Gaurko hitza

Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

• 

  Maite 7:54 pm on 2012/08/19 Permalink | Reply
  Tags: M   

  muxika 

  Harluxet Hiztegi Entziklopedikoak ez ditu jaso ‘muxika’ eta ‘frisku’ hitzak.

  Orotariko Euskal Hiztegian, besteak beste, hauxe topatu dugu ‘muxika’  begiratuta:
  

  1 muxika (G-azp-to-bet, AN-gip ap. A; Lar, Añ, Lcq 76, H; <muis-> Lar, Añ y H), muixika (H), muxilka (G-azp-goi ap. A), musika (Lar, H).

  Melocotón. “Muxika quere decir frisco” Gar Ilustr (ap. RIEV 1908, 547). “En la provincia de Guipúzcoa se conserva este antiguo vascuence llamando a esta fruta [albérchiga o durazno] muxikaak” IC III 54. (Jarraitzen du)

  Eibar aldeko hiztegian:

  frisku (frisko, frixku, prisku, prixku). iz. (TE). Especie de albaricoque o briñón (Prunus?). Melokotoi txikixa, uletsua, lehen ugarixa zan eta oin ixa zihero galduta dago. Frutua zein zugaitza (ETNO). Friskua frutu gozo osasungarrixa. / Frixkuari hazurra libre geratzen jakok; melokotoiari ez. Ik. albertxiko.

  Sinonimoak: frisku

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es (1) melocotón (2) melocotonero
  fr (1) pêche (2) pêcher
  en (1) peach (2) peach tree

  Badira hiru bat urte, andrian basarrittik etortzen dan jenero ugarixan artian fruta arrarotxo batzuei erreparau netsanetik: melokotoiak zirala uste neban, baiña ezetz esan zesten, muxikak zirala. Frisku edo muxikak, Garagoiko orakulua (Oier Gorosabel, 2012/08/09)

  

  muxika, Oier Gorosabel

   

  Reply

  Required fields are marked *

  Izena *

  E-posta *

  Webgunea

  Gorde nire izena, emaila eta webgunea bilatzaile honetan komentatzen dudan hurrengorako.

  Δ

• 

  Maite 10:11 am on 2012/08/13 Permalink | Reply
  Tags: M   

  maratz 

  izond. (batez ere B) 1. Gogoz eta ganoraz lan egiten duena. Erle maratzak. 2. adb. Gogoz eta ganoraz. Bazkaria ontzen maratz ari da. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: izond. Bizk.
  [gogoz eta ganoraz lan egiten duena] perkatx g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es (1) diligente, laborioso, -a (2) con diligencia, con fundamento
  fr (1) diligent, -e ; laborieux, -euse (2) avec diligence
  en (1) diligent, hard-working, industrious (2) diligently

  -Eta printzesak takoi altuak erabiliko zituen, ezta? -Printzesek beti erabiltzen ditizten takoi altuak, bai hemen, bai Txinan eta bai mundu guztian. Handik etorri zitzaion Reginari, beharbada, ispiluaren aurrean orrazteko eta orrazteko joera… etxeko betebeharrak ongi bete ondoren, jakina, maratza ere bai baitzen neska, lanari beldurrik ez ziona. [Bestea da mundua, Joan Mari Irigoien (Elkar, 2008) Orr.: 31] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)

  Etxekoandrea maratza bazen, sua piztuta egoten zen. (Sua eta mitologiaren inguruan)

   
• 

  Maite 10:20 am on 2012/07/30 Permalink | Reply
  Tags: M   

  muara 

  Hondarribiko arrantzaleak, denboratxoa egiten dutenean ur gainean ganorazko arrainik harrapatu gabe, MUARA esaten dute. Horrek esan nahi du aparejuak bildu eta alde egin behar dela beste leku batera. Gainera, ontzi baten irratitik entzuten bada MUARA deia, denak mugitzen dira harrapaketa hobeen bila beste ur batzuetara.

  Gure kuadrillan ez dago arrantzale asko, baina ibilitakoren bat bai eta  taberna batean agortu direnean edalontzikoak, MUARA esaten dugu, beste batera abiatzeko.

  Hasier Etxeberria
  @hasier

  Osto igarra legez aidean ainara
  mendebaletik dator aize-burrundara
  Odei beltz, euditsua ta trumoi-ikara
  egin zazu, patroya, etxera muara
  emen segitzekotan danok galdu gara.
  [Tostartekoaren eskaria, Arrantzaleen kantuak [pdf]] (badok.info)

   
• 

  Maite 7:57 pm on 2012/07/24 Permalink | Reply
  Tags: M   

  matxuratu 

  da/du ad. Matxura izan. Makina matxuratua dago eta ez dabil. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: ad.
  [hondatu] hondatu, meskabatu Zub. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es averiar(se), estropear(se)
  fr tomber en panne, (s’)abîmer
  en to break down

  Hautsa biltzen ari zirela alferrik erloju matxuratuak, beti hamabiak eta hamar minututan iltzatuta zeudelako orratzak. [Neguko zirkua, Harkaitz Cano (Susa, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

   
• 

  Maite 10:02 pm on 2012/07/16 Permalink | Reply
  Tags: M   

  meko 

  izond. (batez ere B) Erkina, ahula. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: izond. Bizk.
  [ahula] ahul, argal, maiskar, makal, maskal, mehe, mengel, enul Ipar., erkin Ipar., erpil Ipar., flako Ipar., malet Ipar., mendre Ipar., kaden Bizk., herbal Ipar./Naf., aloxo g.e., gelbera g.e., magalo g.e., debil Heg. beh., enkel Ipar. g.e., entoil Ipar. g.e., flux Ipar. g.e., hozkil Bizk. g.e., makar Bizk. g.e., txakil Bizk. g.e., gelge Gip. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es débil, enclenque
  fr faible, débile
  en weak; [argia] feeble, dim; [azalpena, aitzakia] flimsy; [haizea] light

  Bera azaltzeko arnasa oro txiro ta itz oro meko dirian maitasuna dautzut; neurriz gora maite zaut. Larrak EG 1958, 266. (Orotariko Euskal Hiztegia)
  

   
• 

  Maite 11:43 am on 2012/07/14 Permalink | Reply
  Tags: M   

  mustur 

  ik. mutur iz. 1. Ugaztunetan, aurpegiaren zati irtena, ahoa eta sudurra dauzkana. 2. (lgart.) Giza aurpegiaren ezpain-aldea. Norbaiti muturrak hautsi. Muturrez aurrera erori. 3. Zerbait amaitzen den zatia; ertzeko zatia. Titi-muturra. Paper–mutur batean idatzia... Jarraitu irakurtzen (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: iz.
  [hocico] ~ kokots, larru, moko 1, mosto, mosu, narru
  [extremidad] ~ buru, moko 1
  [corteza de pan] ~ ogi-kuskur/-koskor
  [currusco de pan] ~ kurrusku, ogi-kuskur/-koskor
  [pedazo de pan] ~ ogi-kuskur/-koskor

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es (1) hocico, morro; labios, nariz (2) extremidad, extremo (3) corteza de pan (4) currusco de pan (5) pedazo de pan

  

  Egin klik irudiaren gainean, abestia entzun eta hutsuneak betetzeko ariketa egiteko.

   
• 

  Maite 7:40 am on 2012/07/11 Permalink | Reply
  Tags: M   

  meatzari 

  iz. Meatzetan mea ateratzen diharduen langilea.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

  es minero, persona que trabaja en la mina
  fr mineur
  en miner

  Beherago metala bilatzen ari ziren meatzariak luizien pean geratzeko arriskua handia zen orduan. [Belarraren ahoa, Harkaitz Cano (Alberdania, 2004)] (Ereduzko Prosa Gaur)

  

  meatzari (20minutos.es)