Tagged: B Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 11:04 pm on 2019/07/18 Permalink | Reply
    Tags: B   

    blaga 

    iz.  Denbora-pasako hizketaldia. 

    Sinonimoak: iz.

    [blaga]: berriketa, berriketaldi, hizketa, hizketaldi, berbaldi, solasaldi, solas, berbeta

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. charla, parloteo
    fr iz. causerie, bavardage
    en iz. chat; gossip
    port iz. fuxico

    Blaga lasaian zeuden jubilatuek harriturik begiratzen zioten infernuko Beltzeburengandik ihesean zebilela zirudien mutil hari. [Berandu da gelditzeko, Unai Iturriaga (Susa, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    blaga (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:05 pm on 2019/07/05 Permalink | Reply
    Tags: B   

    binbilikatu 

    ad. binbilikatu, binbilika, binbilikatzen. Oreka-puntuarekiko edo ardatzarekiko alde batera eta bestera higitu.

    Orotariko Euskal Hiztegian

    binbilikatu. “Ballotter” T-L.

    Sinonimoak: ad.

        [gorgoinatu]: gorgoinatu, zabu egin, zalantzatu, zanbulu egin, zanbuluak egin, junpatu Ipar., balanbatu g.e., zabundu g.e., zabunkatu g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. bambolear(se), balancear(se)
    fr se balancer⇒ v pron
    en sway⇒, totter⇒
    port da/du ad. balançar-se, rebolar-se

    Halako edo holako filmetako giro-deskribapena egin niezazueke, hartara jarriz gero: atetzar herdoildu kresalak horzkatuak, bidoi solte binbilikatuak, zoru kirrinkariak, masta ulukariak, bai eta ere ikaratzen olandresen barkuak, baina ni ez.  [Terra Sigillata, Joxe Austin Arrieta, Txalaparta, 2008] (Egungo Testuen Corpusa)

    binbilikatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 9:54 pm on 2019/06/29 Permalink | Reply
    Tags: B   

    betaro 

    adb. g.er. Astiro, poliki. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    betaro (H). Con tiempo, con detenimiento. “Avec loisir. Syn. astiro, astiki, astirekin” H (que cita a AA). Cf. 1 beta. v. BETAZ; astiro. Gauza bearra da ezkonzaren gañean arretarekin eta betaro itz egitea. AA I 558. Zeren Sakramentu onek dakartzian eginbideak andiak diran, eta betaro begiratu nai ziezan zenbaitek. Ib. 67. Ongi ta betaro gogoan erabilli ote degu, Nor dan guri itzegiteko ainbeste neurri artu dituana? AA III 430. Bideska txigorretan barrena noa, bada, sastarka ta lore berrituen usai ezea betaro-betaro ausnartzen. Txill Let 26.

    Sinonimoak: adond. g.e.

    [astiro]: apurka, astiro, astiz, baratz, emaro, emeki, geldika, geldiro, poliki, poliki-poliki, polito, baratxe Ipar., erreposki Ipar., pausatuki Ipar., pirka-pirka Ipar., geldi-geldika Bizk., geldika-geldika Bizk., astiki g.e., betaz zah., astiroki Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Labayru eta Word Reference hiztegiak):

    es adb. despacio, pausadamente, calmadamente
    fr adb. lentement, posément, doucement
    en adb. slowly, calmly; gradually; gently
    port adb. devagar,

    Edateko ontziak bi hatzetarik goiti nehoiz ere betetzen ez zenituela, astiro eta betaroedaten zenuen arnoa. [Lur bat haratago, Joan Mari Irigoien (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    betaro (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 10:41 pm on 2019/06/21 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bortxatu 

    ad. bortxatu, bortxa/bortxatu, bortxatzen 1 du ad. Indarrez behartu eta amore emanarazi. Senarrak bere emaztea gauza lohiak egitera bortxatuko balu. Egiptora joatera bortxatuak izan ziren. Nork bere burua bortxatu eta garaitu behar du. Inork bortxatu gabe egina. Ez nintzela neure gogoz sartu saltsa horretan, besteren eskez eta bestek bortxaturik baizik. 2 du ad. Ateez, sarrailez eta kidekoez mintzatuz, indarrez ireki. Jauna, joko dut zure atea, eta, zuk manatu bezala, bortxatuko dut, ez bada irekitzen. 3 du ad. Norbaitek beste bat, batez ere gizonezko batek emakume bat, indarkeriaz berarekin sexu-harremanak izatera behartu. Gizonak hilez eta emakumeak bortxatuz. Bortxatu ondoren, hil egin zuten. Hamalau urteko neskatxa bortxatu zuelako. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

        [indarrez behartu edo amore emanarazi]: behartu, bortxa egin, bulkatu, bultza egin, bultzatu, erakarri, premiatu, hertsitu Ipar., obligarazi Ipar., derrigortu Heg., obligatu g.e., hertsatu Ipar. jas., kuturtu Gip. g.e.
        [indarkeriaz sexu-harremanak izatera behartu]: biolatu, derrigortu, abusatu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) du ad. forzar, obligar (a) (2) du ad. [atea, sarraila] forzar, abrir por la fuerza (3) du ad. violar, forzar sexualmente
    fr (1) du ad. obliger, forcer (2) du ad. [atea, sarraila] forcer (3) du ad. violenter, violer
    en (1) du ad. [derrigortu] to force, to compel (2) du ad. [indarrez sartu] to break into sth (3) du ad. [sexualki] to rape, to molest
    port (1) du ad. forçar; (a) (2) du ad. [atea, sarraila] forçar (3) violentar, estuprar

    Bortxatu egin dute.

    bortxatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:06 pm on 2019/05/28 Permalink | Reply
    Tags: B,   

    etxelagun 

    iz. Bizilaguna. Bere hiru etxelagunekin egurastera atera zela. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    etxelagun, etxelaun.

    1. Coinquilino, vecino en una casa de varias viviendas. v. etxakide. Bi baserritar –etxelaunek– joan omentzien. (G-goi). “De la misma casa”. JMB Mund IV 129. Etxe-jaunaren utsunean, sendiko zenbaitzuk edo ontarako gaztigatuak izango diran bi etxe-lagunek [ikusi bearko dute]. “Dos vecinos”. EAEg 6-11-1936, 230.

    Compañero (de la misma casa), conviviente. v. ETXEKO LAGUN. Onekiko beldurra aizatu baitidazu egun: au bainun buruausterik miñena, nere etxelagun izaki. Zait Sof 31. Bere iru etxelagunekin egurastera atera zala. “Contubernales suos”. Or Aitork 196.

    2. Huésped. v. etxeliar. Poz-emoille bikaiña, etxelagun atsegin, bizkortzaille gozo. Ker EMeza 313 (ap. DRA). [Bentaria] ea etxe-lagunak zerbait agintzen ote zion itzuli zan. Berron Kijote 47.

    Sinonimoak: iz.

        [bizilaguna]: auzo, auzokide, auzoko, auzotar, bizilagun, barride Naf., etxekide g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. [etxebizitza berean] compañero, -a (2) iz. [banako etxebizitzetan] coinquilino, -a
    fr colocataire
    en (UK) flatmate; (UK) roommate
    port companheiro de quarto

    Bere hiru etxelagunekin egurastera atera zen (Elhuyar hiztegia)

     

    etxelagun (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:00 pm on 2019/05/22 Permalink | Reply
    Tags: B   

    babaka 

    iz. Ardien edo ahuntzen gorotz alea. Ik. baba 4. (Hiztegi Batua)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    babaka (L-ain, BN-lab, Sc, R ap. A; H), bebaka (S ap. A; Foix ap. Lh). Excremento de ganado ovino. “Crotte de brebis, chèvre” H. “Cagarruta de cabra” A. “Crotte de chèvre” (de baba, fève)” Lh. v. altxirri, arkin, 1 baba (3).

    Sinonimoak: iz.

    [abere xeheen gorotza]: ardi-baba, ardi-gorotz, baba, arkin Ipar., arkorotz Bizk., pikor Ipar./Naf., altxirri g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es iz. (Ipar.) boñiga
    fr (cheval) crottin; (vache) bouse
    en cow pat, cow dropping n
    port bosta

    Babaka, urrezkoa izanik ere, beti babaka.

    babaka (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
  • Maite 11:43 pm on 2019/04/29 Permalink | Reply
    Tags: B   

    bozkariatu 

    ad. Bozkariatu, bozkaria, bozkariatzen. da/du ad. Bozkarioz bete. Ik. poztu. Esan diezaion haren etortzeak zenbateraino bozkariatzen gaituen. Bozkaria zaitezte Jaunaren baitan. Edan dezagun bihotzaren bozkariatzeko. (Hiztegi Batua)

    Sinonimoak: ad. Ipar.

    [bozkarioz bete]: alaiarazi, alaitu, begia argitu, begiak argitu, begiak ireki, poztu, zoratu, alegeratu Ipar., loriatu Ipar., arraitu L-BN, alegratu Heg. beh., pagutu Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es da/du ad. (batez ere Ipar.) alegrar(se), regocijar(se), alborozar(se)
    fr da/du ad. (se) réjouir, jubiler
    en da/du ad. to be glad/happy/delighted; to rejoice, to revel
    port da/du ad. (batez ere Ipar.) alegrar-se, regozijar-se

    Edan dezagun bihotzaren bozkariatzeko. (Hiztegi Batua)

    bozkariatu (Gaurko hitza, Domeinu Publikoa)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel