Tagged: E Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:47 am on 2014/12/03 Permalink | Reply
    Tags: E   

    engaiamendu 

    iz. 1. Alde edo leku garaia. 2. ERAIK. Azotea, zabaltza. Etxe guztian ibili ondoren gaindegira igo eta itsasoaren ikusmiran egon ginen. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    engaiamendu (Urt II 146). Compromiso. Hartu ditugun engaiamendu sakratuetarik heldu zaukun obligazione hertsia. MarIl 117. Munduko engaiamenduetan. Jaur 403.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

    [konpromisoa]: konpromiso Heg. beh. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es compromiso
    fr (Ipar.) engagement
    en commitment, pledge; compromise
    port compromisso

    Entzun:

    Orain euskararen aldeko engaiamendu konkretuak hartzeko tenorea da.  ["BAI EUSKARARI" akordioa, sinadurarik gabe, (2001-01-25, 1. orr.)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    engaiamendu (Pixabay, sheriyates, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 7:50 am on 2014/12/01 Permalink | Reply
    Tags: E   

    ezkai 

    iz. BOT. Labiatuen familiako zuhaixka txikia, aurkako hosto lantza-formako eta iletsuak, eta lore txiki zurixka edo arrosak dituena. Eskualde mediterranearreko leku harritsuetan hazten da. Usain onekoa da (Thymus vulgaris). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz.

    [erle-belarra]: elar, erle-belar, xarbot Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (Bot.) tomillo (Thymus sp.)
    fr thym
    en thyme
    port tomilho

    Entzun:

    Ezkai landareek bi ertz gris margotzen zituzten bidexkaren bi aldeetan. [Parisen sabela, Emile Zola / Karlos Zabala (Alberdania-Elkar, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Izarren hautsa futbol zelaietako soropiletan eta jatetxe txit glamurosoen baratzeetan —izpilikua eta ezkaiaren artean— loriagai bihurtzen den herri honetan. [Izarren hautsa, Mikel elorza (Arkupean, 2014-11-29)] (Berria.eus)

    ezkai (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 9:44 am on 2014/11/28 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erantatu 

    du ad. (B) Jaso; altxarazi. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    erantatu, erantadu (V-oroz-arr ap. A; Añ, H), erantau (V-arr ap. A; Dv).

    1. “Alzar”, “levantar” Añ. Begiak zerura yaso ta erantadu. Añ EL2 84 (EL1 74 jaso).

    Hacer levantarse (de la cama). “Gazteak bart zarataka ibilli dira, auzoak erantetan (V-arr)” DRA.  Arren ez dagizuela erantau, ez iratzartu eragin bere laztana. “Ne suscitetis”. CantTP (V) 2, 7 (en la versión en dialecto de Marquina, irakori; Ur (G) eraiki, Echn yeiki).

    2. “Levantar algún testimonio” Añ.

    Sinonimoak: ad. Bizk. g.e.

    [altxatu]: altxatu (bat.), altzau (bizk.), jaso (Labayru Ikastegia)
    [altxarazi]: altxarazi, goitiarazi, haikarazi neol. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
    [bizkortu]: bizkortu, ernatu, korridu (bizk.), korritu (bat.), maneau//maneatu, mobidu (bizk.), mugitu (bat.) (Labayru Ikastegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. (B) levantar, alzar; hacer levantar
    fr lever,
    en lift, raise
    port alçar, levantar; fazer levantar

    Entzun:

    Begiak zerura erantau eta otoitz egiten eban. (bizk).  (Labayru Ikastegia)

    Ixi!, holako zaratakaz auzoko guztiak erantauko dozuz eta. (bizk.)  (Labayru Ikastegia)

    Ordua da laster eta erantau zaitez. (Labayru Ikastegia)

    erantatu (Photobucket, BenLahnger)

     
  • Maite 7:49 am on 2014/11/19 Permalink | Reply
    Tags: E   

    erramazko 

    iz. Burutik beherakoa, eztul eta hotzikarak harrapatuta. (Azkuek jasoa)  (Arratiako Udalen Mankomunitatea)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    erramazko (V-ple-arr ap. A), erremazko (V-ple ap. A), erramazku (Zam Voc). Romadizo, constipado, resfriado.

    Sinonimoak: iz.

    [marranta]: burutik beherako, estu, hotzeri, hozdura, katarro, kostoma, mafrundi, marranta, mukieri, sudurrestu (bat.), surrestu (bizk.)  (Labayru ikastegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (B) romadizo, constipado, resfriado
    fr rhume
    en cold
    port constipado,  resfriado

    Entzun:

    Erramazko ederra harrapatu duzu!

    erramazko (Argazkia: brunet.ca)

     
  • Maite 7:55 am on 2014/10/24 Permalink | Reply
    Tags: E   

    entrama 

    iz. 1. TEKNOL. Zerra baten hortzek irekitzen duten artekak zerra-orriaren gorputzak baino zabalera handiagoa izan dezan eta horrela artekaren hormek orriaren higidura eragotz ez dezaten, hortz horiek txandaka aldebanatzea. 2. (hed.) Jateko eta edateko normala baino handiagoa den apetitua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegia

    entrama (V-arr ap. Totor).

    1. Filo; dientes de la sierra.Entrama gitxikoa da serrea” Totor Arr. Sega entrama bat. HerVal 227. Entrama bat berria. Ib. 249. Harriarekin entramak / galduko ditu zerrak. Arti MaldanB 203.

    2. (V-arr-m-gip, G-azp, AN). Ref.: Totor Arr; Etxba Eib; Gketx Loiola; Etxabu Ond (entrami); Asp Gehi. Apetito; voracidad. “Apetito, saque” Gketx Loiola. “Entrama onekoa da gixon ori” Totor Arr. “Gargantuak besteko entramia gure senidiak” Etxba Eib.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) (Teknol.) triscado (2) (hed.) apetito voraz, buen saque
    fr (1) (Teknol.) mise en voie, avoyage (2) appétit canin; faim canine o dévorante; chipoter [tener h. de tres semanas]
    en (1) (Teknol.) setting (2) voracious appetite
    port apetite voraz; fome voraz

    Entzun:

    Zerra onek dutena falta omen zaie albiste onei: gora eta behera egiten duen entrama eta zorroztasuna. [Entrama, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2014-10-21 )] (Berria.eus)

    entrama (Pixabay, CC0 Public Domain)

    entrama (Irudia: entornointeligente.com)

     
  • Maite 7:33 am on 2014/10/20 Permalink | Reply
    Tags: E   

    eraitsi 

    du ad. 1. Jaitsiarazi; erorarazi, bota. 2. Jetzi. 3. ERAIK. Eraikin bat lurreratu, lurrera bota, modu kontrolatuan oso-osorik edo zatika eroraraziz. 4. MAT. Geometrian, eraispen bat egin. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [jaitsarazi]: jaitsarazi
    [jetzi]: jetzi

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) bajar, hacer descender; abatir, derribar (2) [edaria] sacar, servir, escanciar (3) Ik. jetzi (4) (Eraik.) [eraikina] demoler, derribar (5) (Mat.) abatir (6) bajar
    fr (1) descendre, faire descendre (2) [eraikina] démolir (3) Ik. jetzi
    en (1) to take down (2) [eraikinak] to demolish, to knock/pull sth down
    port (1) baixar, descer; abater, abater (2) demolir, derrubar

    Entzun:

    Horma eraisteko garaia

    Nafarroako eremu ez-euskaldunean ezin da euskaraz ikasi sare publikoan. Eskasa da euskaraz ikasten dutenen kopurua. Bihar bertan abiatuko dute legea aldatzeko bidea. [Horma eraisteko garaia, G. goikoetxea (Berria. eus, 2014-10-19)]

    eraitsi (FlickrCC, Erik (HASH) Hersman)

    eraitsi (Argazkia: nodulo.org)

     
  • Maite 9:37 pm on 2014/10/10 Permalink | Reply
    Tags: E   

    errefus 

    iz. 1. (Ipar.) Errefusatzea, ukatzea. Lehenbiziko ezean eta errefusean. 2. MED. Txertaketa ostean, antigorputzak sortuz gorputzak izaten duen defentsa-erreakzioa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: iz. Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    [ukatzea]: ez, ezetz, ezezko, ukamen, ukapen, ukatze, ukazio, uko, ukaera g.e., arnegu Ipar. g.e., arnegamendu Ipar. zah.
    errefus izond. Ipar.
    [erreusa]: urduri, kexu Ipar., ekurugaitz Zub., erreus Zub., kiriotsu jas., nerbioso Heg. beh.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz.(Ipar.) rechazo, negativa (2) iz. (Ipar.) sobrante, que se rechaza (3) iz. (Med.) rechazo (4) izond. (Ipar.) inservible, estropeado, -a; desechado, -a; defectuoso, -a
    fr (1) iz. (Ipar.) refus, rejet (2) iz. (Med.) rejet
    en (1) rejection, refusal (2) (Med.) rejection
    port (1) (de propuesta, de pedido) recusa, repúdio (2) (Med.) rejeição

    Entzun:

    Horrela, eta eskubide multzoa handitzera joz gero mugimenduaren eraginkortasuna, oro har, ahulduko ote zen beldurrez, halako errefus moduko bat ikusten da ingurumena giza eskubidetzat hartzeko unean, nahiz itun biek berariaz aipatzen duten natur ingurunea. [Garapen iraunkorra, Itziar Eizagirre / Amaia Lizarralde (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Nahi du [...] lehenbiziko ezean eta errefusean eztezagun etsi. Ax 460 (V 299).

    errefus (FlickrCC, Christophe Sertelet)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel