Tagged: M Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Maite 8:51 am on 2010/02/17 Permalink | Reply
    Tags: M   

    malet 

    izond. (Ipar.) Ahula, indargabea. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: izond. Ipar.
    [ahula]     ahul, aloxo, argal, maiskar, makal, maskal, mehe, erkin Ipar., herbal Ipar., mendre Ipar., kaden Bizk., meko Bizk., mengel Bizk., gelge Gip., debil Heg. beh., gelbera g.e., magalo g.e., entoil Ipar. g.e., enul Ipar. g.e., erpil Ipar. g.e., flako Ipar. g.e., flux Ipar. g.e., makar Bizk. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    es débil, flojo, -a, blando, -a
    fr faible, mou, molle
    en feeble, weak

    Ezin-egon batek hartuak gitu guziak. Jar-tokiz aldatzen gira, etzaten, jaikitzen, etzaten berriz, burua pisu, zangoak malet, gogoa totolotua. [Beribilez, Jean Etxepare Bidegorri, 1931] (Klasikoen gordailua)

     

  • Maite 10:15 am on 2010/02/13 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mari- 

    Zenbait izenondoren edo izenen aurrean ezarririk, emakumezkoak erdeinuz izendatzen dituzten hitz-elkarteak osatzeko erabiltzen den hitza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    “MARI”- OSAGAIA

    Orrialde hauetan zehar bilatzen ari gara non agertzen den generoa euskaran eta nola adierazten den. Erreparatu diezaiogun “mari”- osagaiari. Hainbat hitz elkartu osatzeko erabiltzen da eta ez dauka baliokide masukinorik. Euskal hiztegia-k hainbat adibide eskaintzen ditu bere azalpenean:

    Mari. Zenbait izenondoren, edo mutil, maisu… -ren aurrean ezarririk, emakumezkoei erdeinuz izendatzeko elkarketak osatzeko erabiltzen den hitza. Mari-purtzil (prostituta). emakume purtzila; emagaldua. Mari-zirtzil (prostituta). Emakume zirtzila, lohia; emagaldua. Mari-zirtzilen besoetan ezti-ezti. Mari-apain (presumida). Bere burua edertzat eta dotoretzat duen emakumea. Mari-matraka (escandalosa, bulliciosa). Emakume kalapitaria. Mari-gizon (marimacho). Gizon itxura duen emakumea. Neska mardula zen, betizua, mari-gizon samarra, bibote batzuk ere baitzituen. Mari-maistra (marisabidilla). Agintzeko joera duen emakumea. Mari-maistra ederra eginda hago hi! Mari-maisu (marisabidilla) . Bere burua jakintzutsat hartzen duen emakumea. Mari-motrailu (marimacho). Mari-mutila; neska-lodikotea. Mari-mutiko (marimacho). (Batez ere iparraldeko hitza). Mari-mutila (marimacho). Mari-mutil. Mutilen itxura eta keinuak dituen emakumezkoa. Eta zu, berritsu mari-mutila. Neskato mari-mutila. Beti mutilekin dabilen neska mari-mutil bihurtu ohi da.  [“Mari”- osagaia, Euskararen erabilera ez sexista (Emakunde, 2008)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

  • Maite 8:00 am on 2010/02/11 Permalink | Reply
    Tags: M   

    malo 

    1. adb. Gizen, guri; mardul. Artoak malo-malo daude. 2. iz. (batez ere G) Maluta. 3. iz. (B) Txorimaloa. 4. izond. Biguna, otzana. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1) mardul, gizen, guri (2) maluta, elur-maluta (3) txorimalo, txorijagole, arranpalo, mamu (4) bigun, otzan  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    es gordo, -a, rollizo, -a, grueso, -a; copo [de nieve]; espantapájaros, espantajo; suave, blando, -a; dócil

    Halako batean malo handiak hasi ziren erortzen aldapa harritsuaren gainean, eta gautu balu bezala ilundu zen zerua, nahiz eta oraindik arratsaldeko hirurak izan. [Artistakume baten erretratoa (moldatua), Dylan Thomas / Koro Navarro (Alberdania, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    malo (FlickrCC, Charlotte Spencer)

     

  • Maite 8:40 am on 2010/02/08 Permalink | Reply
    Tags: M   

    motroilo 

    izond. (B) Lodia eta altuera txikikoa, potoloa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: mozkote, potolo, motzor (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    es gordinflón, -ona, regordete, -a, rechoncho, -a; montón desordenado; grupo, conjunto, cúmulo
    fr gros, grosse, gras, grasse
    en chubby, plump, stout

    Zaldizain motroilo horrek zurekin lo egin du, bai edo ez? [Mila gau eta bat gehiago, Anonimoa (Erein, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

     

  • Maite 12:31 pm on 2010/01/30 Permalink | Reply
    Tags: M   

    morokil 

    iz. (B) Uretan artirina egosi eta irabiatuz egiten den janari lodia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1) dungulu, artahi, drungulu, ahi (2) nahaspila, nahaste-borraste, saltsa(-maltsa), pataska, lardaska, nahastura, kakanahaste, anabasa, nahas-mahas, saski-naski, sasi-nahaste (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    es gacha, farinetas [especie de papilla]
    fr bouillie
    en kind of porridge [made by boiling cornflour in water]

    Kontxi, de Nabarniz, suele hacer en los días de fiesta morokil, habitual desayuno e incluso cena que en muchos caseríos era el pan nuestro de cada día. Con leche y harina de maíz se obtiene una suculenta papilla que aporta energía para todo el día.  [Objetivo Euskadi recupera platos de antaño por toda la geografía vasca, DEIA – Jueves, 26 de Noviembre de 2009 ]

    Ez zioagu alferrik ematen morokil hori. [Hitza azti, Iñaki Arranza (Alberdania, 2006)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    morokil (FlickrCC, Captain librarian)

     

    • Benito 1:48 am on 2010/01/31 Permalink

      Beste hizkuntzetako baliokideak ekarri dituzula, Galizian “papas” esaten zaio, artirina eta esnearekin egiten da, hemen bezala.

  • Maite 4:41 pm on 2010/01/05 Permalink | Reply
    Tags: M   

    mihura 

    iz. BOT. Lorantazeoen familiako zuhaixka epifito eta parasitoa, eite biribila eta 1 m-ko tamaina maximoa duena. Berdea da, hosto larrukara aurkako eta luzangak ditu eta loreak galtzarbeko infloreszentzia hori eta eseritan daude. Fruitua 1 cm-rainoko diametroko baia faltsu zuri edo horia da. Arrunta da, bereziki sagarrondoetan (Viscum album). (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: [zuhaixka epifito eta parasitoa] auki g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

    es muérdago (Viscum album)
    fr gui
    en mistletoe

    Ohartu nintzelarik inortxo ere ez nuela munduan – Nunu besterik ez nuen; harekin sinbiosi berezian bizi nintzen, hala nola mihura eta zuhaitza, eta biotan inork ez genekien nor zen bizkarroia eta nor arbola -, Endrek eta Tiborrek ahaleginak egin zituzten zerbait ere salbatzeko hondamendi hartatik. [Eszterren ondarea, Sandor Marai / Ander Irizar (Igela, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    mihura (FlickrCC)

     

  • Maite 7:30 am on 2009/12/17 Permalink | Reply
    Tags: M   

    maluta 

    iz. 1. Elur-pikorra, oro har; zehatzago, elur-mota baten ezaugarri den izotz–kristal pilatua (maiz elur-maluta erabiltzen da). 2. Iruteko prest dagoen kotoi, artile, etab.en multzoa. 3. (B) Artaburuaren espata. 4. (B) Amuaren inguruan beita gisa biltzen den artaburu-hostoa. 5. (hed.) (pl.) Zenbait substantziari dagokionez, elur-maluten itxurako puska. Olo-malutak. Arto-malutak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

    Sinonimoak: (1) luma, elur-maluta, mataza, krispeta, malo (2) kapaxa, kostatxiki (3) amuda  (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

    es copo, poción; espata, farfolla; carnada, cebo
    fr flocon
    en flake

    Elur maluta lodi hotzek, noraezean joanik, irudiak sortzen zituzten, orain aho handi irensleak, aho hortz gabeak, aho gosetiak, aho presatiak, aho barregarriak, gero zaldi lasterkariak, zaldi indartsuak, zaldi beltzak. [Airezko emakumeak, Felipe Juaristi (Erein, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

    maluta

    maluta (FlickrCC)

     

← Older posts

Newer posts →

c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel