iz. Garbantzua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: garbantzu, nafarrilar (Adorez Sinonimoen Hiztegia); barbantzu, garbantzu (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Ohi bezala, zerbitzari siriarrak botila erdia eta txitxirio batzuk atera zizkigun. [Nire aitaren fusila, Hiner Saleem / Juan Kruz Igerabide (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)
txitxirio (FlickrCC)
Â
iz. Garbiketarako ontzia, batez ere harrikoa egiteko edo jatorduetan erabilitako tresneria garbitzeko erabili ohi dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: terrin, treska, azpil, konketa, bazin. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Berriro butxatu dira isurbideak, ezin dugu ura jariatzen utzi, tantaka ez bada, ezin dugu komuna erabili, isuskitxoa erabiliz ez bada, eta ur zikina terreina handi batean gorde behar dugu. [Anne Franken egunkaria, Anne Frank / Josu Zabaleta (Erein, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)
Miriam Redondo (Flickr)
adb. Behar bezala, egoki. Galdera honi taxuz erantzuteko. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: artez, ederki, jatorki, konplituki, osorik, kautuki. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Bera konforme badator, ez zara kolegio honetara sekula itzuliko. Nik erantzun egin nahi nion, eta nire errugabetasuna aldarrikatu; baina ezin nuen ezertan taxuz pentsatu, tontotuta nengoen kolpearekin. [Soinujolearen semea, Bernardo Atxaga (Pamiela, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)
adb. Astiro-astiro, oinak herrestatuz (ibili). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: tinkon-tankon, tinkulun-tankulun, zangala-mangala. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Eta nola edo hala, tirriki-tarraka, bat aurretik eta ixil-ixilik bestea atzetik, goiko bizitzara igo ziren… [Hamabost egun Urgainen, J.A. Loidi]
izond. 1. Egoera zail samarretan erraz atzera egiten edo kikiltzen dena; adorerik edo ausardiarik ez duena. 2. Gatz eta piperrik gabea; motela. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) koldar, beldurti, uzkur, keto, zozoilo, ilaun, uli, oilo, makal, kakati, hozkil (2) gatzgabeko, pipergabeko, geldo, motel, ganoragabe, urepel, bihozgabe, epel, lela, hil, tentel, geza (3) ikol, koskol, txigor, txoro.
(Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Neskak esaten zion “hartu nire ezpainak, jan nire ezpainak”, horrelaxe, panpina batek esaldi txepel bat errepikatuko lukeen moduan, emoziorik gabe, eta mutila, zeina ni baino gazteagoa baitzen eta era berean ederki burusoildua, gogor saiatzen zen maiteñoaren eskakizunak betetzen, jubilatu urrezko txarteldun talde bati zeharka begiratzen zien bitartean; haiek, era berean, zeharka begiratzen zioten mutilari, eta […] [Ez balego beste mundurik, Karlos Linazasoro (Alberdania, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. 1. Erretzen ari den gorputz batetik irteten den zatitxo piztua. 2. Marruskadurak edo talkak berotutako eta erauzitako zatitxo goria. 3. ELEKTR. Isolatzaile batean zehar bi eroaleren artean gertatzen den korronte elektrikoaren iragaitza labur argitsua. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) txingar, sugar, kanbor, pindar, txispa, txinka, inar, xingar, txindi, zirta (2) tximist (elektrikoa), argi-izpi, argi-tximist. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Pipa sumendi gorri txiki bat zen, zupada bakoitzean txinpart indargeak sortzen zituena. [Manhattan Transfer, John Dos Passos / Lopez de Arana (Ibaizabal, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. 1. (Ipar.) Traza, itxura. 2. Elkarri lotutako petardo–sorta. Bati sua ematean, besteak bata bestearen ondoren lehertzen dira. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: itxura (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
–Traka horretako gizon bat bada bai Arvorig honetan; gauaren ateak irekitzekoak zirela abesten zuen ahoak eman ahala piano baten laguntzaz, heriotik eta exiliotik nehor ez dela bizirik itzultzen gaineratuz. [Entre les loups cruels, Itxaro Borda (Maiatz, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)
Reply