Tagged: S Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:26 am on 2014/01/09 Permalink | Reply
    Tags: S   

    soletutsik 

    adb. Oinetakorik gabe, galtzerdi hutsean. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    “(V-ger), en soletos, sin calzado, con solas las medias. Soletutsik bazabiltzaz, oiñetako beroa egingo jatzu ta jantzizuz oiñetakoak (V-ger), si anda usted en soletos se le calentará el pie, y póngase el calzado” A.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es sin calzado, solo con las medias
    fr sans chaussure
    en without shoes, wearing only socks/stockings
    port sem calçado, só com meia-calça

    Entzun: 

    Simon soletutsik eta burutsik eta maukutsik ondo pozik ebillen ostatuko iatokian, ormetan dingilizka egozan oillagor, erbi ta eper pintauak ikusten. [Ipuiñak, Resurrección Maria de Azkue (La Gran Enciclopedia Vasca, 1968)]

    soletutsik (FlickrCC, Tonymadrid Photography)

     
  • Maite 8:51 am on 2014/01/03 Permalink | Reply
    Tags: S   

    sorgorraldi 

    iz. Izaki bizidunek izaten duten erritmo metabolikoaren jaitsiera inguruneko baldintzen gogortasunak beren biziraupena arriskuan jartzen duenean. (Euskalterm)

    Orotariko Euskal Hiztegian

    sorgorraldi, sogorraldi.

    Momento de inconsciencia, de distracción. v. sorraldi. Ortarako [...] gizonak eragaitz aundi bat dauka; ernai egon bearrean xorraldi edo sogorraldiak baititu. Or QA 135. Sogorraldi asko dirala iduritu utsezkoak. Ib. 135.

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es dormancia
    fr dormance
    en dormancy
    port dormência

    Entzun: 

    Sugek odol hotzeko animaliak dira eta, beraz, neguak hotzak diren eremuetan ezin dute jarduera osorik egin; kasu horietan sorgorraldia egiten dute. Sorgorraldia ez da hibernazioa bezala, non ugaztunak lotan dauden; sorgorraldian sugeak esna daude, baina ez-aktibo. Sugeen sorgorraldia zuloetan, harrien azpian edo eroritako zuhaitzen barruan egin daiteke, edo taldeka bil daitezke, hibernakula bat egiteko, urtero errepikatzen duten lekuetan.  (Sorgorraldia > suge> Wikipedia)

    sorgorraldi (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 7:55 am on 2013/12/16 Permalink | Reply
    Tags: S   

    satisfos 

    izond.  Kontent edota harro.

    Orotariko Euskal Hiztegian:

    satisfos, satifos (H).

    Satisfecho. “Qui est satisfait, content, se tient pour payé” H.  Zure mutilaz ez zira satifos. HU Zez 212. Deklaratu baitzen satifos zela fetixa, eta dohain guziez bere fidelak saristatuko zituela. Prop 1906, 90. Gure haur denboran berdin satisfos ginen ukaiten ginuelarik Paskoz “kurkulua” deitu etxe paztiza. Herr 4-8-1960, 3.

    Sinonimoak: izond. Ipar. Beh.
    [pozik]: pozik; kontent
    [harro]: harro, pagu

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es satisfecho, -a
    fr satisfait(e)
    en satisfied
    port satisfeito(a)

    Entzun:

    Amets Arzallus, #btn13 (eitb.com)

     
  • Maite 7:40 am on 2013/11/14 Permalink | Reply
    Tags: S   

    soropil 

    iz. Lurra estaltzen duen belar-geruza zarratua, belar-zurtoin ugari eta motzez osatua.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz. Ipar.
    [belardia] : belai, belardi, belartza, larre, zopizar, alha Ipar., alhagune Ipar., alhapide Ipar., bazkaleku Ipar., larreki Ipar., pentze Ipar., soro Ipar., belaze Gip., euntze Naf., bazkagia Zub., bazkategi g.e., bazkatoki g.e., belar-soro g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (batez ere Ipar.) césped, prado
    fr gazon, pelouse
    en turf, grass, lawn
    port grama, gramado

    Entzun:

    San Mames zelaiko jatorrizko soropila salgai dago Athleticeko dendan.

    soropil (Marijo Deogracias, CC)

     
  • Maite 10:23 pm on 2013/10/23 Permalink | Reply
    Tags: S   

    supiztaile 

    iz. eta izond. 1. Sua pizten duena. 2. (hed.) Haserreak sortarazten dituena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) iz. eta izond. 1 incendiario/ria, encendedor/ra. (2) irud. cizañero/ra, insidioso/sa, chismoso/sa
    fr (1) allumeur, -euse; incendiaire
    en (1) person who lights the fire (2) troublemaker, mischief-maker
    port (1) incendiário(a) (2) insidioso(a), mexeriqueiro(a), fofoqueiro(a)

    Entzun:

    Horregatik da hain deitoragarria amorruarentzako murru beharko luketen instituzioa eta hedabideak supiztaile aritzea, gorrotoa kontrol soziopolitikorako estrategia hautatuta.  [Murrua, Idurre Eskisabel (Berria, 2013-10-23)]

    supiztaile (FlixkrCC, danishdynamite)

    supiztaile (Wikimedia Commons)

     
  • Maite 8:01 am on 2013/10/21 Permalink | Reply
    Tags: S   

    sakela 

    iz. 1. Jantzi batzuei irekiduretan, gainean edo barrualdean ehun-zati bat josirik egiten zaien poltsa-antzekoa, normalean txikia. Sakelan gorde, sartu. 2. Ik. 1 igel (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  iz.
    [poltsikoa] : patrika Heg., poltsiko Heg., faltrikera Bizk., patrikera g.e., zarpa Ipar. g.e.
    [poltsa] : g.e., eskuzorro, poltsa (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

    es (1) bolsillo; faltriquera (2) rana ➥ igel (3) bolsa, mochila, zurrón
    fr poche
    en pocket
    port bolso

    Entzun:

    Eta hau esanez jakako sakelan sartu zuen eskuma. [Nik ere Germinal! egin gura nuen aldarri, Koldo Izagirre (Susa, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

     

    sakela (Wikimedia Commons)

    sakela (Wikimedia Commons)

    sakela (FlickrCC, makoworks)

     
  • Maite 8:03 am on 2013/07/02 Permalink | Reply
    Tags: S   

    satsu 

    izond. 1. Zikina, lohia. 2. Moralarekiko garbia ez dena.

    Sinonimoak: izond.
    [zikina] : likits, lohi, urde, zikin, zikintsu Ipar., enas Heg., txerri Heg., ugerdo Bizk., ugertsu Bizk., zerri Ipar./Naf., endes Zub., teiu Zub., ahats zah., zital zah.
    [moralarekiko garbia ez dena] : jas., biziozko, haragikoi, haragikor, lizun, lizunkoi, lohi, urde, zikin, biziotsu Ipar., likits Ipar., teiu Zub., indezente beh., limuri g.e., ahats zah., bizioso zah., desonest zah., debox Ipar. g.e.
    (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    5000 Hiztegia:

    satsu: izond. 1 sucio/cia, inmundo/da; gauza satsuak hatsa: una cosa sucia (despide) tufo; ele satsuak, hitz satsuak: palabras sucias, obscenas; espiritu satsua: el espíritu inmundo. 2 lascivo/va, obsceno/na

    Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

    es sucio, -a, inmundo, -a; lascivo, -a, obsceno, -a
    fr sale, impur, -e ; malpropre, teigneux, -euse
    en dirty, filthy
    port sujo(a), lascivo(a), obsceno(a)

    Entzun:

    Ordutik aurrera, Lebigrerenean, matxardez baizik ez zuten hartu Saget andereñoa; simaurtegi bizia bihurtu zen, txakurrek ere jango ez zuketen usteltasunez elikaturiko piztia satsua. [Parisen sabela, Emile Zola / Karlos Zabala (Alberdania-Elkar, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Ikutu-eziña esku satsuz ikutuz. Zait Sof 81.  (Orotariko Euskal Hiztegia)

    Lascivia, Abraham Janssens (Wikimedia Commons)

     
c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel