Updates from Maite Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:15 pm on 2019/11/29 Permalink | Reply
    Tags:   

    mendiratu 

    ad. mendiratu, mendira/mendiratu, mendiratzen || da/du ad. Mendira joan; mendira eraman. Mendiratu aurretik, begiratu eguraldi eta elur iragarpenak. Ardiak mendiratu eta etxeratu zen. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendiratu. (gral.; Lar, Dv). Ref.: A; Lh. Ir o llevar al monte; echarse al monte. “Amontarse” Lar. “Se rendre à la montagne” Dv. Ardiak mendiratu ta etxeratu zanean [...]. Echta Jos 297 (v. tbn. otro ej. en la misma pág.). Itxarkundia saildia eskubi aldetik mendiratu zaigu. Euzkadi 24-12-1936 (ap. Alkain 140). Errodrigori, doan bezela / mendiratzen artaldea / nai estu batek ozkatzen dio [biozpea] . SMitx Aranz 29. Atera gera geuren etxetik / mendiratutzeko asmoz. Auspoa 39, 84. Eiz-otsean mendiratu. Olea 105. Erriak eskuak utsik zituan, baña al zan negurriakin mendiratu zan areriuaren aurka. Gerrika 275. Ustez-uste gabe Jelboeko mendira nintzan eta Saul ezpata-gañean zetzan.Lard 183.

    Sinonimoak: iz.
    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. ir al monte; llevar al monte
    fr aller à la montagne; porter sur la montagne
    en go to the mountain; take to the mountain
    port vá para a montanha; levar para a montanha

    Mendiratu aurretik, begiratu eguraldi eta elur iragarpenak. (Hiztegi Batua)

    mendiratu (Gaurko hitza, CCO Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:56 pm on 2019/11/27 Permalink | Reply
    Tags:   

    mendoi 

    iz. Ipar. Pila. Lur mendoiak. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendoi. (BN ap. A ; Dv, A Apend). “Tertre. Le même probablement que munthoin ” Dv, que cita el ej. de Laph. “Montón. Elhur-mendoi bat erori da (BN-baig), ha caído un montón de nieve. Lur-mendoi (BN-baig), montón de tierra en lo alto que amenaza derrumbarse” A. ” Mendoi, amas volumineux quelconque, évoquant les contours d’une montagne” JE Ber Voc. ” Hur-mendoi eta turrusta guziak (Casanave de Baigorri)” A Apend. Itsas zolatik atheratzen da ur mendoi bat, botheresu eta mutiri. Laph 223. [Haranak] jin giren eskualderat ez du [...] lur-mendoi batzuez bertzerik. JE Ber 76. Arteka haren erditik xutitzen zen mendoi kazkar arkaizdun bat, iduriz itsasoaren oldarra hobeki hausteko oraino. Ib. 84. Aizeak ieki ala, itsasoko ur-mendoiak iñarrosten [...] asten dira. Ibiñ Virgil 77 (v. tbn. ur-mendoi Monzon Urrundik 109).

    Sinonimoak: iz.

    [mendoi] : ezponda, pendoitz (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) montón, masa voluminosa (de tierra, nieve…) que tiene forma de montículo
    fr pile, masse volumineuse
    en pile, bulky mass
    port pilha, massa volumosa

    Elur mendoi bat erori da. (Orotariko Euskal Hiztegia)

    mendoi (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:02 pm on 2019/11/26 Permalink | Reply
    Tags:   

    oilobusti 

    adj. Ipar. Koldarra. Ik. oilo 2. Egungo gurasoak dira agertzen beren haurren aldera sobera flako, eta erran daiteke direla haiei buruz egiazko euliak edo oilobustiak. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: iz.

    [oilobusti] : koldar, beldurti, uzkur (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es izond. gallina, cobarde, pusilánime
    fr cowardly; coward
    en lâche adj
    port covarde

    Etsaiaren aurrean ikaraz dagoen oilobustia baino ez da. [Euskararen isobarak, Pako Aristi (Erein, 2014)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

    oilobusti (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:45 pm on 2019/11/25 Permalink | Reply
    Tags:   

    agerikotasun 

    iz. Ikusgaitasuna.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: iz.

    [agerikotasun] : ikusgaitasun, nabaritasun

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. visibilidad
    fr iz. visibilité
    en iz. visibility
    port iz. visibilidade

    Arazoa oso larria da. Agerikotasun handiagoa ematen lagunduko duen guztia egitea gure esku dago.#azaroak25 #IndarkeriaMatxistarenAurkakoEguna

    agerikotasun (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:27 pm on 2019/11/24 Permalink | Reply
    Tags:   

    bris-bris 

    adb. bris-bris. Distiratuz. Begiak bris-bris jartzen zaizkio. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    bris-bris. v. BRIST-BRIST.

    BRIST-BRIST. (briz-briz V-gip ap. Etxba Eib).

    a) Destellando. “Brillantemente. Briz-briz agiri zan Zesterukua, Arraten, Zesterukua aparecía como un foco de luz” Etxba Eib. Zer dan ez dakit, baña gizon aserrekorra ezagun-ezaguna izan oi-da: begiak “brist-brist” jartzen zaizka. E. Larrañaga EEs 1921, 170. Gertau zittuan bris-bris zaldixa eta onen apaiñ guztiak, eta ala be, bere galtzairuzko petua, eta zorioneko egunian, juan zan soñian au espillua letz ebala, baña zapi eder bategaz estalduta. Etxba Ibilt 459.
    b) Rápidamente. Brixt-brixt, bidearen erditik zoan, bere buruarekin irriz. GAlm 1957, 22 (ap. DRA).

    BRIST-BRIST EGIN. Brillar. “Bris-brist eiñ” Elexp Berg s.v. brist eiñ. v. BRIST EGIN. Eta… diru asko utzi du? Eta… guretzat utzi du? –galdetu zuan Patxik begiak bris bris egiten ziotela. Apaol 36.

    Sinonimoak: iz.

    [bris-bris] : distiratuz (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. onomatopeya del brillo, del resplandor
    fr adb. onomatopées de luminosité, de rayonnement
    en adb. onomatopoeia of brightness, of radiance
    port adb. onomatopéia do brilho, do esplendor

    Garagardotegian, Rakelen begiak ere bris-bris zeuden eta esango nuke Rubenen begiak bilatzen zituela. [Jeans-ak hozkailuan, Patxi Zubizarreta (Alberdania, 2000)]

    Begiak bris-bris jartzen zaizkio Mikel ikustean. (Elhuyar hiztegia)

    bris-bris

    bris-bris (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:43 pm on 2019/11/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    hamaika 

    iz. (L, BN eta GN) 1. Ardiak lepoan daraman zintzarria. 2. (hed.) Pertsona berritsua, txotxoloa. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: iz.

    [etxearen gainaldea] : terraza (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Erl.) (Zuz.) absolución
    fr (Zuz.)acquittement nm
    en (1) iz. (Erl.) absolution (2) iz. (Zuz.) acquittal
    port absolvição

    -Nola sartu zara nahaspila honetan? [Trapuan pupua, Patziku Perurena (Erein, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    hamaika (Gaurko hitza, CC0 Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:31 pm on 2019/11/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    mendortz 

    iz. Eguna argitzen hasten den unea.|| Egunsentia.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    mendortz. (AN-egüés ap. Bon-Ond 138 ). Alba, aurora. Jaióze urriarén zorzigarrénean aur preziosogúra, mendórtz árgi edérra, ekárzeko irúzki dibinoa mundúra. LE Doc 146. Ortáko estimazágun irúzki dibinoarén mendórtz edérra, ta Ama Maria. Ib. 32. Gau nola ilunarén / ondóan argía, / jaiótze egunarén / mendórtza Maria, / guzíen onkía / gozo ta alegría. LE Kop 28.

    Sinonimoak: iz.

    [mendortz] : egunsenti, goiztiri, argi-urratze, argi-azkorri, (goiz-)alba 

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. alba, aurora
    fr iz.  aube
    en iz. dawn
    port iz. alvorada, aurora

    Mendortzak esango dit zer egin. #gaurkohitza

    mendortz (Gaurko hitza, CCO Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel