05 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezgauza 

    iz. Gauza hutsala, ezerezkeria. Ezgauza batzuk egiten.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.
    [huskeria] : ezerezkeria, huskeria, txikikeria, zirtzilkeria, ezdeuskeria Ipar., fitskeria Ipar., hutsalkeria Ipar., pegesa Ipar., pegeseria Ipar., xehekeria Ipar., apurkeria g.e., pitinkeria g.e., faunkeria Ipar. g.e.(UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es nadería, menudencia, cosa sin importancia
    fr inutile, inepte, inapte
    en trifle
    port ninharia, miudeza

    Entzun:

    Itsas zakarrak eragindako txikizioen ondoren, olatuen erritmoa dute gure etsipenaren bagek: lehenago edo geroago, itsasoa beti itzultzen da lapurtu zaionaren bila. Itsasoari ebatsia, itsasoak irabazia. Urteetan oldoztutako korromio isila, halako batean mendekuaren sekuentzia bilakatzen da: zerga, olatu batek; zigor, hurrenak; zerga eta zigor; zerga, zigor… Eta ezgauza sentitzen gara naturaren aurrean. Itsasoak ez du barkatzen! [Ez gara ezer, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2014-02-04)] (Berria.info)

    ezgauza

     
  • Maite 9:59 pm on 2014/01/05 Permalink | Reply
    Tags: E   

    errege-opil 

    iz. Errege-opila herrialde katoliko zenbaitetan urtarrilaren 6an Epifania ospatzeko prestatu eta jaten den opil gozoa da. Espainian eta Frantzia hegoaldean eraztun itxurako opila da, fruitu konfitatuz apaindua eta batzuetan esne-gain edo kremaz betea. Frantzia iparraldean hostorezko opila da, frangipanez (almedra-kremaz) kremaz edo txokolatez betea

    Ohikoa da barruan kutun moduko objektu txikiak (zeramikazko panpinak, babarrunak, …) sartzea. Opila jatean kutuna aurkitzen duenak errege izendatzen da egun horretan. Tradizio berriago baten arabera, kutuna aurkitzen duenak ordaindu egin behar du opila. (Wikipedia)

     
  • Maite 7:50 am on 2013/12/11 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezproi 

    iz. 1. Zaldia akuilatzeko metalezko pieza, zaldunak orpoan lotzen duena. 2. Itsas labar edo pareta bateko irtengunea. 3. ZOOL. Hegaztien hanketako ezproi-itxurako hezurrezko prozesua, edo beste hainbat animaliaren antzeko egitura. 4. BOT. Lore-organoen (sepaloen eta petaloen) oinaldean kanporantz kokatuta dagoen luzakina, nektar-ontzi gisa diharduena.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz.
    [zaldia akuilatzeko metalezko pieza]: aztal g.e., orkatz, ezten, kiri (UZEIren Sinonimoen Hiztegia eta Labayru Ikastegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) [zaldi, etab.i eragitekoa] espuela (2) (Bot.) (Zool.) espolón
    fr (1) [zaldi, etab.i eragitekoa] éperon (2) [oilarrarena] ergot
    en (1) spur [on rider's boot]
    port (1) espora (2) (de ave) esporão

    Entzun:

    “Bai, txirrin”, erantzun zidan jauzika, eta, ipurmasailak estutzea ezproi sartzea izan balitz bezala, bizkorrago ekin zion zamalkatzeari. [Gerezi Denbora, Inazio Mujika Iraola (Alberdania, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Kantatzen badakit, ez mintzatzen; ezproiak baditut eta ez naiz zaldizkoa [A EY III 393. ] (Orotariko Euskal Hiztegia)

    ezproi (Wikimedia Commons)

    ezproi (Wikimedia Commons)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel