Tagged: X Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:24 pm on 2017/03/30 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xenda 

    iz.  iz. Naf. eta Zub. Xendra, bidezidorra. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.
    [xenda] : bidezidor, zidor, bidexka, lasterbide, laburbide (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (GN/Z) senda, sendero
    fr sentier, chemin
    en path, route
    port senda, sendero

    Ikusten denez badago xenda bat, baina ez dut ezagutzen. [Idi orgaren karranka, Victor Hugo / Koldo Izagirre (Elkar, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    xenda (Gaurko Hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:03 pm on 2016/12/15 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xiringatu 

     du ad. Xiringaz injekzioa sartu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: ad.
    [xiringatu] : injektatu, ziztatu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es du ad. inyectar, poner una inyección
    fr du ad. injecter
    en du ad. to inject
    port du ad. injetar

    Jite horretako agente patogeno asko daude foru administrazioko erakundeetako kargudunen artean, edozein unetan aldaketari sukarra eragiteko prest. Erregimen erregionalistak 30 urtez xiringatu ditu organo publiko guztietan.  [Sintoma, garaipena eta irakaspenaJuan Kruz Lakasta (Berria.eus, 2016-12-15)]

    xiringatu (Gaurko hitza, Domeinu publikoa)

     
  • Maite 2:23 pm on 2016/11/11 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xuxurlari 

    iz. eta izond. Xuxurlatzen duena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    xuxurlari (SP, Arch ap. DRA, H).  “Délateur, rapporteur, médisant” H. “Susurrador (Arch)” DRA.

    Sinonimoak: iz.
    [xuxurlari] : marmar-egile (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz./izond. susurrante; susurrador
    fr personne qui chuchote
    en whisperer

    Leonard Cohen kantugile eta olerkaria joan zaigu, baina bere kantu gazi-gozoak, intimoak, dotoreak eta bere ahots xuxurlaria gurekin geratuko dira.

    xuxurlari (Argazkia: Wikimedia Commons)

     
  • Inaki Agirre 11:19 pm on 2016/10/04 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xextra 

    iz. ‘eztabaida, kalapita’ (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    xextra, sestra. Disputa. “Sesioa (G-azp)” NEtx (comunicación personal). Xextrarik geienak diruak eragiten dituala-ta, ez ba egi makala. Agur 23-6-1973 (ap. DRA). Gure artean hainbeste xextra eta eztabaida izan ez bagenitu. PMuj in MEIG I 96. Horrelako xextrak beti izan dira gure artean. Id. ib. 96. Nire zinegotzitzako sestra, buruauste ta garaipen pozaren ondoren. Gerrika 265.

    Sinonimoak: iz.

        [eztabaida]: debate, ezbai, eztabaida, hizka-mizka Ipar., argudio g.e., baiez g.e., elea g.e., eztabai g.e., eleka Ipar. g.e., iharduki Ipar. g.e., ihardukitza Ipar. g.e., ihardukimendu Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es disputa, riña
    fr dispute, argument
    en dispute, querelle
    port disputa, rixa, contenda, enfrentament

    Inpunitatearen aldarean, lasai jarraitzen du Gonzalezek xextra politikoaren erdian.  [«Egindakoak egin arren», Iñaki Petxarroman (Berria.eus, 2016-09-29)]

    Egia da, bertsogintzaren oinarri-oinarrian dagoela elkarren arteko borroka dialektikoa, baina gaur egun ez du sasoi batean zuen gordintasunik xextra horrek. [Hogeita bina, Andoni Egaña (Hariadna, 2004), Orr.: 75 (EPG)]

    xextra (FlickrCC, Ayana T. Miller)

     
  • Maite 11:37 pm on 2016/08/01 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xahutasun 

    iz. Garbitasuna.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    xahutasun (L, S; SP, Urt I 32, Ht VocGr, Lecl, Dv, H), xahutarzun (BN, S; Gèze), txautasun (Lar, Añ (AN)), xagutarzun (Sal, R), zahutasun (Urt Gram 8). Ref.: A (xagutarzun, xahutarzun); Lh; Lrq (xahütarzün).

    1. Limpieza; pureza; castidad. “Netteté” Ht VocGr 389. “Pureza” Lar y Añ. “Puridad” Lar. “Claridad de ojos, &c.” Ib. “Propreté, netteté, pureté” Dv. “État de netteté, de propreté, de pureté. Beiraren xahutasuna, la netteté du verre. Konzientziaren xahutasuna, la pureté de la conscience. Gela baten xahutasuna, la propreté d’un appartement” H. “Limpieza, aseo” A. Gatzatuko da Birjina / baten sabel garbian, / gizonaren obra gabe / xahutasun handian. EZ Noel 34. Urreaz erosten ezten / maitazakek bakea, / nola xahutasunaren <chabu-> / oraño berthutea. EZ Eliç 116. Kanpoko xahutasunak nolazbait seinalatzen du barreneko garbitasuna eta ohorea. SP Phil 331. Iinkoaren grazia, xahutarzuna eta puritatia. Tt Arima 19.

    v. tbn. Tt Onsa 73. ES 191. Xahütarzün: FPrS 19. Bp I 73. CatOlo 57 (ap. DRA). Etch 666. UskLiB 18. GH 1958, 13. Xahutarsun: Prop 1898, 61.

    2. “Écalircissement d’une question, [d'une] affaire. Ezin izan zen egiteko hortaz xahutasunik, on ne put avoir d’éclaircissement de cette affaire” H.

    Sinonimoak: iz. Ipar.

        [garbitasuna]: garbitasun, polizia, araztasun Ipar.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. limpieza, aseo, higiene
    fr iz. propreté, netteté, pureté
    en iz. [gelarena] cleaning; [arimarena] purification; [botoa] chastity
    port iz. limpeza, asseio, higiene

    Udaberria, astindu ahal izateko hosto bakar bat ere gabe, soil eta argi, kastitate grinati eta xahutasun mespretxatzaileko birjin baten antzera hedatu zen soroetan, begi zabalik eta erne eta batere axolarik gabe ikusleek egin edo pentsatzen zutenaz. [Farorantz, Virginia Woolf / Anton Garikano (Ibaizabal, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

    xahutasun (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:39 pm on 2016/05/30 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xingar 

    iz. Ipar. eta Naf. ‘urdaiazpikoa’ (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz. Ipar./Naf.

        [urdaiazpikoa]: urdaiazpiko, pernil Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (GN/Ipar.) carne de cerdo; tocino
    fr iz. (GN/Ipar.) lard
    en iz. bacon; pork
    port iz. (GN/Ipar.) carne de porco; toucinho

    Labearen gaineko zartaginaren barnean xingar puska eta arrautza bi erretzen ari ziren olioan plisti-plasta.  [Zeruetako erresuma, Itxaro Borda (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    xingar (Pixabay, CC0 Public Domain)

     
  • Maite 11:55 pm on 2016/04/06 Permalink | Reply
    Tags: X   

    xahu 

    izond. Garbia, purua, zikinkeriarik gabea. • XAHU IRTEN. Kalterik ez izan edo ez jasan. Kotxe-istriputik xahu irten zen.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond. Ipar.

        [garbia]: garbi, puru, aratz Ipar., ximen Ipar.  (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) izond. (Ipar.) limpio, -a, aseado, -a, puro, -a (2) adb. (Ipar.) limpiamente
    fr (1) izond. (Ipar.) propre, net, nette, pur, -e (2) adb. (Ipar.) sain et sauf, saine et sauve ; entièrement
    en izond. clean; pure
    port (1) izond. limpo(a) (2) adv limpamente

    Xahu da bertzeengandik urruntzen dena, urruntze hutsagatik. [Elektrika, Xabier Montoia (Susa, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    xahu (Gaurko hitza, CC)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel