Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:44 pm on 2020/05/29 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erlaxatu 

    erlaxatu, erlaxa, erlaxatzen. ad. || 1 da/du ad. Pertsonez mintzatuz, lasaitu. 2 da/du ad. Muskuluez-eta mintzatuz, uzkurdura galdu edo kendu. Eskua beheratzerakoan bizepsa erlaxatu egiten da. Bainu bero batek gorputza erlaxatu egiten du. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    erlaxatu. 1. relajadu. Aliviar, disminuir. Enzuzu, dama guztioen estrellea: / gura dot relajadu kerellea. Lazarraga 1185v. 2. Hacer escala (cf. fr. relâcher con este sentido). Gure saindua zen untziak erlaxatu behar izan zuen Cagliariko porturat. Lg II 416.

    Sinonimoak: ad.

    [erlaxatu] : lasaitu, baretu, jabaldu, trankildu. Ant. aztoratu, urduritu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es  da/du ad. relajar(se)
    fr da/du ad. détendre, relaxer
    en da/du ad. to relax; to chill out
    port da/du ad. relaxar-se, descontrair-se.

    Testuinguruan

    Kontua da oraindik komunitatearen alde gauza asko egin ditzakegula, baina geure burua erdi salbu ikusi dugunean erlaxatu egin gara. [Geurekoiak, Onintza Enbeita (berria.eus, 2020-05-29)]

     
  • Maite 10:13 pm on 2020/04/20 Permalink | Reply
    Tags: E   

    eramangarri 

    1 adj. Aldean eraman daitekeena; tresnez edo gailuez mintzatuz, aldean eramateko bereziki egina edo pentsatua dena. Lanpara eramangarria. Konputagailu eramangarria.

    2 adj. Eraman edo paira daitekeena. Askoren artean banatu da karga, eramangarriago gerta dadin. Neke hori eramangarriago izan dadin zuretzat.(Hiztegi batua)

    Sinonimoak

    izond. [pairagarria]: eramankor, pairagarri, igarokor zah., jasangarri Ipar. jas.

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es (1) izond. portátil (2) izond. llevadero, -a; soportable, aguantable
    • en (1) izond. portable (2) izond. [jasangarria] tolérable, supportable
    • fr (1) izond. portable; [ordenagailua] laptop (computer) (2)  izond. [jasangarria] bearable
    • port (1) izond. portátil (2) izond. suportável, tolerável

    Testuinguruan

    Ordenagailu eramangarri horrek argiztatzen den teklatua du. #gaurkohitza

     
  • Maite 9:14 pm on 2020/04/20 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ebaki 

    ebaki1, ebaki, ebakitzen

    1 du ad. Lanabes aho-zorrotz baten bidez, zerbait, osatzen duen edo itsatsirik dagoen beste zerbaitetatik edo nonbaitetik bereizi. Ik. moztu 4. Ebaki zizkien oinak eta eskuak. Jondoni Petriri ebaki zioten burua. Petrik bere ezpataz ebakitako belarria. Halere ez zuen lore bat ebakiko eta beretzat hartuko. Zuhaitz betekorra ez du inork ebakitzen. Haritz guztiak hondo-hondotik ebaki. || (Belarraz eta kidekoez mintzatuz). Belarra ebakitzen ari zela. Segaz ebakia. Garia noiz erein eta noiz ebaki. || Aldizkari batetik argazkiak ebakitzen.

    2 du ad. Lanabes aho-zorrotz baten bidez zerbaiten jarraitutasuna eten, zerbait bereizi edo zatitu. Mastaren lokarriak edo sokak ebakitzen. Korapilo hau ebaki gabe askatu dut. Hemendik moztu, hortik ebaki, hango urratua pasaratu eta hemen adabakia ipini. Puskatan ebaki. Ogia ebakita, bere apostoluei eman zien. Egurra ebakitzen nekatu zen.

    3 du ad. (Hedaduraz). Ik. moztu 6. Etsaiari ebakitzen zion bidea, bere bihotzean sar ez zedin. Ontziak ura ongi ebakitzen du. Ebaki, eta kartak banatzen hasi zen. Solas alferrak ebaki behar dituzu (Ik. eten1 2). Bi astean gaitzak ebaki zigun koplariaren bizitza.

    4 du ad. Zauria egin. Lotu zuen gerriko latz batekin larrua ebakitzeraino. Azotez ebaki. Labanarekin matraila alderik alde ebakia utzi zien. Ganibeta erori zaio eta behatza ebaki du.

    5 du ad. (Hizkuntza-hotsak) ahoaz gauzatu. Ik. ahoskatu. Lau edo bost urteko mutiltxo bat badator Gaztelatik Euskal Herrira, laster ikasiko du euskara, eta guk bezala ebakiko ditu hitzak. Hango azentu tankerak badu berezkorik; esate baterako, “gizonak” sing. eta “gizonak” pl., berdin ebakitzen dira: “gizónak”. Esaldiak ongi ebakitzen ahalegintzeko.

    6 du ad. Mat. Lerro, plano edo solido batek, hurrenez hurren, beste batekiko puntu, lerro edo plano komun bat izan. Elkar ebakitzen duten bi zuzenek edo bi planok mugatzen duten plano edo espazio zatia. || Elkar ebakitzen duten bidexkak.

    ebaki 2

    1 iz. Lanabes aho-zorrotz batez-edo egindako zauria edo arrakala. Ebakientzat eta zaurientzat ez da ura baino sendagai hoberik. Ganibetaz eginiko ebakia. Adabegian bertan ebaki mehar bat eginez.

    2 iz. Kafeari esne pixka bat nahasiz eginiko edaria. Ebaki bat eskatu eta hizketaldi laburra izan du lagun batekin.

    (Hiztegi batua)

    Sinonimoak (UZEIren sinonimoen hiztegia)

    ad. [moztu]: moztu, pikatu Ipar., epaitu g.e.    

    ad. [ahoskatu]: ahoskatu

    iz. [ebakidura]: ebakidura, moztura, epaitza Ipar., piko Bizk., epaiketa g.e., epai zah.

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es (1) du ad. cortar; recortar (2) du ad. rajar; cercenar (3)  du ad. segar, cortar (4) du ad. (hed.) partir, romper, quebrar; cortar, cercenar (5) du ad. (Hizkl.) pronunciar (6) du ad. (Mat.) cortar (7) du ad. (Z) decidir, resolver, fallar; juzgar (8) du ad. golpear, herir, castigar (9) du ad. partir, dividir; repartir (10) du ad. [kartak] cortar (11) du ad. interrumpir, cesar
    • en (1) du ad. to cut, to cut sth out (2) du ad. [hotsak ahoz gauzatu] to articulate; [hizkuntza jakin batekoak] to pronounce (3) du ad. [banatu] to divide; to distribute
    • fr (1) du ad. couper, découper (2) du ad. [Hizk.] prononcer (3) du ad. diviser ; partager (4) du ad. interrompre (5) du ad. [belarra] tondre
    • port (1) du ad. cortar; reduzir, diminuir (2) du ad. rachar, fender (3)  du ad. ceifar, segar

    Testuinguruan

    Ebaki bat nahi duzu? #gaurkohitza

     
  • Maite 11:26 pm on 2020/03/24 Permalink | Reply
    Tags: E   

    enpagu 

    iz. Bizk. Nazka, higuina. Enpagua eman zidan. (Hiztegi batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    enpagu. v. enfadu; enparu. enfadu. (-o Lar; Añ), enpadu, enparu (V-m), enpagu. Ref.: Etxabu Ond; Zubk Ond. Enfado; molestia, fastidio. ” Enparu euki, fastidio. Dejar hastiado. Tener hastío” Zubk Ond. ” Enparu izan, tener asco. Cuando se tiene a las personas; es algo como odio, pero mucho menos intenso” Etxabu Ond. Moderatu enfadoak eta atrebimentuak. El 88. Debózio baño enfádo yágo ta moléstia ematendióte gutitáko dagonái. LE Ong 85r. Gogo betia, ta enpaduba emoten deutsen lagunakin. fB Ic III 355. Artu neban enfadu andija dantza naastekueen kontra. JJMg BasEsc 138s. Enpagua emoten deust lurrak, zerura begiratuten dotanean. EgutAr 18-4-1962 (ap. DRA). Zeregin jolaskoi orretan, baldin aren lagunetariko batek edo bestek narda ta enpagua izan ezkero. Erkiag BatB 37.

    Sinonimoak

    iz. Bizk. [nazka]: higuin, nazka, gohaindura Ipar., narda Ipar., susuma Bizk., gogait g.e., higuindura g.e., higuintza g.e., naga g.e., hastiotasun zah., antoju Heg. beh., goihendura Ipar. g.e., hastio Ipar. g.e., nakaitz Ipar. g.e., nakaizdura Ipar. g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak)

    • es iz. (B) hastío, fastidio; asco, repugnancia
    • en iz. boredom, annoyance; disgust
    • fr iz. ennui, ennui; dégoût
    • port iz. tédio, aborrecimento; nojo

    Testuinguruan

    Albistegietan gai bakarra dago, eta albisteen bazka irensteko joera duen honi, honezkero, enpagua ematen dio gehiegizko jarioak. [Ezin astindu, Goizalde Landabaso (berria.eus, 2020-03-24)]

     
  • Maite 10:50 pm on 2020/03/12 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erantzunbehar 

    iz. Erantzule izatea; hortik datorren eginbidea. Ik. erantzukizun. Har beza bere bizkar datorkiokeen erantzunbeharra. Eginbidea eta erantzunbeharra gure-gureak izanik.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Responsabilidad. v. erantzukizun. Majistraduen eta Juezen ezitxekitasuna ogundatzeko edo komundatzeko beren eranzun bearrarekin. EConst 75. Santa Cruzek eztu bear bada Jainkoaren aurrean ainbesterañoko erantzun-bearrik. Or SCruz 9. Lotsari ta erantzunbear larria ere, ordea, eginbearrari gibel-ematen ba-diozute. Ldi IL 141. Zerga-ordainlariak zergari buruz izan ditzateken erantzun-bearrak. “Responsabilidades” . EAEg25-1-1937, 895. Erantzunbehar osoaz iñor zamatzeko errurik argibideak ez dakarrela. Ib. 7-11-1936, 238. Zer-ikusia ta erantzun-bearra daukazu. Munita 26. Buruzagi ertetzeak bai-baitu alakoxeko erantzunbearra jendearen aintzinean. Etxde JJ 205. Eztadukala horregatik persona bakar batek bidegabe haretako erantzun beharra. Arti Tobera 264. Ez zuala erantzun-bearrik izango, naiz-ta danak iltzen bazituan ere. Berron Kijote 54. Eginbidea eta erantzunbeharra gure-gurea izanik. MEIG VIII 114.

    Sinonimoak

    iz. [erantzukizuna]: erantzukizun, kargu g.e.

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es  iz. responsabilidad
    • en iz. responsibility
    • fr  iz. responsabilité
    • port iz. responsabilidade

    Testuinguruan

    Bere gain hartu zuen erantzunbehar osoa. #gaurkohitza

    Pixabay CC0. hamedmehrnik

     
  • Maite 11:29 pm on 2020/02/14 Permalink | Reply
    Tags: E   

    eskuila 

    iz. Zurdaz, alanbrez edo bestelako gaiez egindako tresna, eskuarki garbiketarako erabiltzen dena. Hortzetako eskuila. Arropa eskuila. (Hiztegi Batua

    Sinonimoak: iz.

        [espuntxeta]: espuntxet Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. cepillo; escobilla (2) iz. (Mus.) escobilla
    fr iz. brosse
    en iz. brush; [ilekoa] hairbrush; [hortzetakoa] toothbrush; [azazkaletakoa] nail brush
    port iz. escovinha; (música) vassourinha,

    Hortzetako eskuilan pasta zabaldu zuen. #gaurkohitza

    eskuila (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:15 pm on 2020/02/05 Permalink | Reply
    Tags: E   

    estropezu 

    iz.  1 iz. Oztopoa. Ik. behaztopa. Estropezuak ezarriz eror gaitezen. 2 iz. Estropezu egitea, behaztopatzea. Hemen estropezu eta hor behaztopa zebilen. Han izan zuen lehenengo estropezua. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [oztopoa]: debeku, enbarazu, eragaitz, eragozgarri, eragozle, eragozpen, eragozpide, galarazpen, oztopo, oztopobide, traba, trabagarri, behaztopa Ipar., faxeria Ipar., poxelu Ipar., trebukagarri Ipar., destorbu Ipar./Naf., baragailu Zub., epantxu Zub., objekzio beh., behaztopabide jas., behaztopagarri jas., behaztopa-harri jas., atzerabide g.e., atzeragarri g.e., atzerapen g.e., eragozketa g.e., molestia Heg. beh., baragarri Ipar. g.e., murtzi Ipar. g.e., enpatxu Ipar. zah., harzaragarri Ipar. zah., trabu Ipar. zah.

    [zapasaltoa]: zapasalto, behaztopa Ipar., trebukaldi Ipar., trebuku Zub., behaztopatze jas., trebukamendu Ipar. g.e., haburiko Ipar. zah.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. obstáculo, estorbo, traba (2) iz. tropiezo, traspiés, mal paso, desliz (3) iz. inconveniente, accidente
    fr iz. obstacle, empêchement
    en iz. hindrance, impediment, obstacle; handicap
    port (1) iz. obstáculo, dificuldade, impedimento (2) iz. tropeço, traspés (3) iz. inconveniente

    Estropezuak ezarri zituzten eror gaitezen.  (Elhuyar hiztegia)

    estropezu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel