GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
---|---|
IDEA, a mala: | gaitz ustean./ gaiztoz |
IDEA, no tener ni puta: | tutik, txintxik, jesusik ez jakin, adib: “Jesusik ere ez daki horrek� (Ese no tiene n.p.i.)./ ezjakin hutsa izan./ ezgauza izan./ hasimaxiak ere ez jakin./ “Bai, bost dakizu zuk� (No tienes n.p.i.) |
IGUAL, de igual a: | kidez kide |
IGUAL, ser: | berdin izan./ hainbat izan |
ILESO, salir: | onik irten./ osorik irten |
IMAGEN de, a | -(r)en irudira, antzera |
IMAGINATE: | pentsa!./ egin kontu./ kasu eman |
IMBERBE: | bizar berri |
IMPEDIDO, estar: | elbarri(tuta) izan./ nonbait debekua izan, adib.: “Debekua zuen hizketan� (Totela zen) |
IMPORTANCIA, dar demasiada: | gora handi(egi)ak eman |
IMPORTANTE, lo más: | nagusia./ lehenengo eta behin |
IMPOSIBLE, dar por: | etsipena eman, adib.: “Medikurik onenek ere etsipena eman diote gizagajoari� (Le han deshauciado) |
IMPRESION de que, dar la: | gogoak eman, adib.: “Gogoak ematen dit ez daudela urrun� |
IMPROVISTO, de: | uste barik./ ustekabean./ ezustean./ hitzetik hortzera, adib.: “Hitzetik hortzera erantzun zion�. |
INDECIBLE, esforzarse lo: | senperrenak egin./ egin, zazpi ahalak egin (ahaleginak) |
INDEMNE, salir: | xahu irten |
INDISPUESTO, estar: | ondoezik egon |
INDISTINTAMENTE: | txiki eta handi(ra) |
INFANCIA, desde la más tierna: | txikitxikitatik./ ume-umetatik. |
INFLUENCIAS, tener buenas: | ukondo handia izan |
INFRACCION, cometer una: | arauak, legea hautsi, urratu./ ez egiteko bat egin |
INMINENTE, ser: | iristear egon./ irispidean eduki, egon |
INQUIETO, culo: | oilo kanpoan errulea(k)./ ipurterre |
INSTANTE, al: | berehala./ segituan |
INSTANTE, en un: | berehalako batean./ jesus (amen) batean./ (Jesus amen) esan orduko./ berehala |
INTEMPERIE, dormir a la: | atari zabalean lo egin, adib.: “Gau ederra zen eta atari zabalean egin genuen lo�. |
INTENCION de, con: | nahian, adib.: “Eskatu nahian�./ -t(z)ekotan./ -(z)eko asmoz |
INTERIN, en el: | tarte horretan./ (bi)tarte horretan./ (bien) bitartean./ bizkitartean |
INUTIL, ser: | alferrik(akoa) izan |
INUTIL, ser un: | gauzaez izan./ ziria izan. |
INVITO yo!: | neure kontu! |
IR a, al: | -t(z)erakoan (irteterakoan)./ – tarakoan (lotarakoan) |
IZQUIERDA, cero a la: | ezaren ondoko./ hutsaren hurrengo./ gauzaez |
IZQUIERDO, levantarse con el pie: | ezkerretik jaiki |
I esamoldeak
H esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
|
---|---|---|
H, la hora: | 0 ordua, orena. | |
HABAS, en todos los sitios cuecen: | han ere (hemen bezala) txakurrak oinutsik. |
|
HABER…!: | -t(z)ea (asko/aski) eduki, adib.: “Lehenago etortzea (aski) zenuen, badaâ€?, “Ez duela oporretarako dirurik? Lan egitea zeukan, besteok bezala!“. |
|
HABLADO, ser un mal: | ahozikina, muturzikina, muturbeltza izan. |
|
HABLADURIAS, no ser más que: | esamesak besterik ez izan. | |
HABLAR, dar que: | esanbideak eman./ hizpidea(n) jarri./ ahotan ibili. |
|
HABLAR, quién fue a: | hara, nor dabilen hizketan! |
|
HABLARSE, no: | atzez atze egon. | |
HACE…: | duela (8 egun)./ orain dela (8 egun)./ orain duela (8 egun)./ gaur zortzi (+ iragana). |
|
HACER de: | norbaitena edo zerbaitena egin, adib.: “Antzezlan horretan zaldun maiteminduarena egin zuen�. |
|
HACER, hacer por: | ezeginean. | |
HACER, no tener nada que: | jai izan, adib.:“Irakurtzen ez dakitenentzat, liburuek jai daukate�. “Jai dugu horrekin�. |
|
HACERSE a: | horretara jarri. | |
HACIA …: | (zazpiak) inguruan./ (zazpiak) aldera./ (zazpietan) gutxi gorabehera./ (zazpietan) doi-doi. |
|
HAMBRE, matar el: | gosea kamustu./ tripazorriak hil. |
|
HAMBRE, tener: | goseak egon./ gose izan./ tripazorriak (dantzan) eduki, ibili./ jangura izan. |
|
HARTO, estar: | tontorka nago (horretaz)./ aspertuta eduki, adib.: “Aspertuta nauka honek�. |
|
HARTO de coca-cola, ni: | inola ere ez./ ez eta inola ere./ inondik inora ere ez./ ez eta pentsatu ere./ ez eta hurrik, urrerik eman(da/rik) ere./ bai, zera!/ bai, eta zera ere!/ bai, bost. |
|
HARTO, tener: | kokoteraino eduki./ aspertuta eduki./ tontorka egon horretaz. |
|
HASTA que …: | (harik eta) … arte, adib.: “(harik eta ariketak egin arte, ez zara etxera joangoâ€?./ arean eta… |
|
HAY, ser de lo que no: | bana-banakoa izan. | |
HECHO, buena la has: | ederra egin duzu! HECHO, de: izatez/ izan ere. |
|
HECHO, dicho y: | esan eta egin(ean)./ esan eta ari(tu). |
|
HERIDA, hurgar en la: | zauri gainean pikoa. |
|
HIGADOS, echar los: | larriak bota./ txahala bota./ ok(a), botaka egin |
|
HIGUERA, caerse de una: | kabitik erori./ atzo goizekoa izan./ hortz(agin)ak berdinduta ez eduki. |
|
HILO, ir(se) el: | haria eten. | |
HILO, pendiente de un: | koloka(n) egon./ kinka larrian egon./ kordoka(n) gelditu |
|
HINCAPIE, hacer: | zerbait azpimarratu. | |
HINCARLA, no: | (lanean) kolpe zorririk ez jo./ lanean pikorik ez egin. |
|
HISTORIA, pasar a la: | “Hori izanda dago honezkero� ./ “Hori onenak emanda dago�. |
|
HITO, de hito en: | begiz begi egon, peto (peto-peto) begiratu./ aurrez aurre./ begira-begira egon (mirarse de hito en hito). |
|
HOJAS, coger el rábano por las: | otsoa belarrietatik hartu (arazoari aurre egin)/ kirtenetik hartu. |
|
HOMBRE, sÃ: | bai zera./ ezta pentsatu ere./ ezta hurrik eman ere./ bai, bost./ bai, eta zera ere… |
|
HOMBRO, arrimar el: | (ezeri) bizkarra erantsi |
|
HOMBRO, echarse al: | lepoan hartu. | |
HOMBROS, encogerse de: | soinak goratu./ sorbaldak jaso. |
|
HONRA, y a mucha: | baita nahi ere!, adib.: “Baserrian bizi omen haiz, e? Baita nahi ere!“./ eta harro (nago)./ eta? |
|
HORA, a primera: | goizean goiz. | |
HORA, en mala: | zorigaiztoan (esan nion etortzeko). |
|
HORA, llegar su última: | inorenak egin, adib.: “Gureak egin du�./ hurrengo kukua ez entzun./ azken orena hertsi. |
|
HORA, (su) última: | (neure, heure, bere…) azken fina. |
|
HORA, ya era: | halakoren batean!/ bazen garaia!/ bazen ordua!/ behin edo behin!/ noiz edo noiz! |
|
HORAS, a buenas: | sasoi ederrean!! usoak joan eta sareak bota, heda./ kabia egin denerako txoria hil./ ura pasa eta gero presa egin. |
|
HORAS, a estas: | honezkero, adib.: “Honezkero Madrilen egongo da anaia�. |
|
HORAS, a todas: | honezkero, adib.: “Honezkero Madrilen egongo da anaia�. |
|
HORAS, a todas: | beti eta beti./ gau eta gauerdi, adib.: “Gau eta gauerdi dabil jaten�. |
|
HORAS (de la noche), a altas: | gaueko orduetan./ ordu txikiak. |
|
HORAS, a buenas: | garai onean!/ usoak joan, sareak bota (heda)./ txoria hil deneko kabia egin./ hilda gero, salda bero: |
|
HORAS, por: | orduka, adib.: “Ordukako irakaslea� |
|
HORAS, veinticuatro: | gau eta egun(eko). | |
HORCAJADAS, a: | hankalatraba./ izterkoloxkan. |
|
HORTELANO, el perro del: | ez bere ez besteren; |
|
HOY (en dÃa): | gaur (den) egun(ean)/ gaurko egunean; egunez/ gaurkoan. |
|
HOY, al dÃa de: | oraindaino./ egundaino, adib.: “Egundaino ez da lortuâ€?. |
|
HOY, por: | gaurkoz. | |
HOY?, ¿qué (número de) dÃa es: | zenbat ditu hilak (gaur)? (abuztuak zazpi). |
|
HUECA, ser un cabeza: | oso betea, azkarra ez izan. |
|
HUELLA, dejar: | itzala utzi. | |
HUESO, a otro perro con ese: | sar iezaiok hori zoro bati!/ han izanik hona naiz./ hortzak berdinduta dauzkat./ ez naiz, gero, atzo goizekoa./ atzo goizekoa naizela uste duzu, ala?/ bai, eta zera ere. |
|
HUESO, de carne y: | hezur-haragizko. | |
HUESO, pinchar en: | arroka jo (beste adiera bat dauka: hondatu). |
|
HUESOS, empaparse hasta los: | txipa (ezkailua) bat bezala busti |
|
HUESOS, estar en los: | hezur hutsa, hezur eta larru, hezur eta azal egon, egin, gelditu |
|
HUEVO, a : | esku-eskuan./ aukeraaukeran./ gertu(rik) |
|
HUEVOS, estar tocándose los: | potrojorran egon, |
|
HUEVOS, manda: | -t(z)ea ere, adib.: “Umea; hona ekartzea ere� (Manda güevos, traer aquà al niño) |
|
HUEVOS, porque me sale de los: | haatik (ez) |
|
HUMOR, estar de buen: | bere onetan egon | |
HUMOS bajar los: | (inori) izarrak kendu | |
HURTADILLAS, a: | isil-ostuka./ isilkamisilka |
F esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
|
---|---|---|
FA, ni fu ni: | ez herdu eta ez merdu./ ez ur eta ez ardo./ez ur eta ez gatz./ ez hauts eta ez errauts./ ez bere eta ez besteren (el perro del hortelano)./ ez ardi eta ez axuri./ ez hotz eta ez bero. |
|
FACIL, hablar es: | esatea merke da. | |
FACILIDADES, dar: | bide(a) eman./ aurrerabidea eman. |
|
FALDERO, seguir como un perrito: | orpoz orpo jarraitu, adib.: “Orpoz orpo dabilkio (inguruan)�./ aztalez aztal jarraitu. |
|
FALLAR: | huts egin./ kale egin (pilotan eta antzeko jokoetan). |
|
FALTA de, a: | … beharrean, adib.: “Bi beharrean gaude� (Estamos a falta de dos). |
|
FALTA, sin: | hutsa egin barik. | |
FALTO de, estar: | ahulik egon, adib.: “Diru ahulik gaude hemen�./ faltan egon. |
|
FAMILIA, portarse como de la: | norbaitekin trebe izan, adib.: “Ene aita trebe da zurearekin� (Mi padre se comporta con el tuyo como si fueran de la familia). |
|
FASTIDIANDO, estar: | azak ematen egon. | |
FASTIDIES, no: | bai, zera./ bai, eta zera ere./ ez zitekek/n izan./ sekula halakorik./ txantxetan, ala? |
|
FATUO, fuego: | argi, su zakur. | |
FAVOR de, a: | ezeren alde egon./ ezeren aldekoa izan./ ezeri on iriztea./ inoren sokarena(koa) izatea. |
|
FAVOR, perder el: | -(r)en ederra galdu, adib.: “Neskaren ederra galdu zuen bere alprojakeriaz�. |
|
FAVOR, viento a: | haize alde, adib.: “Haizeak atzetik jotzen zuela�. |
|
FE, dar: | fede egin. | |
FE, de buena: | ondo ustean egin, adib.: “Ondo ustean egin nuen egin nuena, baina ez zuen ondo hartu�./ fede onez egin./ ondo beharrez./ hobe beharrez./ hobeto beharrean. |
|
FE, de mala: | gaiztoz egin./ uste dongean jokatu. |
|
FEHACIENTE, de modo: | sinesgarriro./ sinesteko moduan. moduko(a), adib.: “Sinesgarriro benetakotu zuen� (Lo acreditó de modo fehaciente). |
|
FEO, estar: | gauza motza izan. | |
FIADO, dar de: | gero(ko)tan eman. | |
FIARSE: | uste ona izan inorengan, adib.: “Gazte honengan uste osoa dut� (Me fio de este joven). |
|
FICHADO, tener: | begiz jo(ta izan). | |
FIFTY-FIFTY: | erdibana./ erdibanatu, erdibana egin. |
|
FIGURA, genio y (hasta la sepultura): | lehengo lepotik (izan) burua. | |
FIGURABA, me lo: | banengoen ba ni! | |
FIJAMENTE, mirar: | peto begiratu./ begira-begira geratu. |
|
FIJO, sin rumbo: | noraezean./ terrentaka ibili./ handik hona ibili./ firin-faran ibili (erretiratuak bezala)./ nora gabe. |
|
FILAS, en: | lerro-lerro eginda./ errezka(da)n./ lerro- lerroka. |
|
FIN, al: | azkenik./ gero ere./ geroenean. | |
FIN, por: | halako batean (ipuinetan bezala)./ azkenez./ halako batez. |
|
FIN, ser el: | norberarenak egin, adib.: “Gureak egin du/dik/din!� (Se acabó lo que se daba). |
|
FINAL, llegar hasta el: | azkena jo. | |
FINO, hilar: | saltsa mehe egin. | |
FIRME, trabajar de: | lan eta lan ari. | |
FIRME, en: | irmo, adib.: “Abonamendu irmoa� (Abono en firme). |
|
FIRME, mantenerse: | “Tinko egin behar dugu geurearen alde�. |
|
FISGANDO, andar: | non zer ikusiko ibili./ non zer berri ibili./ zer-kausian ibili./ kuxkuxean ibili. |
|
FLAUTA, sonar la: | kukua entzun./ kukuak jo. |
|
FLOJA, estar en la cuerda: | koloka(n) egon./ kinka larrian egon. |
|
FOCA, estar como una: | azal bete-betean egon. |
|
FOLLAO, estar mal: | larru faltan egon, ibili. |
|
FONDO, en el: | funtsean. | |
FONDO, llegar al: | hondarreraino etorri. | |
FONDO, tocar: | hondoa jo./ toton egin./ erreka jo./ behea jo. |
|
FORMA, de alguna: | nola edo hala./ nolahala./ nolabait. |
|
FORMAS, de todas: | nolanahi ere./ nolanahi (ere) den./ dena dela./ dena den./ hala ere. |
|
FORMALITO, ser: | esanekoa izan. | |
FORRO, ni por el: | inola ere ez./ ez eta inola ere./ inondik inora ere ez./ ez eta pentsatu ere./ bai, zera./ bai eta zera ere./ ez eta hurrik, urrerik eman(da/rik) ere!/ bai, bost! |
|
FORTUNA, por: | zorionez./ hala beharrez. | |
FORZADO por …: | “Egarriaren egarriz� (Forzado por la sed). |
|
FRASCO, darle al: | zurrutean ibili. | |
FRECUENCIA, con: | askotan./ txiteanpitean. | |
FRENETICO, ponerse: | odolak burua hartu. |
|
FRENO, echar el: | arrasta eman. | |
FRENTE, de: | aurrez aurre. | |
FRENTE, frente a: | buruz buru(an)./ begiz begi./ bekoz beko./ aurrez aurre, aurke./ mokoz moko. |
|
FRENTE, hacer: | buru egin./ gogor egin./ oldartu./ (inori, ezeri) hortzak erakutsi. |
|
FRESCO, hacer: | hozkirri egon. | |
FRIA, a sangre: | odol hotzean./ hotzhotzean. | |
FRIA, echar un jarro de agua: | mandoak hil. | |
FRIALDAD, con: | gogo hotzez./ odol hotzean. |
|
FRIO, estar muerto de: | hotzak gogortuta, ebakita, akabatzen egon. |
|
FRIO, hacer: | hotz egiten du./ hotz(a) ari du. |
|
FUEGO, alto el: | l.- su etena sinatu) 2.- eten sua! |
|
FUEGO, a sangre y: | hil eta Herio./ su eta salda. |
|
FUEGO, echar (más) leña al: | ihesi doan zakurrari buztanean su eman. |
|
FUEGO, pegar: | su eman. | |
FUEGO, sacar las castañas del: | babak eltzetik atera./ beste baten eskuaz txingarra atera. |
|
FUEGO?, tienes: | surik bai? | |
alde hemendik, gure etxetik…!/ |
Ken hortik…!/ kanpora!/ utikan (hoa hortikan)./ xapi!, zape! (katuei).
|
|
FUERA, con la lengua: | arnasa bete ezinik ibili, egon, etorri./ arnasa estuka ibili/ arnas(a) hotsean./ arnasestu(ka)./ arnasa estututa. |
|
FUERTE, apostar, jugar: | bero jokatu.! gogor jokatu. |
|
FUERTE, ser algo muy: | oso latza izan./ kristo(re)na izan. |
|
FUERTES, decir cosas muy: | kristo(re)nak esan./ harri handiak bota. |
|
FUERZA de, a: | …-(r)en . ..-(e)z, adib.: “Diruaren diruaz�, “Ekinaren ekinaz ezina egina�./ arian-arian. |
|
FUERZA, a la: | …-(r)en . ..-(e)z, adib.: “Diruaren diruaz�, “Ekinaren ekinaz ezina egina�./ arian-arian. |
|
FUERZA, a la: | gura eta ez./ gura eta gura ez./ nahi ta ez./ nahi eta nahi ez./ derrigorrez./ indarrez. |
|
FUERZA, de grado o por la: | nahi eta ez./ nahi eta nahi ez./ gura eta (gura) ez./ onean ez bada txarrean. |
|
FUERZAS, medir sus: | biak ala biak aritu./ norgehiagoka aritu./ lehian aritu. |
|
FUGA, darse a la: | ihesari eman./ hanka (jokoa) egin./ ihes egin. |
|
FUGAZ, estrella: | izar uxo./ izar loka. | |
FUNDAMENTO, sin: | ganorabako./ ganora barik./ tetele-metele. |
|
FURIOSO, estar: | su eta gar egon./ suak hartuta egon. |
|
FUTURO, con vistas al: | geroari buruz, adib.: “Geroari buruz erosi zuen�. |
Gaurko hitza
- barra-barra 2022(e)ko irailak 13
- txatxar 2022(e)ko irailak 12
- freskura 2022(e)ko irailak 11
- landur 2022(e)ko irailak 8
- mokofier, moko-fier 2022(e)ko irailak 5
- moko-mokoan 2022(e)ko irailak 2
- aldabera 2022(e)ko irailak 1
euskaljakintza 9
Bilatu euskaljakintzan
Azken tuitak
Follow @euskaljakintza on Twitter
Artxiboak
Etiketak
aholkuak
Arauak
arazoa
arazoak
ariketak
atsotitzak
aurrerapenak
bidaiak
dirua
ebpn
EGA
ekologia
ekonomia
elkarrizketa
elkarrizketak
euskaljakintza
euskara
gaixotasunak
gizartea
gure ekoizpenak
hautaproba
hautaprobak
hitz-jokoak
hitzaro
idazlana
internet
irakurgaiak
irakurlearen_txokoa
jakintza
kirola
komikiak
kontsumismoa
krisia
literatura
medikuntza
musika
osasuna
proiektuak
sariak
solasean
tabakoa
teknologia
urtebetetzeak
zientzia
zorionak
Iruzkin berriak