iz. 1. Besoa gorputz-enborrari lotzen zaion alderdiaren azpialdea. Ezkerreko galtzarbean egunkaria zeraman. 2. (Ipar.) Galtzarra. 3. BOT. Hostoa eta hari eusten dion zurtoin edo adarraren arteko elkargunearen goiko aldea.
Sinonimoak: besape, axila (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Aldian behin eskua eramaten nuen galtzarbe ondora, eta agiriak jaka-barreneko patrikan zeudela sentitzeak pixka baterako lasaitzen ninduen. [Ihes betea, Anjel Lertxundi] (Ereduzko Prosa Gaur)
da/du ad. Aspertu, gogoa galdu edo galarazi.
Sinonimoak: (1) gogait egin, aspertu, gogoa galdu, gogoetsi, nazkatu, nardatu, eneatu,, higuindu, tripak jan (2) unatu, nekatu, akitu, nekarazi, gahindu, izorratu.
Luze gabe etxezuloan egoteaz gogaitu eta, beloan bildurik, bezperan ez bezala, bere itxurari erreparatu gabe irten zen. [Mirarien kalezuloa, Nagib Mahfuz / Patxi Zubizarreta]
iz. Nahi bizia, guraria; zerbait izateko edo zerbaitez jabetzeko desira gehiegizkoa. Haragia jateko gutizia etorri zitzaien.
Sinonimoak: (1)Â gurari, nahiera, nahikari, irrika, desira, grina, tirri, nahikeria, zalekeria, apetitu, irrits, su.
Ez zen maiz emazte batez agradatu; behar orduan, bere gutizia asetzen zituen eta, ondotik, ahanzten zituen. [Hautsi da katea, Toti Mtz. de Lecea / Elena Touyarou]
iz. (B) 1. Gogoa, oroimena. Gomutara etorri. 2. Oroitzapena. Gomuta honek beldurrez betetzen zaitu. Zure gomuta saminagoa bihotz eneko kuttuna.
Sinonimoak: gogorapen, oroitzapen, birgogorapen, oroipen, oroitze, akordu, gogo.
Etzaulki trakets hark Gerra Handian anbulantzia gidari jardun zueneko gomuta dakarkio burura. [Neguko zirkua, Harkaitz Cano]
du ad. Huts edo ekintza okerra zuritu.
Sinonimoak: disimulatu…
Kostatu zitzaidan nire jakin-min hura gainzuritzea, baina azkenean lortu nuen.
iz. Gizon-emakumeei dagokien portaera, gizartean bizitzeak ezartzen dituen jokabide-arauekiko begirunea. Gizalegez jokatu.
Sinonimoak: (1) gizabide, gizatasun, adeitasun, jendetasun, jentiltasun, fintasun, egitate, zibismo, kortesia (2) zuzentasun, justizia.
Ze gizalege, zer erakutsi zien haur horiei gurasoek? [New Yorkeko kronika beltza, Gotzon Garate]
iz. (batez ere B) 1. Zereginetarako arreta, funtsa, era egokia. Ganorazko neskamea dugu oraingoa. 2. Funtsa, fundamentua. Ganorarik gabeko kantak.
Sinonimoak: (1) seriotasun, funts, fundamentu, burubide, sustantzia, tentu (2) jas, trebetasun, erraztasun, gaitasun…
Baina ez zen suge terrorifikoa, ez; ganora handirik gabeko sugea zen, apur bat anarkista. [Van’t Hoffen ilea, Unai Elorriaga]
Reply