GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
---|---|
PA, de pe a: | bururen buruz, adib.: “Bururen buruz ikasi nuen�./ burutik burura./ orratzetik hariraino jakin. |
PACES, hacer las: | onezkoak, bakezkoak egin./ bakea(k).egin./ adiskidetu. |
PACIENCIA, sobrellevar con: | onez eroan. |
PADRE, en el nombre del: | aitaren eta semearen |
PAGAR, me las vas a: | larrutik pagatuko didazu! |
PAGO, en: | ordainez. |
PAIRO, estar al: | pairuan egon,/ orekan egon. |
PAJA, hacerse una: | kanpaia jo/ idiarena jo. |
PAJARITO, decÃrselo el: | intxixu batek esan. |
PALABRA, a la segunda: | berba batetik bestera,/ hitz batetik bestera, bestean. |
PALABRA, cumplir: | hitza bete./ hitza jan (no cumplir). |
PALABRA, dar la: | hitz(a), berba eman, |
PALABRA, de: | ahoz, hitzez, berbaz. |
PALABRA, mantener su: | (emandako) hitzari, berbari eutsi./ hitza atxiki./ hitzaren jabe egon. |
PALABRA, palabra por: | hitzez hitz./ berbaz berba |
PALABRA, romper su: | hitza, berba jan. |
PALABRA, tomarle a uno la: | hitzetik hartu. |
PALABRAS, en pocas: | hitz gutxitan./ berba bitan laburtuz. |
PALANTE, echao: | burubero/ odol beroko. |
PALINODIA, cantar la: | zeruaz tipula egin. |
PALIZA, dar una: | jipoitu./ emon-emon egin (dar una soberana paliza)./ astindu ederra eman./ ederrak eman./ epelak eman./ lepoa berotu./ manka-manka egin. |
PALLA, andar de aqui: | handik horra, firinfaran, noraezean ibili. |
PALMARLA, ir a: | hurrengo kukurik ez entzun, “Horrek ez du hurrengo kukurik entzungo�./ azken hatsa eman. |
PALMITAS,.tener en: | gura betean izan./ esne mamitan, bitsetan izan./ esnetan izan. |
PALO, echar el: | txorta jo./ txortan egin./ txotxoka ibili./ larrua jo. |
PAMPLINAS, venir con: | aiko-maiko(an) egon. |
PAN, mas largo que un dia sin: | Garizuma baino luzeagoa./ Garizuma hainbat luze./ lukainka baino luzeagoa. |
PAN, ser un pedazo de: | on hutsa izan./ on puska izan. |
PANCHO, más ancho que: | luze bezain zabal./ ipurdia zabalik./ hanka zabal. |
PAPA, ni: | tutik, txintik, jesusik ez jakin, ulertu, entzun, adib.: “Tutik ere ez dizut ulertu� (No te he entendido ni papa). |
PAPA, ser más papista que el: | antzarari (sardinari) igerian erakutsi (nahian ibili). |
PAPILLA, echar (hasta) la (primera): | larriak bota./ larriak eta gorriak bota (eko)./ txahala bota./ ok(a) egin. |
PAR, a la: buruz buru, adib.: | “Buruz buru saldu zizkioten elkarri txahala eta zaldia�./ parez pare. |
PAR, de par en: | zabalik, zabal-zabalik, adib.: “Ateak eta leihoak zabal-zabalik zeuden�. |
PAR de dos, vaya: | a zer parea, karakola (barraskiloa) eta barea! |
PAR, no tener: | parerik ez izan. |
PARAR de, no: | -tik gelditu, adib.: “Ez zen irakurtzetik gelditzen� (No paraba de leer). |
PARE, no haber quien: | giro ez izan, egon, adib.: “Hemen ez da giro� (Aquà no hay quien pare). |
PARED, hacer la: | hormarena egin (futbolean). |
PAREDES, hacer dos: | hormabiak, hormabikoa egin (pilotan). |
PARES, no tener: | pareak ez izan (musean). |
PARCA, la: | Herio (izen propioa, beraz mugagabea)./ haragi gabeko agure sega handiduna. |
PARECE, según: | iritzi batean./ dirudienez./ badirudi -ela./ antza (denez)./ nonbait. |
PARECER, al: | nonbait./ dirudienez./ antza (denez)./ iritzi batean./ inola ere./ itxuren arabera./ itxuraz./ irudiz. |
PARECERSE, tener a quien: | nortara eman izan, adib.: “Horrek badu nortara eman�./ nolako egurra, halako ezpala. |
PARECIDO, sacar: | tankera eman, hartu, adib.: “Zeinen tankera ematen diozu?�. |
PARTE: | erdia, herena, laurdena, bosten, seien… (tercera parte, cuarto…). |
PARTE, dar: | berri eman./ parte eman. |
PARTE, de alguna: | nondik edo handik (aterako dugu). |
PARTE, de buena: | lekutatik! |
PARTE, de entonces a esta: | handik hona. |
PARTE, de mi, tu…: | (nire) partetik./ (ni)ketz./ gure, nire… aldetik (por nuestra, mi… parte). |
PARTE, de parte a: | batetik bestera./ alderik alde. |
PARTE, ir a buena: | lekutara, adib.: “Lekutara joan haiz hi!� (A buena parte te has ido tú)./ tokitara./ txoritara. |
PARTE, llevarse la mejor: | irabazle atera, suertatu. |
PARTE, llevarse la peor: | galtzaile atera, suertatu. |
PARTE, tomar: | esku hartu./ parte izan, hartu. |
PARTIR de, a: | -tik aurrera, adib.: “Ordutik, hemendik. gaurtik aurrera�. |
PARTIRSE de risa: | barrez leher gaizto egin./ barrez lehertu./ barreari eman. |
PAS, en un pis: | salto batean../ berehala./ zaplada batean. |
PASADA, darle una: | orraztu bat eman. |
PASADO, estar: | gaindituta egon./ igarota egon, adib.: “Ez nau oraindik inork ikusi ardoak igarota�. |
PASAR, por lo que pudiera: | zer gerta ere./ zer jazo ere./ zer den ez den (=por lo que pudiera ser). |
PASAR, tenÃa que: | beharko, adib.: “Eta, beharko, etxe ondoan gertatu zenâ€?. |
PASCUAS, estar más contento que unas: | eztitan egon./ pozaren pozez egon./ azalean kabitu ezinik ibili. |
PASE, pase lo que: | gerta ahala gerta./ gertatzen dena gertatzen dela./ zemahi den gerta./ zemahi gerta ere. |
PASE, tener un: | balekoa izan. |
PASEAR, sacar a: | dantzatu, adib.: “Makila dantzatu�. |
PASEO, dar un: | pasaian ibili. |
PASITO, pasito a: | oñe-oñe ibili (haurrak bezala)./ tiki-taka./ tipi-tapa. |
PASO, acelerar el: | pausoa bizkortu. |
PASO, andar a buen: | bete-betean ibili. |
PASO, ceder el: | bide eman. |
PASO, dar: | bide eman. |
PASO, dar el primer: | lehen harria ekarri. |
PASO, de: | bide batez./ bidenabar. |
PASO, dejar: | albora egin, adib.: “Albora egizu, mesedez, gurdia pasa arte�./ bide(a) eman, utzi, adib.: “Bide!� (¡Dejen paso!). |
PASO, salir al: | bidenabar irten./ bidera irten./ aurre egin. |
PASO, salir del: | estuasunetik atera./ atakatik onez atera. |
PASOS, ir contando los: | oñe-oñe ibili (haurrak bezala). |
PASTA, hechos de la misma: | ore bateko opilak./ mailu batez, batek joak. |
PASTILLA, a toda: | ziztu bizian./ laster batean, adib.: “Laster batean egin� (Hacerlo a toda pastilla)./ zalu batean. |
PATA, estirar la: | azken hatsa eman./ bereak egin du./ hurrengo kukua(k) ez entzun. |
PATA, meter la: | oker egin./ huts egin./ hanka sartu. |
PATAS, a cuatro: | txakurka, katuka, lau oinka, lau hankan (ibili). |
PATAS, salir por: | arin-arin eman./ hanka jokoari eman./ ihesari eman, lotu. |
PATATA, donde no hay mata no hay: | harriak harrikumerik ez./ ez joan arrantzura larrera./ ez joan haltzagana fruitu bila./ ez eskatu zumarrari garia. |
PATINAZO, pegar un: | irrist egin./ irristan./ irristaka. |
PAUSA, hacer una: | eten bat egin./ atsedenaldia, hats, arnasa hartu. |
PAUSA, sin prisa pero sin: | tarra-tarra. |
PAVA, echar la: | txahala bota./ larriak bota./ ok(a) egin. |
PAVO, échale guindas al: | harrapa ezazu zangotik! |
PAVO, moco de: | ahuntzaren mina./ atearen azpiko orria./ euli kaka./ fikaren azken umea (mika)./ haltzaren azken erroa./ intxaur saltsa./ azaren azpiko orriak./ ahuntzaren gauerdiko eztula./ ahuntzaren gaueroko eztula. |
PAZ, descanse en: | goian bego (beude). |
PAZ, estar en: | kit(t)oan egon./ kit(t)o egin(da)./ buruz buru egon (a la par)./ bere-berean egon (zorrik gabe egon). |
PECHO, partirse el: | jo eta ke ibili, aritu, jardun./ jo eta su./ jo eta fuego. |
PECHUGONA: | golko joriko emazteki. |
PEDAZO de…: | leloa halakoa(k)./ leloa alaena(k)./ lelo hori(ek) (=peazo chorras!). |
PEDAZOS, hacer mil: | zati-zati egin. |
PEGO, dale que te: | jo eta ke, su eta gar, jo eta su, jo ta fuego, zain eta muin. |
PELAS, echar las: | larriak bota./ txahala, moxala bota./ ok(a) egin. |
PELICULAS, allá: | hor konpon./ bost axola niri./ axola, ardura gutxi niri./ niri bost./ eta niri zer! |
PELLIZCO, dar un: | imurtxi egin. |
PELO, cuando las ranas crien: | oiloak pix egiterako (ad calendas graecas)./ astarrak umeak egin orduko. |
PELO, no ver el: | sudurrik ez agertu. |
PELO, por un: | ozta-ozta./ doi-doi./ -t(z)ear egon, -t(z)eko zorian egon. |
PELO, tomar el: | adarra jo./ harpa jo./ ziria sartu./ buruz belarri jo./ zipotza sartu./ ederra sartu. |
PELO, venir al: | tamainan etorri, egin, izan. |
PELOS, por los: | ia-ia./ ozta-ozta./ doi-doi./ gertu-gertuan. |
PELOTA, hacer la: | koipea eman./ ilea leundu, adib.: “Ilea leuntzen ari zaio�. |
PELOTAS, en: | larru gorritan./ bilo hutsik./ bilutsik, biluzik. |
PELOTAS, porque me sale de las: | haatik (ez). |
PELOTAS, trincar por las: | potroak estutu. |
PENA, como alma en: | arima erratua bezala./ arima erratuen antzera, gisa. |
PENA, dar: | damu eman. |
PENAS, a duras: | ozta-ozta(n)./ nekez./ doidoi. nekez eta pekez. |
PENSARLO, ni: | inola ere ez./ ez eta inola ere./ inondik inora ere ez./ ez eta pentsatu ere./ bai, zera!/ bai, eta zera ere!/ bai, bost/ ez eta hurrik, urrerik eman(da/rik) ere!/ ederki eman ere!, adib.: “Engraxi damutu? Ederki eman ere! ez duzue ezagutzen urdanga hori!�. |
PEOR, de mal en: | zalditik astora./ otsoari ihesi eta hartzak atzeman. |
PEOR para…: | zuretzat, niretzat… kalte./ hainbat oker (niretzat, zuretzat…). |
PEOR, puestos en lo: | azken beltzean./ okerrenean ere. |
PEOR, tanto: | hainbat gaizto(ago). |
PERCHA, tener buena: | jasoa izan, adib.: “Mutil jasoa da�./ lerdena, liraina, ederra izan. |
PERDER, echar a: | gaiztotu./ alferrik galdu./ argaldu (lurra), adib.: “Argaldutako lurrak� (=tierras echadas a perder, emankortasuna galdu). |
PERDIDO, dar por: | etsipena eman, adib. “Medikurik onenek ere etsipena eman diote gizagajoari�. |
PERDIDOS, a ratos: | tarteka-marteka./ harruzka (egin)= hartu-utzi + -ka. |
PERDIDOS, estamos: | galduak gara!/ jai dugu!/ gureak egin du! |
PERDIENDO, salir: | galtzaile atera, suertatu. |
PEREZOSO, ni corto ni: | ez agur eta ez adio./ ez bat eta ez bi./ ez bat eta ez beste./ ez non eta ez han./ ez nora eta ez hara. |
PERILLAS, venir de: | tamainan etorri, egin, izan. |
PERIQUETE, en un: | jesus (amen) batean./ berehala(ko batean). |
PERLAS, venir de: | tamainan etorri, egin, izan./ eraerara etorri. |
PERMITIDO, estar: | bidezkoa izan. |
PEROGRULLO, verdad de: | Perrandoren egiak (amezketarra). |
PERRA, hijo de: | ardi seme./ putakume. |
PERRERIAS, decir, hacer, escuchar: | txakurr(ar)enak esan, egin, entzun./ aho betekoak esan./ inon direnak (eta ez direnak) esan. |
PER SE: | izatez./ berez, adib.: “Putakumea da berez, baina zirikatuz gero…â€?./ bere izatez. |
PERSIANAS, enrollarse como las: | berba eta berba egin,/ kontakatilu hutsa izan./ berbajario. |
PERSONALMENTE: | “Nik neuk uste dut…� |
PESAR de, a: | gorabehera, adib.: “Azaldutakoa gorabehera� (A pesar de lo expuesto)./ nahiz eta (-n)./ (-n) arren./ -agatik./ ba- ere./ -ta/ -rik ere. |
PESAR, muy a mi: | nire gogoz bestera. |
PESCA, ir de: | arrainetara joan, irten, adib.: “Txibitara joana da� (Se ha ido a por jibias)./ arrantzura joan. |
PESO, caer por su propio: | ispilurik ez behar./ nabaria, begi-bistakoa izan. |
PESTE, echar una: | usaina egina egon./ kiratsa erion. |
PESTILLO, cerrar con: | ateari krisketa eman. |
PIANO-PIANO: | ttapa-ttapa, adib.: “Ttapattapa joan ginen�./ oñe-oñe./ oine-oine ibili (umeek bezala)./ geldika-geldika./ geldiro-geldiro./ ttipi-ttapa./ astiroastiro. |
PICA, sarna con gusto no: | “Gogo(z)ko tokian aldaparik ez�. |
PICADILLO, hacer: | txiki-txiki egin./ birrindu./ xehe-xehe egin. |
PICADO, no saber qué mosca le ha: | zer eguraldik jo duen (zaituen…) ez jakin. |
PICAR: 1.- morder el anzuelo: | amua irentsi. |
PICAR: 2.- ser picante: | min(a) izan, adib.: “Picantito deritzon bokata mina da�. |
PICO, cerrar el: | bere atea hertsirik eduki./ ezpainak lotu./ “Aho itxian ez da sartzen eulia, eta leku guztietan ez da eder egia�. |
PIE, dar: | bide(a) eman. |
PIE, nacer de: | hortzekin sortu, adib.: “Hortzekin sortutakoa duk hori�. |
PIEDAD, tener: | erruki izan, adib.: “Eskatzen diogu gure erruki izan dadila�. |
PIEDRA, estar a tiro de: | bertatik bertara egon./ aldean egon. |
PIEDRA, quedarse de: | harri (eta zur) egin, gelditu./ harri-harri eginda gelditu./ zur eta lur./ harri eta belarri. |
PIEDRA, tener el corazón de: | suharri guztiak baino bihotz gogorragoa eduki (suharri=suaren inguruko harriak, sukarri=pedernal). |
PIEDRA, tropezar dos veces con la misma: | zulo berean bi aldiz erori. |
PIEDRAS, aburrir a las: | “Isil hadi, zakurrak aspertu baino lehen�./ ardiak ere aspertu(ko lituzke horrek). |
PIEL, a flor de: | (nerbioak, beldurrak) airean ibili./ (kirioak) dantzan izan. |
PIEL, dejarse la: | jo ta ke, jo ta su, jo ta fuego (ibili, aritu, jardun). |
PIERDETE: | hoa antzarak ferratzera./ hoa pikutara./ hoa txoritara./ hoa porruak landatzera./ alde hemendik./ utikan! (hoa hortikan!). |
PIERNA, dormirse la: | inurriek hartu./ inurritu./ sorgortu. |
PIERNAS, con el rabo entre las: | buztana hankapean (duela)./ apal-apal eginda. |
PIES, caerse el alma a los: | bihotza erori, adib.: “Hura ikusi zuenean, bihotza erabat erori zitzaion�./ kemena, adorea galdu. |
PIES, comerse a su padre por los: | idia adar eta guzti jan./ idia bere adarrekin jan./ idi bat adarrez aurre jan./ entrama izan, adib.: “Horrek dauka entrama ederra!�./ hezeak eta iharrak jan. |
PIES, salir por: | hanka egin. |
PIEZA, menuda: | a zer alea!/ a zer ziria! |
PILDORA, dorar la: | koipea eman./ ilea leundu, adib.: “Hori ilea leuntzen ari zaio zuzendariari�. |
PILLAO (absorto), quedarse: | sor (eta lor), zur eta lur, txunditurik gelditu. |
PIL-PIL, al: | pil-pilean. |
PIMIENTO, importar un: | bost axola (niri…)./ niri… bost!/ ardura gutxi niri…!/ eta niri… zer./ hor konpon, Mariantton. |
PINGANDO, poner: | astoen kaka bota, adib.: “Astoen kaka bota euskuen”. |
PINO, caerse de lo alto de un: | habiatik erori. |
PINO, como la copa de un: | punta-puntako, adib.: “Punta-puntako atezaina da�. |
PINO, el quinto: | lekutara, lekutatik, lekutan…/ tokitara, tokitatik, tokitan./ txoritara./ “Lekutakoa da hori� (Ese vive en el quinto pino, es de mogollón de lejos, de a tomar por culo). |
PINO, hacer el: | buruz behera jarri./ buruz beherakoa egin. |
PINTA de…, tener: | “Eguraldia euritara dago� (elurtara…). |
PINTA, tener buena: | itxura ederra izan./ eder eman, adib.: “Kanpotik eder ematen du, baina barrutik harjoa� (=agusanada). |
PINTADO, venir que ni: | tamainan etorri, egin, izan./ neurri-neurrikoa izan./ berebizikoa./ esanda, eginda bezalakoa, langoa (como hecho por encargo). |
PINTO, ser un pájaro: | hori mozolo pinttoa da! (¡vaya elemento!). |
PINTURA, no poder ver ni en: | begiz ezin ikusi./ begitan hartu. |
PIO, no decir ni: | txintik, txistik, hitzik, murtik, inkik ez atera, ez esan./ aho bete berba ez esan. |
PIQUE, irse a: | hondora jo(an), |
PIPA, el cuento de la buena: | lihoaren penak (kontatu). |
PIRA, hacer: | huts egin./ piper egin./ sasieskola egin. |
PIRAO, estar: | burutik nahasita ibili./ burutik egon, eginda./ burutik jauzia egon. |
PIRO, darse el: | hankak jaso. |
PIRRARSE por: | -ri emana, atxikia izan (egon), adib.: “Drogari emanda nago�. |
PITANDO, salir: | hanka egin. |
PLANO, cantar de: | zabal-zabal aitortu./ aho betean: aitortu./ argi eta garbi aitortu./ bete-betean esan. |
PLANTADO, dejar: | bertan behera utzi, laga. |
PLAZO, a largo/corto: | epe luzerako/epe laburreko. |
PLAZOS, a: | epeka./ epetan./ kosk(et)an erosi. |
PLENO…, en: | negu minean./ gau mina./ oroimina (recuerdo profundo)./ betebetean./ buru-buruan (en plena cabeza). |
PLIN, a mÃ, tÃ…: | bost axola./ niri… bost./ ez dit, dik… ardura./ ardura gutxi niri…/ allakuidaos./ hor konpon (mariantton). |
POCO (tiempo), al: | handik sarri./ handik gutxira. |
POCO, hace: duela gutxi./ orain…, adib.: | “Orain ordu pare batâ€?./ orain dela gutxi./ lehengo batean (=hace pocos dÃas)./ oraintsu./ berrikitan. |
POCO, poco a: | geldiro./ geldika-geldika./ poliki./ apurka. |
POCO, poquito a: | apurka-apurka./ pixkana-pixkana./ poliki-poliki./ ariz ari./ pitinka-pitinka. |
POCO, por: | ozta-ozta./ doi-doi./ guttik egin du …-t(z)eko, adib.: “Gutxik egin du gu jotzeko�. |
PODER, a más no: | (aditza) ahalean, adib.: “Euria bota ahalean egin zuenâ€? (Llovió a más no poder)./ ezin gehiagoan./ eginahalean./ ezin gehiagoan, adib.: “Plaza ezin gehiagoan jendez betetaâ€?./ ase(an) eta betean (jan, edan…). |
POLVO, echar un: | txorta jo./ txortan egin./ txotxoka ibili./ larrua jo. |
POLVO, hecho: | l.- lur jota (gogoz, anÃmicamente). 2.- porru eginda (soinez, fÃsicamente)./ leher eginik./ neka-neka eginda./ abail eginda. 3.- arnasa bete ezinik (ahalegin gogor baina labur baten ostean). |
POLVORA, correr como un reguero de: | bala-bala zabaldu. |
POLVOROSA, poner pies en: | hanka egin./ hanka-jokoari eragin./ ihesari eman./ hankak jaso. |
PONGAMOS: | demagun./ jo dezagun./ egin dezagun./ kontu egin dezagun, adib.: “Demagun hala delaâ€? (Admitamos que es asÃ). |
PORRAZO, de golpe y: | tupustean./ batbatean./ zartadan./ hitzetik hortzera. |
PORRILLO, a: | asko eta asko./ barra-barra. |
PORTADOR, al: | eramailearen(a), adib.: “Eramailearen akzioa� (Acción al portador). |
POS de, en: | orpoz orpo (jarraitu). |
POSEIDO por, estar: | -k hartuta egon, adib.: “Deabruak hartuta zegoen hura�. |
POSIBILIDADES, en la medida de sus: | bere ahalean./ bere ahala egin (hacer todo lo posible). |
POSIBLE, en lo: | ahal dela./ ahal bada./ ahaleginean egon. |
POSIBLE, hacer todo lo: | zazpi abalak egin./ ahaleginak jo, egin./ ahaleginak eta bost egin. |
POSIBLE, lo más…: | ahalik eta… -en(a),/ ahal den…-en( a), adib.: “Ahal den lasterrenâ€?. |
POSIBLE, sera: | bai ote? |
POSTRE, al fin y a la: | azken finean./ azken batean./ ibilian-ibilian, adib.: “Ibilian-ibilian etxera itzuli zen azkenean�./ gero eta gero ere. |
POTA, echar la: | txahala bota./ larriak bota./ ok(a) egin./ goti(ka) egin./ botaka egin. |
POTRA, tener mucha: | ilargia labe gainean eduki. |
PRECISAMENTE: | l.- (kasuan kasuko deklinabideaz) nori eta zuri (precisamente a ti)./ non eta hemen (precisamente aquÃ)./ noiz eta gaur (precisamente hoy)./ nork eta Arzallusek (precisamente Arzallus). 2.- hain zuzen (ere)./ horrexegatik./ hain justu. 3.-izan ere, adib.: “Izan ere hori egin dutâ€? (Precisamente he hecho eso). |
PREDOMINAR: | nagusi izan, adib.: “Gaur hodeiak nagusi dira�. |
PREMEDITACION, con: | ondo hausnartuz gero./ hotz-hotzean. |
PRENSA, tener buena: | ospe ona izan./ izen ona izan./ (herrian, lagunartean…) uste osokoa izan. |
PREÑADA, estar: | haurdun egon./ izorra izan./ berrogei azkazal izan./ hezur berriak izan, adib.: “Hezur berriak zituen ordurako neskak�. |
PRESUNTO: | ustezko… |
PRIMERA, verlo a la: | begi batez ikusi. |
PRIMERIZA, ser: | lehenbiziko haurra jasan. |
PRIMERO, lo: | lehenengo eta behin./ aurrena. |
PRINCIPALMENTE: | batez ere./ bereziki./ batik bat. |
PRINCIPIO, al: | hasieran./ hasiera batean./ lehenengotan. |
PRINCIPIOS, ser contrario a mis: | barrenak ez agindu, adib.: “Barrenak ez dit agintzen haurrak saltzea�./ barrenak kontrakoa, bestelakoa agindu. |
PRISA, sin: | patxadan./ patxadaz./ hatsaren gainean. |
PRISA, vÃsteme despacio que tengo: |
|
PRIVAR: | zurrutean aritu, ibili. |
PRO de, en: | -ren alde./ -ren mesedetan, mesedetarako. |
PROFERIR: | ahotik atera. |
PROFESO, ex: | berariaz. |
PROMESA, cumplir la: | hitza bete (kontrakoa, hitza jan)./ eutsi eta tati egin (ofrecer y no dar). |
PRONTO, de: | bat-batean./ tupustean./ halako batean. |
PRONTO, hasta: | laster arte./ hurren(gora) arte./ aurki arte./ ez adiorik (gutunetan). |
PRONTO, por de: | hasteko. |
PROPICIATORIA, ser la vÃctima: | alferraren astoa izan. |
PROPIO, tener mucho amor: | harro(xka) izan./ bere burua gehiegi maite izan. |
PROPOSITO, a: | l.- Bide batez…, adib.: “Bide batez… zelan dago Henry?â€?./ bidenabar. 2.- Beren-beregi./ beren beretik./ berariaz./ nahita./ gurata./ apropos. |
PROVECHO, buen: | on egin!/ on dagizu(e)la. |
PROVISIONAL: | behin-behineko (behinbehinean-). |
PUBLICO, ser del dominio: | ahotan ibili./ errekako esamesa izan./ begi-bistan egon. |
PUCHEROS, hacer: | irrika eta mirrika ibili (irri eta mirri=lloriqueo)./ sinkulinminkulin ibili. |
PUCHI, el último: | azkena ipur ximela! |
PUEBLO, conocerle a uno en su: | bere etxeko laratzak ezagutuko du hori! (a ese no le conoce ni dios)./ bere etxeko laratzak izango du horren berri. |
PUEDA, como (buenamente): | nolabait./ nola-hala./ nola edo hala. |
PUEDE que…: | baliteke -t(z)ea./ agian./ beharbada/ apika./ nonbait. |
PUENTE, dormir debajo de un: | atari zabalean lo egin./ kale gorrian./ izarren azpian. |
PUENTE, tirarse de un: | bere buruaz beste egin./ bere burua hil./ bere burua zubitik behera bota. |
PUES, asÃ: | honela (horrela…) bada. |
PUES sà que…: | Gure Kabin (ederto) emango genuke, (ederto) eman ere. (pues sà que ibamos a lucir nosotros en el Gure Kabi!). |
PUESTO, estar (muy): | jarria egon, adib.: “Bertso-kontuan oso jarria dago�. |
PUESTOS, ya: | bide batez./ bidenabar./ arian gaudela./ horretara jarrita. |
PULGA, ir a paso: | oñe-oñe ibili (haurrak bezala)./ geldika-geldika./ geldirogeldiro./ ttipi-ttapa./ astiro-astiro. |
PUNTA, poner los pelos de: | (buruko) ilea laztu./ odola gatzatu (helar la sangre). |
PUNTO, a las… en: | hamabi-hamabietan (a las doce en punto). |
PUNTO de, a: | t(z)ear./ -t(z)eko zorian./ zorian./ ia./ ia-ia./ (hari-)harian egon./ hari batean egon./ (hari-) haritik egon./ hari batetik egon./ -t(z)eko heinean. |
PUNTO, estar en su: | puntu-puntuan egon. |
PUNTO, hasta ese: | horrenbesteraino. |
PUNTO, las… en: | doi-doi hamabiak dira./ hamabi-hamabiak dira. |
PUNTO, llegados a ese: | hartaraz gero./ hartara helduz gero. |
PUNTO, y: | eta kito |
PUNTOS, ganar: | gradoak jaso. |
PUÑADOS, a: | ahurka, atzaparka, esku beteka, eskukadaka, adib.: “Eskukadaka bota�./ eskumenka. |
PUÑETA, hacerse mutuamente la: | elkar jan, adib.: “Elkar jan arteko onik ez dute izan bi auzo horiek�. |
PUÑOS, verdades como: | itsaso beteko egiak. |
PURO …, de: | -ren . ..-z, adib.: “Hotzaren hotzezâ€? (De puro frÃo). |
PUTAS, irse de: | San Mamesera joan. |
PUTAS, pasarlas: | zinak eta minak pairatu./ beltzak eta txuriak ikusi./ zazpi deabru(ak) ikusi, adib.: “Egun horretan zazpi deabru ikusi nituen�./ senperr(en)ak ikusi./ San Martinen oloa pagatu. |
PUTO AMO, ser el: | neu nagusi!./ zu zara nagusia./ parerik ez izan (eduki). |
P esamoldeak
O esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
---|---|
OCASION, dar: | bide eman. |
OCASION, en cierta: | behinola./ behin (batean). |
OCASION, en esta: | oraingo honetan. |
OCASION, en más de una: | behin baino gehiagotan. |
OFICIO, gajes del: | l.- Lan eskarmentua. 2.- Lanaren (ogibidearen, lanbidearen) gora-beherak, kontuak, goiti-beheitiak. |
OFICIO, tener (mucho): | eskarmentu (handi(ko)a) izan. |
OIDO, aguzar el: | belarriak luzatu, zabaldu, tentetu, tente jarri. |
OIDO, aplicar el: | belarria eman, mahurtu, zabaldu, zorroztu. |
OIDO, decir al: | belarrira esan, hitz egin, mintzatu./ belarrondora esan./ belarrien hegalera esan. |
OIDO, ser duro de: | belarri gogorra izan. |
OIDOS, llegar a mis, tus…: | belarri(eta)ra heldu zait, zaik… |
OIDOS, ser todo: | zazpi belarriz egon./ arretaz egon. |
OJALA: -ko ahal, adib.: | “Hilko ahal da� (Ojalá se muera), “Ez ahal da hilko behingoz� (No se morirá de una puta vez)./ ai, hilko balitz./ oxala. |
OJERIZA, tener: | begitan hartu./ tipoa izan, adib.: “Elkarri tipoa diote�. |
OJO, a: | begira./ begiz./ begi neurriz./ gutxi gorabehera./ alde-alde (bota). |
OJO, andar(se) con: | kontuz, tentuz ibili./ kontu. erne egon (ibili)./ begia, begiz ibili. |
OJO, echar el: | begiz jo, adib.: “Aspalditik begiz jota neukanâ€? (Ya le habÃa echado el ojo yo)./ begia(k) bota, jaurti, egotzi, ipini, jarri. |
OJO, echar un mal de: | begizkoa bota. |
OJO, entrarle por el: | (begi-)begietan jo./ begikoa izan. |
OJO, meterse una porquerÃa en el: | zarraparra bat sartu. |
OJO, ojo por: | begia begi truk (eta denok itsu)./ odolak odola(ri) zor (eko). |
OJO, pegar: | begiak bildu./ begiak batu. |
OJOS, abrirle a uno los: | begiak argitu, ireki, zabaldu. |
OJOS, abrir los: | begiak argiari ireki./ begiak argitu (zaizkit)./ begiak luzatu. |
OJOS, comérselo con los: | begiz jan. |
OJOS, en un abrir y cerrar de: | jesus (amen) esan orduko./ jesus (amen) batean./ (esan) orduko./ berehala(ko batean)./ aitaren batean./ laster(ka) batean./ begien itxi-ireki batean./ arnasa batean. |
OJOS, ver con buenos: | begi argia egin (=atseginez ikusi), adib.: “Begi argia egin zion neskak mutilari�./ gogoko izan./ begi onez ikusi. |
OLA, estar en la cresta de la: | (punta- )puntan ibili. |
OLLA, irse de la: | burutik nahasirik ibili, adib.: “Burutik nahasita zebilen ordurako osaba�./ burutik egon, adib.:“Hori burutik dago� (Ese se va de la olla). |
OLMO, no pedir peras al: | harriak harrikumerik ez./ arrantzura larrera joan (ez)./ zumarrari garia eskatu./ haltzagana fruitu bila joan. |
OMISO, hacer caso: | jaramonik ez egin./ alde batera utzi. |
OPINION, en mi: | nire ustez./ nire aburuz./ nire iritziz./ nire buruan. |
OPINION, en mi humilde: | nire uste apalean./ nire iritzi argalean. |
ORDEN, por ese: | hurrenez hurren./ hurrenkera horretan. |
ORDENES, a sus: | zure esanetara! |
ORDENES de, ponerse a las: | inoren esanetara jarri/ zure esanetara! (=a sus órdenes!)./ inoren banderape jarri. |
OREJAS, agachar las: | men egin./ belarriak apaldu./ burua makurtu. |
OREJAS, calentar las: | belarri(aren) ertzak berotu./ belarrondokoak eman./ berobero egin./ belarriak, bizkarra, lepoa, muturra berotu. |
OREJAS, hacerse una de: | gorrarena egin./ hitza jan./ ez ikusi(arena) egin./ ez entzun egin./ entzun eta gor egin./ buruz belarri egin. |
OREJAS, salir por las: | …-z gainezka egon, egin, adib.: “Asuntoa duk ideiaz gainezka nagoela�. |
O SEA: | hau da./ hots./ alegia. |
OSTIA, a toda:/th> | ziztu bizian./ laster batean, adib.: “Laster batean egin� (Hacerlo a toda ostia)./ zalu batean. |
OSTIA, estar de mala: | gozoa ez egon, adib.: “Ez zagok gozoa, gero!“. |
OSTIAS, a: | kolpeka./ kolpez kolpe (a base de ostias)./ mutur joka ibili (=peleándose). |
OSTIAS, echando: | lehenbailehen. ziztu bizian./ atoan./ jesu batean./ jesus (amen) batean, esan orduko. |
OSTRA, aburrido como una: | asper-asper eginda (egon)./ ardiak bezala aspertu. |
OSTRAS!: | arraioa!/ ene!/ arraiopola! |
OTRO, alguno que: | bat edo beste./ baten bat. |
OTRO, de un dia para: | egun batetik bestera./ egunetik biharrera. |
OTRO, mira el: | hara bestea! |
OTRO, ir de un… a: | kalez kale ibili, (tabernaz taberna…)./ leku batetik bestera./ handik hona. |
OTRO, por esto o por lo: | honetaz edo hartaz. |
OTROS, entre: | besteak beste. |
N esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
---|---|
NADA, absolutamente: | bat ere ez./ ezertxo ere ez. |
NADA, antes de: | lehenengo eta behin. |
NADA, no valer para: | “Hori eta atariko haizea, bat�./ hutsaren hurrengoa izan. |
NARANJA, ser su media: | -ren azukre koxkorra izan./ -ren bihotzeko pinpilipanpala izan. |
NARICES, con un palmo de: | aho bete hagin(ez) geratu./ aho bete hezur(rekin)./ aho bete hortz./ musuhuts gelditu (espero zena lortu gabe)./ lau mutur egin. |
NARICES, tener hasta las: | leporaino bete. |
NARIZ, dar en la: | zainak jo, adib.: “Zainak jo ninduen eta ez nintzen hara joan�. |
NEGAR, no te lo voy a: | hor nonbait, adib.: “Zuk esandakoa hor nonbait, baina aldizkariak besterik dio�. |
NEGROS, saberlo hasta los: | errekako esamesa izan. |
NERVIOS, estar de los: | zainak airean egon./ kirioak dantzan izan. |
NEURONAS, estrujar las: | garunak urtu./ burua urratu. |
NIVEL, a: | sestran (jarri). |
NIVEL, de mi, tu…: | -ren neurrikoa, mailakoa, heinekoa, adib.: “Hirian, inon ezin aurki ene heineko lanik�./ adinakoa. |
NO, (a) que: | ezetz, adib.: “Ezetz egin hau!� (A que no haces esto). |
NO, (y) cómo: | beharko, adib.: “Eta, beharko, ate ostean gertatu zen�. |
NO, cómo que: | ez zera!. adib.: “Gaur ez da etorri. Ez zera!�. |
NO, eso sà que: | ez horixe! |
NO, ostia que, los cojones (que): | ez zera! |
NO…, por qué: | … bai?, adib.: “Musean bai?â€? (¿Por qué no damos una vuelta al mus?). |
NO, quieras que: | nahitaez./ nahi ala ez./ nahitanahiez(ik)./ nahi eta nabi gabe./ gura eta ez. |
NO, si: | bestela./ osterantzean (ostantzean). |
NOCHE, dÃa y: | gau eta egun (gauteguneko kutxa=cajero 24 horas). |
NOCHE, pasar la: | gau egin, adib.: “Donostian gau eginda gatoz� (Venimos de pasar la noche en Donostia). |
NOCHES, buenas: | gabon. |
NOMBRE de, a: | -ren izenean. |
NOMBRE, ensuciar el buen: | izena belztu. |
NON, sine qua: | ezinbesteko./ beharbeharrezko. |
NONES, echar a pares o: | zotzak bota, zotz egin (ez da joko bera, baina tira…). |
NONES, pares o: | bakotxi ala biritxi. |
NOSEQUE, sentir un: | halako (xirrara) bat egin. |
NOSOTROS, entre: | gure artean./ gutartean./ gurean. |
NOTICIA, menuda: | antzina berri./ zaharra(k) berri. |
NOVATADA: | hasberrikeria. |
NOVATADA, pagar la: | “Bizar berri, aurpegi gorri�, adib.: “Zer moduz? Beno, badakizu, esaera da bizar berri, aurpegi gorri�. |
NOVATO: | hasberri./ bizar berri. |
NOVILLOS, hacer: | piper egin./ sasi-eskola egin./ huts egin. |
NUESTROS, ser de los: | gutarra izan./ gure sokakoa izan./ gure harikoa izan. |
NUEVO, de: | berriz./ berriro ere./ orain ere./ berriren berri. |
NUEVO?, ¿qué hay de: | zer berri? (zaharrak berri=lo de siempre). |
NUEVOS, más contento que un niño con zapatos: |
pozarren ozta./ pozaren pozez./ azalean kabitu ezinik. |
Gaurko hitza
- barra-barra 2022(e)ko irailak 13
- txatxar 2022(e)ko irailak 12
- freskura 2022(e)ko irailak 11
- landur 2022(e)ko irailak 8
- mokofier, moko-fier 2022(e)ko irailak 5
- moko-mokoan 2022(e)ko irailak 2
- aldabera 2022(e)ko irailak 1
euskaljakintza 9
Bilatu euskaljakintzan
Azken tuitak
Follow @euskaljakintza on Twitter
Artxiboak
Etiketak
aholkuak
Arauak
arazoa
arazoak
ariketak
atsotitzak
aurrerapenak
bidaiak
dirua
ebpn
EGA
ekologia
ekonomia
elkarrizketa
elkarrizketak
euskaljakintza
euskara
gaixotasunak
gizartea
gure ekoizpenak
hautaproba
hautaprobak
hitz-jokoak
hitzaro
idazlana
internet
irakurgaiak
irakurlearen_txokoa
jakintza
kirola
komikiak
kontsumismoa
krisia
literatura
medikuntza
musika
osasuna
proiektuak
sariak
solasean
tabakoa
teknologia
urtebetetzeak
zientzia
zorionak
Iruzkin berriak