Updates from September, 2009 Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:51 am on 2009/09/23 Permalink | Reply
    Tags:   

    sigi-saga 

    1. iz. Lerro hautsia, segmentu zuzenez osatua eta sarguneak eta irtenguneak (angeluak eratuz) dituena. 2. adb. Sigi-saga eginez. Mozkorra zen eta sigi-saga zeraman bere autoa. • SIGI-SAGAN. Sigi-saga eginez. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: sigi-sagaka, sigi-sagan, zeharka-meharka, ikur-makurka, esemeseka (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Hortik behar da jautsi Ibañetara, lehengo Napoleonen bide zaharra kurutzatuz, sigi saga, oraingo errepideari behera. [Luzaiden gaindi, Angel Aintziburu / Jean Baptiste Etxarren (Elkarlanean, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
    • Amuitz 1:27 pm on 2009/09/25 Permalink

      Hondarribia aldean XIRALDOKA esaten zaio sigi-saga ibiltze horri

    • Maite 8:03 pm on 2009/09/25 Permalink

      Zuk esandako xiraldoka hitzatik tira eginez, ziraldoka eta zealdoka hitzetara iritsi naiz …Politak benetan! Mila esker, Amuitz. ;-)

  • Maite 9:00 am on 2009/09/22 Permalink | Reply
    Tags:   

    larrazken 

    iz. (Ipar.) Udazkena. Udaberria hastetik larrazken bukaeraraino. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: udazken, udagoien (Adorez Sinonimoen Hiztegia); udatzen, udazken, udagoien Bizk., neguantz g.e., ihartze Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    Larrazken bukaeran abarrari lotu hostoaren antzera ikara zen suprefeta, bonba zuzendua zitzaiola konturatu zenean. [Hiruko, Itxaro  Borda (Alberdania, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
  • Maite 10:17 am on 2009/09/21 Permalink | Reply
    Tags:   

    buruzki 

    adb. Buruz buru; aurka. Zorioneko automobil horiekin elkarren buruzki dabiltza. Niri buruzki nor eta zu haserretu.(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1 ) kontra, aurka (2) manta, burusi, tapaki (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Orduan etnologiaren, soziologiaren aurka; erromantizismoaren aurka eta Unescoren eta Collège de Franceren aurka ere, eskuindarrei eta ezkertiarrei aitzi halaber, eta demokrazietan egun baldanki praktikatzen omen den tolerantziari buruzki, Finkielkrautek metafisika errebindikatzen du! Egia esan, garaiotan meritu pixka bat badauka, norbaitek horrela metafisika errebindikatzeak, eta errigoroski arazo kulturalen eta politikoen ulerpiderako beharrezko legez errebindikatu, ez kosmologiarako edo. [Euskal Herria krisian, Joxe Azurmendi (Elkar, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
  • Maite 10:00 am on 2009/09/20 Permalink | Reply
    Tags:   

    bafada 

    iz. (Ipar.) 1. Ahokada, ahotik behingoaz botatzen den airea. Bafadatik ezagutzen diat pattarra edan duala. 2. Hats-moduko aire-bolada. Azienden gernu-bafadatik urruntzea(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1 ) ahobete, ahokada, ahota, ahotada, ahotara, aire bolada, arnasots, pafa (2) buhada, buhako, putz, putzaldi, ufako (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Hilda zegoen arren, eztarrian pilaturik zuen azken aire bafada ez zuen oraindik bota, itxuraz, harik eta Robertok eta bere kideak haren gorpua altxatu zuten arte.  [Pasaia blues, Harkaitz Cano (Susa, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     
  • Maite 10:57 am on 2009/09/19 Permalink | Reply  

    txindilla 

    Dilista izendatzeko Etxarrin erabiltzen den hitza (agonirena) iz. 1. BOT. Leguminosoen familiako landare belarkara eta urterokoa, erdiigokaria eta bi hazi biribil, zapal eta jangarri dituzten lekak ematen dituena (Lens culinaris). 2. Delako landarearen hazia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak:  

    • dilista, ilarxabal, txintxila  (Adorez Sinonimoen Hiztegia) 
    • aizkol, ilar biribil Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)


    Txindilla = Lens esculenta = lenteja. [Nombres de plantas en euskera, Telesforo de Aranzadi (Euskomedia.org]

     Ez zenituan ez zorro aundiak bizkarrean artuta ikusiko aurrak. Ez, ez zenituan ala ikusiko. Ikastolan uzten zai-zituzten beren liburu ta lanabesak: arkatz, margo, goma, txorroxkillo… Apal batean an zeuden lorontzi batean lore frexkoak eta otartxo batean urtaroko igaliak. An apaletan zeuden baita… ain aipatuak diran Elbira’ren metodoko kanika ta kutxatillak ere. Potetxo batzuetan aleak: babarrun, arroz, txindilla edo lenteja, garbantzu… baita azukrea ere. Ondoan, pixua aurren eskueran, erabilli aal izateko. Aruntzago, tolostatzen zan zurezko metroa. [Zipitria'tar Elbire "andereñoa", omenaldia. Euskerazaintza'k (http://www.euskerazaleak.biz/)]
    txindilla

    txindilla (FlickrCC)

     

     
  • Maite 7:14 am on 2009/09/18 Permalink | Reply
    Tags:   

    branka 

    iz. Itsasontziaren aurrealdea. • branka-ziri. Itsasontziaren brankan ezartzen zen pieza indartu eta punta-formakoa, arerioaren ontziak eraso eta hondoratzeko egina(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: itsasontzi-aurre (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    Andreasek olatu-mazelen kontra zuzentzen zuen branka belaontzia zeruarekin ia bertikal jartzeraino, eta istant batez aizkolaria enbor gainean eta aizkora goian bezala egon ondoren, aizkorak pago-enbor bigunak bezain erabakigarri ebakitzen zituen brankak eraso-andanak, modu bakarra baitzuen hura belaontziaren saihetsak olatuen erasotik libratzeko. [Azkenaz beste, Anjel Lertxundi (Alberdania, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    260884487_0d96bb4963

    branka (FlickrCC)

     

     
  • Maite 6:19 am on 2009/09/17 Permalink | Reply
    Tags:   

    ataka 

    iz. 1. Haitzuloetako sarrera estua, harresietan egiten den irekidura eta, oro har, edozein igarobide mehar. 2. Kinka larria, estualdia. Orain baino lehen egongo hintzen ni orain nagoen atakan. 3. Ate txikia, adib., hesitu, artegi, txabola, erlauntza edo labekoa.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1 ) iraganbide, pasabide, arteka, iragangune, pasagune (2) egonezin, estualdi, estura, estutasun, ezinegon, kinka, larri, larrialdi, larridura… (3) atetila, atexka (Adorez Sinonimoen Hiztegia eta UZEIren sinonimoen hiztegia)

    Goizean esnatu eta kontraleiho gorriak ireki: han parez pare lorategi txiki bat ongi zaindua, zurezko ataka, eta atakaz haratago itsaso zabala. [Paradisuko Almanaka, Gianni Celati / Fernando Rey (Igela, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    Poztu egin nintzen ataka estu hartan ere oraindik ironia erreserba agortu ez zitzaidalako. [Neguko zirkua, Harkaitz Cano (Susa, 2005.)] (Ereduzko Prosa Gaur) 

    ataka

    ataka (FlickrCC)

     

     
    • Jokin 2:00 pm on 2009/09/18 Permalink

      Informatika arloan, datuak bidali eta jasotzeko erabiltzen den interfazeari deitzen diogu “ataka” (“puerto” delakoa). Azken finean datu pasabide bat da ezta?

    • Maite 8:23 pm on 2009/09/25 Permalink

      Bai eta Euskaltermek jasotzen du, gainera, adiera hori: ataka= puerto, puerta
      Mila esker, Jokin! ;-)

    • Patxi 12:13 am on 2009/10/08 Permalink

      Argazki polita… Atakaren zur horietako bakoitza “langa” bat da, ezta? Eta horrelako ataka izan beharrean dela alde batera irekitzen dena baldin bada (bazterreko zutoinetako bat ardatz harturik), nola esaten diozue? Nire sorterri inguruan “balango”. Interneten “balango bat” bilatuz gero, bizpahiru lan ageri dira.

      Bueno, ez dakit ongi esplikatu dudan zer den balango bat…

    • Maite 7:55 am on 2009/10/22 Permalink

      Bai, Patxi, ederki azaldu duzu. Nik ez nekien, behintzat, eta oso ondo ulertu dut! ;-) Portzierto, gaur ipintzeko estualdi hitzaren sinonimo baten bila nenbilen eta honetaz akordatu naiz… ;-)

c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
shift + esc
cancel