Gaurko hitza

Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

• 

  Maite 9:07 am on 2013/01/24 Permalink | Reply
  Tags: M   

  mantxunga 

  iz. Ganga, lan edo kostu txikiaren truke eskuratzen dena. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: iz.
  [pagotxa] pagotxa , mauka, txoko (UZEIren Sinonimoen Hiztegia eta Elhuyar Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

  es ganga, suerte loca
  fr affaire, filon, occasion
  en [zortea] luck; [gauza merkea] bargain, snip
  port pechincha Æ’, achado m;

  Larria izanda ere alderdi bat edo alderdi asko ustelduta egotea, arazo nagusia da administrazio osoa dagoela —eta, finean, Estatua— mantxungaren atzaparretan. [Soldata-gainak, Anjel Lertxundi (Hitz beste, 2013-01-22)] (Berria.info)

   

  Reply

  Required fields are marked *

  Izena *

  E-posta *

  Webgunea

  Gorde nire izena, emaila eta webgunea bilatzaile honetan komentatzen dudan hurrengorako.

  Δ

• 

  Maite 11:22 am on 2013/01/21 Permalink | Reply
  Tags: M   

  melenga 

  izond. 1. Gozoegia izanik, gogaikarria gertatzen dena. Mintzo melenga. 2. Mizkina; gutxi jaten duena.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: izond. Ipar.
  [gozoegia izateagatik gogaikarria] meleka Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar eta Word Reference hiztegiak):

  es (1) empalagoso, -a, dulzón, -ona (2) melindroso, -a
  fr (1) écœurant(e) (2) minaudier(ère)
  en (1) (gozoegia) sickly sweet / (pertsona) cloying (2) fussy, fastidious
  port (1) meloso(a) (2) afetado(a), fresco(a)

  Adeitasun handiz jokatzen zuten denek, hala ofizialek, nola damek, nola frakez jantziriko gizonek; gogaikarri ere gertatzen ziren melengaren melengaz.  [Arima hilak, Nikolai Gogol / Jose Morales (Ibaizabal, 1998)] (Ereduzko Prosa Gaur)

  “Nire bihotzaren hondora” esan nezakeen, baina hain melenga ere ez nintzen. [Neguko zirkua, Harkaitz Cano (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

  Maite and Iñaki Agirre are discussing. Toggle Comments

   
  • 

    Iñaki Agirre 8:55 am on 2013/01/22 Permalink

    Hitz honek kresalaren enbata, gaztainondoen itzal hezea eta lur aberatsaren usaina dakarkit gogora. Txikitan, Donostian “No seas milinguis” esaten genuen erdaraz, bai eta “milingis-pilingis”, bi esannahiekin, alde batetik “cursi” bezala, eta zer edo zer jan nahi ez zuenari ere.

  • 

    Maite 8:31 am on 2013/01/23 Permalink

    No seas ‘milinguis’ edo no seas ‘milindris’? Nik uste dut, txikitan, Goierrin, no seas ‘milindris’ esaten genuela… Agian, biak erabiliko ziren.
    Bide batez, asko gustatu zait adibidean azaltzen den erabilera: “(…) gogaikarri ere gertatzen ziren melengaren melengaz.”
    Mila esker iruzkinagatik, Iñaki! 🙂

• 

  Maite 9:45 am on 2012/12/16 Permalink | Reply
  Tags: M   

  mantendu 

  ad. mantendu, manten, mantentzen 1 da/du ad. Elikatu. Familia mantentzea gero eta zailago baita. Badakik zenbat kostatzen zaidan hi mantentzea? Ogiz mantendua. Guztiok mantentzen gaituen lurretik aldenduak bizi gara kaletarrak. Gure arimak mantentzeko janaria. Mantendu eta jantzi. Jainkoaren amorez ematen ziotenarekin mantentzen zen. 2 da/du ad. Zerbaitek bere izateari edo egoerari eutsi; irauten utzi edo iraunarazi. Bertutean mantendu zen: bertuteari eutsi zion, bertutea atxiki zuen. Irakurlearen arreta beti erne mantentzeko. Gure edizioan azentu horiek mantendu egin ditugu.  (Hiztegi Batua)

  Sinonimoak: ad.

  [elikatu]elikatu, janaritu, bazkatu, hazi, jana eman
  [iraun] iraun, iraunarazi, atxiki, eutsi. Ant. etsi.
  [sostengatu]sostengatu, segitu

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es ad. (1) da/du ad. mantener(se), alimentar(se), sostener(se), sustentar(se) (2) da/du ad. mantener(se), conservar(se) (3) da/du ad. (Mus.) sostener
  fr (1) da/du ad. (se) nourrir, (s’)entretenir, (s’)alimenter (2) da/du ad. (se) maintenir, (se) tenir
  en (1) du ad. [janariz hornitu] to support, to sustain, to maintain, to feed (2) da ad. [elikatu] to support/maintain/keep oneself; to live on (3) da/du ad. [iraun, iraunarazi] to remain; to keep, to maintain

  Zerk mantendu zituen bi emakumeak beren jarrera kontrajarrietan irmo? [Gorde nazazu lurpean, Ramon Saizarbitoria (Erein, 2000)]

  

  Egin klik irudiaren gainean, abestia entzun eta hutsuneak betetzeko ariketa egiteko.

   
• 

  Maite 9:01 am on 2012/10/13 Permalink | Reply
  Tags: M   

  marinel 

  iz. Itsasontzian, eskuzko lana egiten duen langilea.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: iz.
  [itsasgizona] itsasgizon, itsastar, itsastari, itsasturi Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es marinero; marino, -a
  fr marin, -e
  en sailor
  port marinheiro(a)

  

  Abestia entzun eta hutsuneak betetzeko ariketa egiteko, egin klik irudiaren gainean.

   
• 

  Maite 10:33 am on 2012/09/26 Permalink | Reply
  Tags: M   

  mobilizatze 

  iz. Mobilizatzeko ekintza eta horren ondorioa.

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es movilización
  fr mobilisation
  en protests, demonstrations by the workers; industrial action
  port mobilização

  Mobilizatze gogor batzuen ondorioz, egun batean garbi ikusi nuen: iraultza bazetorren, zirt edo zart egiteko eguna. [Mundu txikia, Alberto Barandiaren (Susa, 2005) mold.] (Ereduzko Prosa Gaur)

  

  mobillizazio (FlickrCC, Maullidos)

   
• 

  Maite 2:15 pm on 2012/09/18 Permalink | Reply
  Tags: M   

  mizke 

  izond. (batez ere B) 1. Bigunkeriara emana. 2. Mardula.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: izond. Bizk.
  [mardula] guri, malats, mardul, gurdo Ipar., guren Bizk., mardo Bizk. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es (1) melindroso, -a, consentido, -a, regalón, -ona (2) lozano, -a, robusto, -a
  fr (1) minaudier, -ère ; gâté, -e, (2) vigoureux, -euse ; robuste
  en choosy, picky; spoilt, pampered
  port (1) melindroso(a) (2) loução(ã), robusto(a)

  Ume mizke halakoa… eta gainera, lepoko brodatu polit hori zikindu egin duzu! [Desio izeneko tranbia, Tennessee Williams / Xabier Paya (Alberdania-Elkar, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

   
• 

  Maite 8:37 am on 2012/09/07 Permalink | Reply
  Tags: M   

  monjor 

  Aurrekoan Twitter bidez motxor hitza proposatu zidatenean, berehala piztu zen eztabaida. @XabierEuzkitze-k esan zigunez, Iraurgin ‘ostrokoa’ eta Goierrin ‘trapalea’ esaten diote. @iarantzabal eta @xme64-k ‘montxor’ bezala ezagutzen dute. @gotzonbarandi -k, Larrabetzun, ‘monjorra’ deitzen zaiola zioen, eta @Amendiola2-k Durangon erabiltzen dituzten hainbat hitz ekarri zizkigun: ostrokue, ostarkue, monddor (jasoa). Batzuek  montxor; besteek, aldiz, monjor edo ostrokoa… Nolanahi ere, denek etxe edo eraikin bati teilatua eman ondoren langileei ematen zaien otorduari egiten zioten erreferentzia. Hiztegi ezberdinetara jo eta berdin: hauetan ere adostasun handiegirik ez. Ikus dezagun, bada, nola azaltzen diren monjor eta montxor hitzak hiztegi ezberdinetan:

  Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa:

  • montxor iz. eta izond. (B) 1. Gutxi hazten den animalia edo landarea. 2. Etxe edo eraikin bati teilatua eman ondoren, langileei ematen zaien otordu berezia.
  • monjor ez dago.

  Orotariko Euskal Hiztegian:
  

  monjor (V-ger-m), montxor (V-m-gip, G-azp). Ref.: A (monjor, montxor); A EY I 145; JMB AEF 1928, 32; Elexp Berg (montxor).

  “Banquete que se da a los obreros después de puesto el tejado a un edificio nuevo o hechos los caleros […]. Todos pronuncian en esta palabra la j como la j francesa” A. An ebilen gero Prakaman nun eztegua ta antxe, nun batzarra ta barruan, nun mondxorra ta (langillea izan ezarren) aurrerengo. “Reunión en la que hubiese zambra”. A EY II 56.

  Hiztegi Batuan:

  monjor iz. Bizk. ‘erramu-festa, galdor-festa’

  Sinonimoak: iz.
  [montxor]  bizkarbesta, monjor, teila boda. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es (1) iz/izond. B que crece poco; (muchacho) flaco, (muchacho) desmejorado (2) iz/izond. B banquete que se da a los obreros (al final de una obra)

  An ebilen gero Prakaman nun eztegua ta antxe, nun batzarra ta barruan, nun mondxorra ta (langillea izan ezarren) aurrerengo. A EY II 56.