Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:28 pm on 2017/03/28 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erauki 

    iz. (L, BN eta GN) 1. Ardiak lepoan daraman zintzarria. 2. (hed.) Pertsona berritsua, txotxoloa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Esukal Hiztegian

    erauki (SP > Dv, H).

    1. Conceder. “Concéder, accorder. Erauki diozozun osasun, accordez-lui santé” Dv. “Faire tenir, faire avoir” H. Azkue da “(SP), encender”, sin duda una mala lectura de “Eraukitzea, concedo” que aparece en áquel. Milla esker ditutzula Iainko dohaingillea, / Zeren erauki diozun osasuna doblea. EZ Man II 101. Esker bada eta ezagutza duzula ontasunaz / Kortesia handirekin erauki diozunaz. Ib. 119.

    2. Conceder, reconocer razón a otro. “Céder, s’avouer vaincu, inférieur; avouer son tort [...] (EZ Eliç)” H. Nihori alde egin eta deus erauki nahi izatu eztiot bañan azkhena geldi zekidan nahi izatu dut. EZ Eliç 159.

    (O-SPAd 883 > SP, Lar Sup, Dv, H, A). “C’est quand on dit, je me rends, je vous cède [...] Erauki erranik (Ax)” SP. “Vencido, eraukia” Lar Sup. “Erauki! (Ax), je me rends, je cède” Dv. Harriet lo da como var. de eraiki, y traduce “relevez-moi”. Geureaz denaz bezan batean, errendatuak iarririk, garaitia emanik, erauki erranik, eztugula indarrik asko ezaguturik. Ax 365 (V 241).

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Labayru eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) conceder (2) conceder, reconocer razón a otra persona (3) interj. ¡me rindo!. Ref. a determinados juegos infantiles.
    fr concéder
    en (1) give (2) (truth) admit, accept, concede vtr
    port conceder

    Eeee! Eraukiiii!! [h28 aldizkaria]

    erauki (Argazkia: h28.eus)

    Save

    Save

    Save

    Save

    Save

    Save

     
  • Maite 11:33 pm on 2017/03/15 Permalink | Reply
    Tags: E   

    elauso 

    iz.  Ipar. Elur-jausia. Elauso handiak jaisten baitira mendi kaskoetatik amilka eta punpaka. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    elauso. v. elurrauso. elurrauso (BN, S; Foix ap. Lh), elauso (-lh- BN; T-L), elur-lauso (L-ain), eluaso (G-goi), elur-oso (S-saug), eluoso. Ref.: A (elurrauso, elhur-auso, elhauso, elur-lauso); Lh (elhur-auso, elhur-oso); JMB At (eluaso).

    1. Avalancha de nieve, alud. Ez xoilki hitzaren gatik, bainan elhauso edo elhur montoin handiak jausten baitira anbilka eta punpaka. Herr 24-2-1955 (ap. DRA). Elhurra mendi kaskoetarik jausten eta amiltzen hasiz geroz, gero eta trunpiltzenago da, elhauso alimale batzu porkatzen baitira azkenean. Herr 8-1-1959, 1. Sagar-Saron iragaiten intzaur-oihanetan barrasta gaitza eginez, uraste izigarri edo eluoso handiek bezala, gero urruntzeko uhainka-uhainka. Herr 3-12-1964, 4.

    2. elurroso (AN-5vill, S; -lh- Lander (S) ap. DRA), elur-lauso (B), elur-lauzo (BN-baig ), elur-laso (AN-5vill). Ref.: A (elurroso); Satr VocP (lauzo); Gte Erd 89; Izeta BHizt2 (lauso). “Remolino de nieve y aun su aglomeración” A. “Ventisquero” Lander (ap. DRA). “Ventisca” Satr VocP. “Elur lasoa ari du” Gte Erd 89. “Mendi zoko oietan elur lausoak” Izeta BHizt2.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [elurbizia]: elurbizi, elur-jausi, elurbildu Naf. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) alud, avalancha
    fr iz. (Ipar.) avalanche de neige
    en iz. avalanche
    port iz. (Ipar.) avalanche, avalancha, alude

    Elauso handiak jaisten baitira mendi kaskoetatik amilka eta punpaka. (Hiztegi Batua)

    elauso (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:38 pm on 2017/02/09 Permalink | Reply
    Tags: E   

    entzungor 

    adj. Entzun nahi ez duena, entzungor egiten duena. Jainkoaren hitza sarkor; horiek, ordea, entzungor. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [enzungor] : entzule txar, gor (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es el/la que no quiere escuchar; el/la que hace oídos sordos
    fr sourd, -e
    en one who doesn’t want to listen
    port que não querem ouvir

    Migel Mailuk apeza ziegan sarrarazi du, haren birao, sakre eta madarikazioei entzungor[Lasto sua, Aingeru Epaltza (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    entzungor (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:44 pm on 2017/02/06 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ero 

    ad. Zah. ero, eraiten du. Hil, erail. Renaud bere jauregian ero behar dugu(Hiztegi Batua) || 1 adj./iz. Zentzu edo adimen gutxikoa. Ik. ergel; txoro. Bekatari ero eta dohakabea! Zein ero eta zentzugabea izan naizen orain artean! Baldinba ez zara hain eroa izango. Hago isilik, ero hori! Eta ero handia da, bildu behar den denboran ereitera doana. Arrotz guztiak ero sortu ote ditu Jainkoak, eta gu bakarrik zuhur? || Esr. zah.: Zahietan zuhur, irinetan ero. Ez da zuhur ez dena eroaren beldur2 adj. (Gauzez mintzatuz). Hitz ero eta ganoragabeak. Amets eroak. Hirietako atsegin ero galgarrien ondotik. Itsutasun eroa! 3 adj./iz. Zoroa, zentzua galdu duena. Beldurra sentitzen dut, ero bihurtzeko beldur ikaragarria. Santuaren esanari belarriak itxi zizkioten, eta ero baten esanari adina jaramon egiten zioten. Txakurrak ikusi zituenean puska haiek guztiak, hasi da zaunkaz ero baten modura.

    Sinonimoak  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    ero ad. zah.
        [erail]: akabatu, bukatu, erail, heriotza eman, hil, kalitu Ipar., amaitu Bizk., garbitu beh., heriotzaz hil g.e., asasinatu zah.
    ero iz./izond. Ipar./Naf.
        [zoroa]: zoro, ertzo Zub., txoro adkor.
    ero izond.
        [ergela]: arin, babalore, babo, bulunba, buruarin, eltze, ergel, eroxka, inozo, kaiku, kaskarin, kirten, lelantoni, lerdo, memo, tonto, tontolapiko, tutulu, txatxu, txoriburu, zoro, zoroxka, zozo, zozoilo, ments Ipar., pello Ipar., xanfarin Ipar., zuntzun Ipar., tontolo Heg., txoropito Heg., atunburu Bizk., gangar Bizk., ganorabako Bizk., ganoragabe Bizk., ganoragabeko Bizk., kokolo Bizk., lapiko Bizk., lelo Bizk., mozolo Bizk., papao Bizk., pepelerdo Bizk., taket Bizk., tankalo Bizk., tentel Bizk., txotxolo Bizk., tetele Ipar./Naf., pettux Lap., ilupa Naf., pergut Zub., astapito beh., ganbelu beh., alotza g.e., haizebelats g.e., inputika g.e., narra g.e., txolin g.e., zoroko g.e., memelo Bizk. beh., koko Bizk. g.e., txotxin Bizk. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. (zah.) matar  || (1) 1 iz./izond. [pertsonak edo gauzak] loco, -a, insensato, -a, necio, -a, estúpido, -a (2) iz./izond. loco, -a, que ha perdido la razón
    fr (1) cime, sommet || (1) iz./izond. fou, folle, insensé, -ée ; cinglé, -ée, dingue (fam.)
    en (1) to kill || (1) iz./izond. foolish, silly, stupid (2) iz./izond. [eritasun mentala duena] crazy, mad, insane
    port (1) matar| (1) louco(a)

    Renaud bere jauregian ero behar dugu(Hiztegi Batua)

    ero (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:21 pm on 2017/02/02 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erneta 

    iz. Ipar. Errege-sagarra. Sagar erneta batzuk hautak. Erneta-sagarra.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    erneta (Lcq 86, Dv), arneta (S ap. Alth Bot 18; Chaho). (Manzana) reineta. “Espèce de pomme” Dv. “Pommier: Sagartzia. Melgak dira: üzta sagarra, arneta beltxa eta xüria, bürdüin sagarra [...]” Alth Bot 18. Según DRA aparece en SP, pero no lo encontramos. v. ERREGE-SAGAR. Sagar ernetta ederrak. ECocin 36. Sagar antxote, erneta zuri on eta irindu batzuetarik. Elsb LehE 34. Sagar-erneta batzu hautak. Barb Sup 22. Erneta-sagar pullit. Barb Piar II 70.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [errege-sagarra]: errege-sagar (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) (manzana) reineta
    fr iz. (Ipar.) (pomme) reinette
    en iz. (manzana) pippin, reinette
    port iz. (manzana) raineta

    Sagar erneta goxo batzuk jan ditut.

    erneta (Argazkia: Wikimedia Commons)

     
  • Maite 11:04 pm on 2016/12/03 Permalink | Reply
    Tags: E   

    etorkizun 

    1. iz. Etortzeko den denbora; mintzatzen den unetik aurrerako denbora-hedadura. Joana joan, etorkizuna etorkizun, oraingoa da gure. 2. izond. Gertatzeko dagoena. Gauza gorde, estali eta etorkizunak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

        [geroa]: gero jas., etorkin g.e.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. futuro, porvenir (2) izond. futuro, -a, venidero, -a
    fr iz. futur, avenir
    en iz. future
    port iz. futuro, porvir

    Su txikiak piztu ziren han-hemenka eta jendeak etorkizun berri batez hitz egiten zuen su horien bueltan. [Riomundo, Jon Maia (Txalaparta, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    etorkizun (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 11:53 pm on 2016/11/24 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezusteko 

    izlag. Ustekabekoa. 2. iz. Ezustea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    ezusteko iz.
    [ezustea]: ezuste, itsumustu, sorpresa, ustekabe, gertu Zub. g.e.

    ezusteko izlag.
    [ustekabeko]: bat-bateko, bertan beherako, itsumustuko, tipustapasteko, ustekabeko, tupusteko Ipar., sosteko g.e., ustekabe g.e., supitu zah., bertatiko Bizk. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izlag. inesperado, -a; imprevisto, -a (2) iz. sorpresa, imprevisto
    fr (1) izlag. inattendu, -e ; imprévu, -e (2) iz. surprise, imprévu
    en (1) izlag. unexpected; unforeseen (2) iz. surprise, sth unexpected; contingency
    port (1) izlag. inesperado(a) (2) surpresa, admiração

    Hau da ezustekoa!

     

    ezusteko (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel