Tagged: X Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 7:44 am on 2020/04/18 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xabalina 

    iz. Lehen arma gisa eta, gaur egun, atletismo ariketetan erabiltzen den haga edo makila modukoa, luzea, eskuz jaurtitzen dena. Xabalina jaurti. (Hiztegi batua)

    Wikipedia

    Xabalina jaurtitzeko diseinatuta dagoen lantza bat da. Historiaurreko ehiztariek eta gerran sartuta zeuden gerlariek erabili zuten. Zeltiberiar gerlarien hilobi askotan burnizko xabalinak aurkitu izan dira, eta, Bayeuxko tapizean, gudu bat irudikatzen da, etsaiaren aurka airean jaurtitako xabalinekin. Bultzada eta indar handiagoa emateko eta jaurti ondoren berreskuratzeko, batzuk erdialdean lotzen ziren, soldaduari ere lotuta zihoan uhal batekin, latinez améntum izena hartzen zuena.

    Egun, xabalina, atletismoko proba batean erabiltzen da

    Beste hizkuntza batzuetan

    • es (1) iz. [jaurtitzeko lantza arina] jabalina (2) iz. (Kir.) jabalina
    • fr (1) iz. [arma] javeline (2) iz. [jaurtiketa-probakoa] javelot
    • en iz. javelin
    • port iz. Dep dardo

    Testuinguruan

    Xabalina jaurtitzaileak zeuden bertan, lehian.
    Ez balego beste mundurik, Karlos Linazasoro (Alberdania, 2000), Orr.: 85 (EPG)

     
  • Maite 11:50 pm on 2020/01/03 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xerra 

    iz. 1 iz. Zerbaitetatik, bereziki jaki batetik, ateratzen den zati zapala eta mehea. Haragi xerra bana. Hiru xerra ogi txigortu. Arrautza bat eta erremolatxa xerra bi jan ditu. 2 iz. Haragi xerra. Bazen urte pare bat xerrarik jaten ez zuela. Xerra patatekin. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

        [xerra]: xafla Ipar., zafla Ipar., tajada Heg., xerrada Gip., arrunda Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [haragiari buruz] filete (2) iz. [jatekoa] loncha, rodaja, rebanada, tajada (3) iz. encaje de adorno de las mujeres
    fr (1) iz. bifteck (2) iz. tranche, rondelle
    en (1) iz. [of meat] steak, fillet; [of bacon] rasher (2) iz. [of lemon, bread] slice, sliver
    port iz. (de carne, de pescado) bife

    Afaltzeko haragi xerra eder bat jan dugu. #GaurkoHitza

    xerra (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:12 pm on 2019/09/13 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xehakapen 

    iz. 1 iz. Zehaztasuna. Ik. xehetasun 2. Aurrerantzean xehakapen handiagoz jorratu beharko ditugu gai horiek. 2 iz. Azalpen edo zerrenda xehakatua. Kreditu gehigarriak emango ditugu, 214.630.000 euro arte, lege honetako eranskinean jasotako xehakapenaren arabera. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: iz. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    [birrintze]: birrintze, hauste, xehakatze, xehatze, txikitze.
    [bereizte]: bereizte, banakatze, banatze, banaketa, zatitze

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. detalle, desglose
    fr iz. détail, décompte
    en iz. detail, breakdown
    port iz. detalhe, desmembramento, separação

    Urtez urteko xehakapena egin dute. #gaurkohitza

    xehakapen (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:52 pm on 2019/05/03 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xurrutarri 

    iz. Gargola. (Elhuyar Hiztegia)

    Sinonimoak: iz. g.e.

    [harraska]: harraska, harri, sukaltarri, dala Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Arkit.) gárgola
    fr iz. gargouille
    en iz. gargoyle
    port iz. (Arkit.) gárgula

    Notre Dameko xurrutarriek istorio bitxiak ezkutatzen dituzte. 

    xurrutarri (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:59 pm on 2018/03/23 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xingola 

    iz. 1 iz. Oihal edo ehunezko zerrenda luze eta mehea. Ik. zinta. Zetazko xingola. Atorra bat, gainetik dena xingola, urre eta girgileriaz apaindurik. Errienta, bere paperak eskuan, antzoki zolan izanen da, beltzez bezti, xingola bat seinale, eginkizunen kudeatzeko. Adats horail distiratsua, xingola batek lepondoan batua. Xingola darie makila multzoei. Bidea eta ibaia, bi xingola mehar irudikoak. 2 iz. (Ohore gisa ezarria). Ohorezko medaila eta gurutze, xingola eder eta holako sari horietarik. Emazte bati eman diote “Légion d’honneur” xingola. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [zinta]: galartzu, girgil, zinta, erriban Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. (Ipar.) cinta, banda, franja, tira, faja; galón (2) iz. (Med.) usagre
    fr (Ipar.) ruban, bande ; galon
    en strip, ribbon
    port fita, faixa, banda

    Xingola horia.

    xingola

     
  • Maite 11:50 pm on 2018/01/10 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xixkalari 

    iz. Lapurra. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    xixkalari. “(Gc) ratero” A. v. 2 xixkatu.

    Sinonimoak: iz./izond.

        [lapurra]: esku-zikin, harrapari, lapur, ebasle Ipar., ohoin Ipar., arrobatzaile Ipar. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. caco, cortabolsas, ratero, -a
    fr iz. filou, voleur, -euse
    en iz. burglar, petty thief; pickpocket
    port iz. fam gatuno m, mão-leve mƒ, larápio m

    Lotsatuta, uretan murgildu ditu xixkalari baten abileziaz. [Axenario, Jules Renard / Itziar Otegi (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    xixkalari (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:17 pm on 2017/08/28 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xendra 

    iz. Ipar. Bidezidorra. Ohoin handiak errege bidez, ttipiak xendraz. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    xendra (BN-baig, S-bas; H (s.v. xenda)), xendera (H (BN; s.v. xenda)).

    Senda, sendero. “Sente, sentier, chemin étroit à travers champs et bois” H. v. 1 xenda. Prepara zazie Yaunaren bidia, xuxen ezartzkitzie haren xenderak. SalabBN Mt 3, 3 (Ip xendak). Xafla xafla badoa xendrari behera. Barb RIEV 1908, 126. [Eskualduna albistaria] zortzitik argitaratuz, sutan airatzen da, burdin-bide, errege-bide, bide xidor eta xendra guzietan gaindi. Lander RIEV 1908, 623. Hil-harri biribilak ba dire oraino Eskual-Herrian, […] elizabide xendretan zangoen lehergarri ezarriak. GH 1922, 553. Lerro-lerro xendrari / bero gogorrenean… / tzirri, tzirri, kitzirri, / gor dago Xinhaurri. Ox 90. Bainan oihanian basurdiak badu xendera bat baino gehiago. GAlm 1934, 50 (ap. DRA). Ohoin handiak erregebidez, ttipiak xendraz. Zerb GH 1936, 310. Ibarrak inarrotsi dira, / xenderak, bidexkak / eta karrikak / ideki, / sabaiak, sotoak, / ostatuak eta plazak / ikaratu. Erdozaintzi-Etxart “Herria izerditan” (ap. DRA). Hi haiz bizirateko bidean, / goiti doan xendra nekean, / xendra hertsian, zerurateko xendran. Othoizlari 1968 (n.o 50), 29. Bet-betan oihan beltz batean galtzen da eta bertze xendrak ere ez ditu, ez beti, eta ez denak, kurutzatzen… Lf in Zait Plat XXIII. Hara nun partitzen den, xendra batetik, gaineko bidera. Etchebarne 28. Bidez ala xendraz, badugu jadanik asko eta asko egina. Larre Herr 17-4-2003, 1.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [bidezidorra]: basabide, bidexka, bidezidor, hurbilbide, lasterbide, zidor, bidexendra Naf., laburbide g.e., xidor g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) senda, sendero
    fr iz. (Ipar.) sentier
    en iz. path, pathway
    port iz. senda, vereda

    Ez kezkatu, bada, nik neuk gidatuko zaituztet xendra ilun horretan barrena. [Hollywood eta biok, Javi Cillero (Alberdania, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    xendra (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel