Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:48 pm on 2017/08/11 Permalink | Reply
    Tags: E   

    egotzi 

    ad. egotzi, egotz, egozten (Hiztegi Batua)

    1 du ad. Norberarengandik halako distantziara bidali. Ik. bota; jaurti. Kanpora, lurrera egotzi. Amua, aingura egotzi. Apaizak populuari ur bedeinkatua egotzi. Egotz zezala handik behera bere burua. Bere burua lurreraino egotzirik. Hil nahiz, lantza egotzi zion. || Besteren gauzari askotan atzaparra egotzi diona.

    2 du ad. (Gauza abstraktuez-edo mintzatuz). Egotz ezazu zorakeria hori zeure gogotik. Biraoak egozten.

    3 du ad. Bidali (hirugarren adieran). Ik. bota 3. Sinagogatik egotz ez zitzaten. Komunistek handik egotzi zutenean.

    4 dio ad. Leporatu; aurpegira bota. Zaude isilik, gezur eta irainik inori egotzi gabe. Ez diola inori egotzi behar egin ez duen gaitzik. Lapurreta guztiak niri egotziaz. Bere buruari egozten zion erru guztia. Otsoak egozten zion harrapatu ziola berak jateko zeukan bildotsa. Bere etsaiak egozten zizkion gauzetatik garbi zegoela. Horixe egozten dio Platonek Protagorasi.

    5 du ad. Zerbaitek edo norbaitek tasun jakin bat duela esan. Herriak ahalmen miragarria eta indar ongilea egozten dio gauzaki horri. Ez dakit zergatik hain indar bortitza egozten zaion biribiltasunari.

    6 du ad. Ezarri. Hizkuntzak ez digu ezin hautsizko pentsaerarik eta ikusmolderik egozten.

    Sinonimoak: ad.

        [distantziara bidali]: bota, jaurti, jaurtiki, aurtiki Ipar., iraitzi Ipar., ohildu Zub., eragotzi Ipar. zah.
        [leporatu]: bizkarreratu, leporatu, eratxiki Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) da/du ad. lanzar(se), arrojar(se), echar(se) (2) du ad. expulsar, despachar (3) du ad. [zerbait hartzeko asmoz] echar mano, echar las manos (4) du ad. [zerbait hartzeko asmoz] echar mano, echar las manos (5) du ad. (Heg.) asignar, destinar, imponer (6) du ad. (Heg.) adherir; aplicar (7) du ad. (Heg.) añadir (8) du ad. echar a suertes
    fr (1) da/du ad. [jaurti] (se) jeter, (se) lancer (2) du ad. [norbait kanporatu] expulser ; congédier (3) du ad. [errua] imputer, inculper ; incriminer (4) du ad. (Heg.) assigner, destiner, imposer
    en (1) du ad. [jaurti] to throw, to fling, to hurl (2) du ad. [norbait kanporatu] to dismiss, to sack, to fire (3) du ad. [leporatu] to charge, to blame (4) da ad. [nork bere burua] to lie down

    Orain ia hilabete, Sortuk eta Donostiako Piratek jakinarazi zuten militante ezagun bat egotzi zutela, «emakumeen kontrako abusu praktika bategatik». [Argazkien atzean zegoena, Maite Asensio (Berria.eus, 2017-08-10)]

    egotzi (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:16 pm on 2017/06/30 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erauntsi 

    1. erauntsi1, eraunts, eraunsten dio ad. (nor osagarririk gabe). Jo, eraso. Borrero krudelek erauntsi zioten indarrez, su-arotzek burdinari nola. Ateak ateari, haizeak eraginik, darauntsanean. [Oharra: Batez ere forma trinkoetan erabiltzen da]. 2. (hed.) Pertsonaberritsua, txotxoloa. erauntsi2 1 iz. Eguraldi gertakariez mintzatuz, erasoa. Euri-erauntsiaren ondoan. Neguko erauntsiek larritzen duten lats mehe bat. Babazuzaren erauntsi idorra. Haize-erauntsia. 2 iz. Irud. Haragizko atsegin lizunen uholdeak eta erauntsiak inarrosia. Azkenaldiko erauntsiak urratuxe ditu dagoeneko tradizioaren bitartez jaso genituen egiturak. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [eraso]: Ipar. zah.eraso, eraso egin, esetsi, oldartu, jazarri Ipar., akometatu zah., atakatu zah., erazarri Ipar. g.e., atomatu Bizk. g.e., jauki Ipar. zah.
        [ari izan]: g.e.ari izan, aritu, dedikatu, ibili, jardun, iharduki Ipar., eragon Bizk.
    erauntsi iz.
        [erasoa]: erazarri Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) dio ad. (batez ere forma trinkoetan) golpear; atacar, acometer (2) dio ad. llover, nevar (3) dio ad. (B) hablar, murmurar || (1) iz. tormenta, tempestad [de viento, lluvia, nieve]; chaparrón (2) iz. habladuría, murmuración (3) iz. arremetida, asalto, embestida
    fr (1) dio ad. frapper ; attaquer, agresser, charger (2) dio ad. [euria, elurrra] se mettre à [pleuvoir, neiger] (3) dio ad. [mintzatu] (B) parler, murmurer || (1) iz. averse, tourmente, tempête (2) iz. chuchotement, bavardage (3) iz. assaut, charge, attaque
    en (1) dio ad. to hit; to attack || (2) iz. storm; downpour

    EHZren alde, “elkartasun erauntsira” deitu dute [Ainhoa Sarasola, Berria.eus (2017-06-30)]

    erauntsi (Argazkia: Bob Edme, Berria.eus)

     
  • Maite 10:30 pm on 2017/06/27 Permalink | Reply
    Tags: E   

    egonean 

    adb. Higitu gabe, ezertan aritu gabe. Belar ebakitzen adina denbora pasatzen zuen egonean. Erabaki arte egonean egon gabe. Gutxitan egonean, askotan lanean. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: adlag.

        [ezertan aritu gabe]: moduz, egoki Ipar./Naf. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es quieto, -a, inmóvil; en reposo, sin hacer nada
    fr immobile
    en still, motionless, at rest, not moving; calm, quiet
    port quieto, -a, imóvel; em repouso

    Bizitzak ihes egiten digu, eta inoiz ez dakigu noiz, baina, zer gerta ere, egonean egoten ikasi beharko dugu. [Asperdura, Goizalde Landabaso (Berria.eus, 2017-06-27)]

    egonean (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 8:17 pm on 2017/06/01 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ebasgo 

    iz.  Ohointza, lapurreta. Badakigu ebasgo guztiak ez direla bide bazterretan egiten. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    ebasgo. v. ebasko.

    ebasko (L, B; Urt III 6, Dv, VocB), ebasgo (-tsgoa det. Ht VocGr 438; A), ebaskoa (SP (-tskoa det.), H), ebasgu, ebasgua, ebaskua, epaskoa (det. SP). Ref.: A; Izeta BHizt.

    Robo, hurto. “Gaur ebaskoa egin dute” Izeta BHIzt. “Ebasko haundia izan da” Ib. En Lar Sup (recogido tbn. por Harriet) se encuentra la forma esparko, debida sin duda a una mala lectura del ej. de Axular (v. infra). v. lapurreta, ohointza.

    Tr. Documentado en textos alto-navarros y septentrionales no suletinos. Las formas con -sk- (sobre todo ebasko(a); epaskoa en Axular y Etcheberri de Sara, ebaskua en AR) son más empleadas que las formas con -sg- (ebasgo en Duvoisin, Leon, Lafitte, F. Irigaray (136) y A. Irigaray, ebasgua en Arbelbide, ebasgu en Hualde).

    Sinonimoak: iz. Ipar./Naf.

        [ohointza]: harrapakeria, harrapaketa, lapurreria, lapurreta, ohoingo Ipar., ohointza Ipar., ohorgoa Ipar., ebasketa g.e., arrobatze Ipar. g.e., ohoinkeria Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (GN/Ipar.) robo, hurto
    fr iz. vol ; pillage
    en iz. theft; [eraikinetan, etxeetan] burglary, housebreaking; [dendetan, bankuetan] robbery
    port iz. roubo, furto

    Badakigu ebasgo guztiak ez direla bide bazterretan egiten. (Hiztegi Batua)

    ebasgo (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:53 pm on 2017/05/16 Permalink | Reply
    Tags: E   

    enda 

    iz. 1 iz. Arraza. Europako lurretan bi giza enda, bata bestearen ondotik, hazi eta zabaldu ziren. Gosete Handiko urte izugarrietan irlandar enda hiltzera zihoan. Enda oneko zerria. 2 iz. Leinua. Garrotarren endako azken umea. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [arraza]: arraza, aria Zub., abenda g.e., gizenda zah.
        [leinua]: askazi, familia, leinu, kasta beh., hazi jas., adreri g.e., etxadi g.e., etxalde g.e., gizeli g.e., jatorri g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. raza, casta; especie (2) linaje (3) junt. (B) (herr.) y
    fr (1) iz. [arraza] race, caste (2) iz. [leinua] lignage, lignée
    en iz. race; caste
    port (1) raça; espécie (2) linhagem

    Europako lurretan bi giza enda, bata bestearen ondotik, hazi eta zabaldu ziren.  (Hiztegi Batua)

    enda (Gaurko Hitza, Domeinu publikoa)

    Save

    Save

    Save

     
  • Maite 9:47 pm on 2017/05/04 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erasokor 

    adj.  1 adj. Pertsonez edo animaliez mintzatuz, erasotzeko joera duena. Gaizki heziz gero, berez mantsoa den txakurra erasokor bihur liteke. Nagusiak erruki barik bidali zuen, lanpostu hartarako pertsona erasokorragoa behar zela eta. || (Gauzez mintzatuz). Euskararen kontrako politika erasokorra. 2 (Adizlagun gisa). Erasokor hurbildu zitzaion. 3 adj. Kirolariez mintzatuz, aurkaria gainditzen behin eta berriz saiatzen dena. Atzealdean jokatzen duten jokalariak erasokorrak dira. || Joko zuzena, bizia, erasokorra ikusteko aukera izango da. Futbola Ingalaterran erasokorragoa da. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    erasokor. Agresivo. Aiek gure kontrarioak ziran. Beraien izkuntza oso gordiña eta erasokorra zan. AZink 68.

    Sinonimoak: izond.

        [oldarkorra]: oldarkoi, oldarkor, oldartsu Heg.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. agresivo, -a, acometedor, -a
    fr agressif
    en aggressive, pushy
    port agressivo(a)

    Le Pen erasokor agertu da, eta Macron lasaitasuna transmititzen saiatu da (berria.eus)

    erasokor (Argazkia: Eric Feferberg, EFE)

     
  • Maite 10:58 pm on 2017/04/30 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezabagoma 

    iz.  Idatzitakoa-edo ezabatzeko erabiltzen den gomazko atala. (Hiztegi Batuan, “borragoma”). Euskalterm hiztegiak “borragoma” hitza hobesten du.

    Sinonimoak: iz.

        [goma]: goma, borragoma Heg. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es goma de borrar
    fr gomme
    en (UK) rubber, (US) eraser
    port borracha de apagar

    Lantegian, kutxa irekien erdian, hantxe agertu zen Max bere traste guztiekin: Canson papera; ezabagoma, irasagarra bezain lodia; erregela laua; koloretako arkatzak – gorroto zituen errotuladoreak -. [Loroaren teorema, Denis Guedj / Jon Muñoz (EHU, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    ezabagoma (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel