Archive | 2006

D esamoldeak

Esamoldeak– D-

GAZTELANIAZ

EUSKARAZ

D, el día: E eguna.
DA que…, no sé qué me: zainak jo.
DABA, se acabó lo que se: gureak egin
du./ agur gure ametsak./ kito gure
asmoak!
DADO a, estar: -(e)ra jarria egon, adib.:
“Edarira jarriak daudenak�.
DADO, venir: berez etorri, adib.: “Gauza
berez datorkigu”.
DAMAS, jugar a las: dama-jokoan aritu.
DAMOCLES, estar bajo la espada de: hari
batean, batetik egon./ hari-harian,
haritik egon.
DANDO, a Dios rogando y con el mazo: “(Jainkoari) arren baina, eta Txerren”.
DAÑO, hacer: min eman, adib.: “Min
eman didak, astapotro horrek!� (Me has
hecho daño, bruto!)./ min hartu, adib.:
“Min hartu du Alkizak jokaldi
horretan�. (Alkiza se ha hecho daño en
esa jugada).
DAR (en la nariz) que…: zainak jo, adib:
“Zainak jo dit ez dela etorriko�.
DARSE a: -(a)ri eman, adib.: “Ihesari
eman� (Darse a la fuga), “Edanari
eman� (Darse a la bebida).
DARSELAS de: -(r)en planta egin, adib.:
“Jakintsuaren planta egin zuen�./ itxurak, irudipenak egin.
DEBE, decir lo que no (se): ez esatekoak
esan.
DEBIDO, como es: behar den legez./ behar
bezala.
DECAIGA, que no: eutsi goiari!/ ez etsi!
DECIR, no hay nada más que: ez dago zer
esanik.
DECIR (que), quiero: esan nahi baita./ hau
da./ alegia./ hots.
DECIR(LO), eso es fácil de: esatea merkea
da.
DEDO, no chuparse el: atzo goizekoa ez
izan, adib.: “Zer uste duzu, atzo
goizekoa naizela, ala?�, “Ni ez nauk
atzo goizekoa, gero�./ hortzak
berdinduta eduki.
DEDOS, como para chuparse los: gozogozoa./
bizarra koipetzeko modukoa./
musuak eztitzeko.
DEFECTO, por exceso o por: “Larregiz ez
bada, gutxiegiz”.
DEFINITIVA, en: funtsean.
DEJADO, ser un: zabartu, adib.: “Ez hadi
zabar!� (No te abandones!).
DELANTERA, tomar la: aurrea hartu./
gaina hartu (garaitu).
DELGADO, estar muy: hezur huts egon./
hezur eta larru./ hezur eta azal egon,
egin, gelditu.
DELIRANDO, estar: burutik galduta ibili.
DELIRIO, querer hasta el: zoroen bihotz
eroaz maite izan.
DEMAS, por lo: gainerakoan, adib.:
“Gainerakoan esan daiteke ondo
dagoela�.
DERECHO, andar: arrastoan sartu./ zuzen
ibili./ zintzo, jator izan, portatu./ orratza
baino zuzenago ibili (andar más derecho
que una vela).
DERECHO, hecho y: bene-benetakoa,
adib.: “Gizon-gizona da� (Es un hombre
hecho y derecho)./ oso-osoa.
DERRIBO, acoso y: jo ta (bertan) bota
(dabilkit, arte).
DESAFIO, lanzar un: erronka jo, bota,
egin.
DESAGRADECIDO, ser un: esker
beltzeko, txarreko izan.
DESBRAVAR, sin: bazterrolak kendu
gabe(ko).
DESCANSO, sin: jai gabe./ etengabe./ jai
eta aste.
DESCARAO que sí!: bai horixe!/ jakina!/
bat etorri …(r)ekin!/ iritzi berekoa izan./
ados egon.
DESCOJONARSE: barreari eman./ barrez
leher gaizto egin./ barrez lehertu./
barrez ito./ irri-karkaraz.
DESCOSIDO, beber como: upela betean
edan./ ihiak bezala edan.
DESCUBIERTO, al: agerian./ begi-bistan.
DESCUIDE usted: zaude ardura barik./
utzi neure kontu.
DESEANDO, estar: irrika bizian egon,
adib.: “Etxera iristeko irrika bizian
zaude�./ irrik(it)an egon./ aiherrak egon,
adib.: “Mendira joateko aiherrak nago�.
DESGRACIA, caer en: DESGRACIA, caer en:
DESGRACIADO, ser: adur txarrekoa izan.
DESIERTO, clamar en el: basamortuan
oihuz egon.
DESMORALIZADO, estar: lur jota egon,
ibili.
DESOBEDECER: esanetik irten./
esandakorik ez egin.
DESPELOTARSE: larrugorritan jarri./
biluztu./ erantzi.
DESPEREZARSE: nagiak, tiragaleak
atera, bota./ sagai-sagai egon.
DESTAJO, trabajar a: somara lan egin.
DESTEMPLADAS, echar con cajas: ordu
gaiztoan bota./ aurretik bidali.
DETALLE, con todo lujo de: zehazki./
zehatz-mehatz.
DETALLE, sin perder: begi-belarri./ buru-belarri
egon, aditu./ adi-adi.
DETRAS, por: atzetik hara (hitz egin,
edo).
DEUDA, cancelar una: zorra kitatu./ bahia
atara (bahitura).
DEUDA, estar en: inorekin zorretan egon.
DIA, al: egunean (egon).
DIA, a plena luz del: egun argiz.
DIA, en pleno: egun handiz.
DIA, estar al: ordua mundu bizi./ jakitun
egon./ munduaren berri izan.
DIA, flor de un: neguko lorea.
DIA, vivir al: aldian aldiko bizi./ ordua
mundu bizi.
DIABLO, como alma que lleva el: herio
suhar(rean).
DIABLO, pobre: eskekoaren hurrengoa.
DIABLOS, llevar(le) los: deabruak
eraman.
DIABLOS, por mil: mila deabru!/
arraiopola!
DIARIO, día de: astegun (buruzuri)./
astegun gorri(an).
DIAS, no dar ni los buenos: haize hotzaren
berokia eman.
DIAS, tener: aldiak izan (onak edo
txarrak).
DICTADO de, al: inoren manutik./ inoren
esanetara.
DIENTES, castañetear los: hortzaginak
karraskatu./ haginak lauskitu.
DIENTES, con uñas y: hortzez eta motzez
(defendatu).
DIENTES, enseñar los: haginak, hortzak
erakutsi.
DIENTES, murmurar entre: hortzartean
jardun.
DIFICIL, hacerse: aldats egin, adib.:
“Sailburuei ere aldats agiten zaie
sinistea bertsio ofiziala�.
DIFICULTAD, con cierta: tikili-takala,
tirripi-tarrapa ibili.
DIGAN, digan lo que: esanak esan.
DIGAS, y tú que lo: hori esazu!
DIGNO de, ser: duin, gai izan, bihurtu,
egin, bilakatu.
DILACION, sin: luze gabe./ luzatu barik.
DIOS, a la buena de: huts ala bete.
DIOS, bendito de: jainkoaren semea
(alaba).
DIOS, como hay: jainkoaren egia!, adib.:
“Jainkoaren egia da hori�.
DIOS, con: jainkoa lagun!
DIOS, decir las de: kristo(re)nak esan./
bereak eta bost (eta bi) esan./ inon
direnak (eta ez direnak) esan.
DIOS, en el nombre de: jainkoaren
izenean./ jainkoarren!
DIOS, gracias a: zorionez./ hala beharrez./
gaitzerdi!
DIOS, por el amor de: arren./ otoi./
jainkoarren./ jainkoaren izenean.
DIOS, sabe: jainkoak daki./ batek daki./
auskalo.
DIOS, vivir como: esne mamitan, bitsetan
bizi./ esnetan bizi.
DIRA, el tiempo lo: urak egingo du bide.
DIRE, lo: esango dut, bada!, adib.: “Amor-
ti-gua-zi-o-a, jesus!, esango dut!�.
DISCORDIA, sembrar la: sua piztu./
bazterrak nahastu./ sasiak sutu.
DISIMULO, con: bestela baitakoan./
ezarian-ezarian.
DISPARATE, decir o hacer: ez esatekoak
esan./ ez egiteko bat egin.
DISPOSICION, a su completa: zure
esanetara.
DISPOSICION de…, a: inoren eskuko
egon./ inoren esanetara egon.
DOBLADA, meter(se)la: ziria, zipotza
sartu./ iruzur egin./ adarra, arpa,
txalaparta jo./ ederra sakatu, sartu.
DOLOR, ser (más malo que) un: Ifernuko
Patxi Txarren baino txarrago izan./ ogi
gogorra bezain ona izan.
DONDE, mira por: hara non./ nondik nora,
adib.: “Nondik nora, urteak eta urteak
elkar ikusi barik eta hara non aurkitzen
garen!�.
DORMIR(se) un miembro: inurritu./
hilduratu./ sorgortu./ sortu./ zurmindu./
lo hartu, adib.: “Hankak lo hartu dit�.
DOS, dos contra: bi biren kontra./ bibitara,
adib.: “Pilota partidua bi-bitara
jokatuko dute�.
DRIBLAR: izkin(a) egin.
DUDAS, aclarar las: zalantzak zuritu,
argitu.
DUDAS de…, estar en: joan, ez joan
(dudando si ir o no): egin, ez egin
(hacerlo o no)./ egingo, ez egingo egon./
duda-mudaran egon, ibili./ zalantza(ta)n
egon./ kolokan egon./ aiko-maiko egon.
DUDAS, mar de: dudetako (zalantza)
mataza./ aiko-maiko ibili./ dudamudatan
ibili.
DUDAS, mar de: dudetako (zalantza)
mataza./ aiko-maiko ibili./ dudamudatan
ibili.
DUDAS, sin lugar a: argi eta garbi./ duda
(izpi)rik gabe.
DUELO, retar a un: erronka jo, egin, bota.
DURO, lo que faltaba pal: horixe behar
genuen!/ horixe besterik ez genuen
falta!
DURO que, mas: suharri guztiak baino
gogorrago.
DURO, sin un (puto): sosik gabe egon./
Simon egon.

Comments { 0 }

C esamoldeak

Esamoldeak -C-

GAZTELANIAZ

EUSKARAZ

CABAL. justo y: egin-egina./ bete-betea.
CABER (en mí, tí…): azalean kabitu ezinik
egon, ibili, adib.: “Ezin zen azalean
kabitu karrera irabazi zuelako�./ harroharro
egon.
CABEZA, agachar la: belarriak apaldu./
(inori) burua makurtu.
CABEZA, comerse la: burua urratu.
CABEZA, de pies a: burutik behatzera./
bete-betea./ peto-petoa, adib.: “Gizon bete-betea, gizon-gizona da hori,
benetakoa�.
CABEZA, irse la: burua jo.
CABEZA, no tener ni pies ni: ez hanka ez
buru./ ez bururik ez buztanik.
CABEZA, sentar la: buruz jantzi, adib.:
“Mutil hori buruz jantzi da� (Ese chico
se ha formalizado)./ buruz jantzia izan
(ser formal).
CABEZADAS, dar: lokaikuak egin.
CABEZON, ponerse: teman hasi, sartu.
CABO, al fin y al: azken finean./ azken
batean./ azken buruan./ dena dela./ dena
den./ ibilian-ibilian, adib: “Ibilianibilian
etxera itzuli zen azkenean�./ gero
eta gero ere.
CABOS, atar: harimutur guztiak lotu.
CABRA, estar como una: burutik (eginda)
egon./ burua pitzatuta eduki./ burutik
sano ez egon./ zoro garbia izan.
CABREARSE: urak eta suak hartu.
CAER, dejarse: burua agertu./ buruz
agertu.
CAER (la tarde), al: (arrats) apalean.
CAGADO, estar: kaka praketan ibili./
beldurrak airean egon./ beldurrak,
beldurrez, beldurraren beldurrez egon.
CAGALERA, el último putxi: azkena ipur
ximela, tximeleta.
CAGARLA: nireak, zureak… egin du./
hanka sartu (cagada=hanka- sartze).
CAIDA, ir de capa: maldan behera ibili./
gainbehera ibili, etorri./ onenak
eman(da egon)./ handienaz aurrera joan.
CAIGA, caiga quien: leher edo zapan./
kosta ahala kosta.
CAIN, pasar las de: zinak eta minak
pairatu.
CAJA, partirse la: barrez leher gaizto egin,
adib.: “Barrez leher gaizto egin genuen
haren esaldiekin�./ barrez lehertu./
barreari eman./ negarrari eman (llorar).
CALABAZAS, dar: azak, ezetza eman.
CALADO, estar (completamente): (blai)-
blai eginda egon./ amuarrain eginda egon./ txipa, ezkailu bat bezala busti.
CALAMBRE a la pierna, darle un: karranpak hartu dio zangoa.
CALIENTA, al sol que más: eguzkia nora,
zapiak hara./ haizeak nora, zapiak hara./
inoren soinuan dantza egin.
CALLANDO, ala chita: arian ezarian.
CALLE, en la puta: kale gorrian.
CALLE, poner de patitas en la: bidali./
kaleratu./ kale gorrian utzi, adib.: “Kale
gorrian ipini zituen ama eta umeak�.
CALUROSAMENTE, acoger: bero bai
bero hartu.
CALVO, quedarse: kea asmatu, adib.:
“Kea asmatu duk, txo!� (Joer, te habrás
quedado calvo! -de tanto pensar-).
CAMA, estar postrado en la: ohean bertan
behera egon.
CAMA, irse a la: lotara joan./ behi zuriaren
tripara sartu.
CAMA, levantarse de la: ohea hoztu.
CAMADA, lobos de la misma: hari bereko
korapiloak./ irin, ore bateko, bereko
opilak, adib.: “Ore bereko opilak dituzu
horiek�.
CAMBIAR, no: beti bat, adib.: “Hi beti
bat, Maurixia!“.
CAMBIO, a las primeras de: hitz, berba
batetik bestera.
CAMINO, abrir el: bidea(k) urratu.
CAMINO, allanar el: (aurrera)bide(a)
eman. bidea(k) urratu.
CAMINO, a mitad de: erdibidean geratu,
gelditu.
CAMINO, ponerse en: abiatu./ bideari
lotu, ekin.
CAMISA, empeñar hasta la: zorpetu./
zorrez josi./ zorrez ito./ zor eta lar
gelditu.
CAMISA, en mangas de: mauka hutsik./
alkandora hutsik, humean.
CAMPANA, sonido de: dilin-dalan./
binbilin-banbalan./ dandai.
CAMPANADA, dar la: kanpana jo.
CANCION, estar siempre con la misma: betiko leloa erabili./ beti musika bera
izan.
CANCION, meter en, incitar: putzak
eman, adib.: “Lapurtzeko putzak eman
zizkion�.
CANICULA, en plena: ozar-izar
egunetan,.
CANTANTE, llevar la voz: agindu./
nagusi izan./ zartagina giderretik heldu,
oratu.
CANTAR (los sobacos…): -ri kiratsa erion,
adib. “Larrosari kiratsa dario�, “Zure
oinei kiratsa darie�.
CANTAR de plano: zabal-zabal aitortu./
aho betean aitortu.
CANTARIA, otro gallo: beste oilar batek
joko luke kukurruku./ beste zakur batek
egingo luke zaunka
CANTAROS, llover a: euria goitik behera
ari./ euria indar egin./ kriston eurijasa./
(euria) goian behean ari./ (euria) adarka
ari./ (euria) ibaika ari./ (euria) zeruak
bota ahalean ari.
CANTO, cerrar a cal y: (ateari) giltza eta
krisketa eman./ zazpi giltzez itxi.
CANUTAS, pasarlas: beltzak eta txuriak
ikusi./ gorriak ikusi.
CAÑA, dar: emon-emon egin.
CAPAZ de, ser: .-tzeko gauza izan, nor
izan, gai izan, buru izan, adib.: “Ni buru
naiz hori egiteko�.
CAPITAL, de importancia: hil ala bizi(ko).
CARA, a la puta: zabal-zabal, argi eta
garbi, aho betean esan, adib. “Egia
zabal-zabal aitortu dio� (Ha cantado de
plano).
CARA, alegrarse la: kopeta argitu./ kopeta
ilundu (ponérsele mala cara)./ begia
alaitu.
CARA, cara a: begiz begi egon./ peto-peto
begiratu./ aurrez aurre.
CARA, echar en: aurpegiratu./ leporatu./
egotzi./ aurpegira, sudurrera eman./
irauna eman.
CARA, plantar: buru, gogor egin./ oldartu./
(inori, ezeri) hortzak erakutsi.
CARA, poner buena: aurpegi ona egin.
CARA, sonar una: aurpegiz ezagutu./
“Ikusita zauzkat nonbait� (Te he visto
en algún lado).
CARA, tener: kopeta izan.
CARA, tener la suerte de: kukuak jo, adib.:
“Lanean ari denari kukuak jotzen dio�.
CARACTER, de buen/mal: hari
onekoa/gaiztokoa izan.
CARAMELO, a punto de: aukeran
(ahokeran)./ esku-eskuan./ -tzear egon
(erortzear dago)./ zorian egon.
CARGA, burro de: alferren astoa.
CARGO de, dejar a: kargutan eman.
CARIÑO, mirar con: begi argiak egin./
begi zuriak egin.
CARNE, ser uña y: hezur eta mami izan.
CARPETAZO, dar: giltza eman.
CARRERA, a la: arrapaladan./ lauringoan
(a galope tendido)./ lau oinean./ lau
hanka.
CARRETERO, fumar como un: saguzaharrak beste, adina erre.
CARRILLOS, comer a dos: mauka-mauka
jan, adib.: “Poza ematen du ume honek,
mauka-mauka jaten ikusita�.
CARTILLA, leer o repasar la: esatekoak
esan, adib.: “Esatekoak esango dizkiot
horri� (Ya le voy a leer yo a ese la
cartilla)./ errieta egin, eman./ demanda,
zarramuskia egin.
CASA, barrer para: nork bere astoari,
mandoari arre (esaten dio)./ neure,
zeure… labeari isiotu./ sua eman (su
eman=pegar fuego)./ nork bere hariari
eutsi./ mugarriz honuntza ari, jardun./
nork bere eltzeari su eman./ nork bere
opilari ikatza eman, hurbildu.
CASA, conocerle a uno en su: bere etxeko
laratzak ezagutuko du hori (a ese actor
no le conoce ni dios)./ bere etxeko
laratzak izango du horren berri.
CASA, de andar por: txinalka ibili (en
chanclas, en pantuflas).
CASA, llevar la: etxea gobernatu (behiak
gobernatu…).
CASADOS, de recien: ezkonberritan.
CASCARRABIAS: ipurterre./ kakerre./
prakerre./ prakestu./ putzmin./ taka
mehe./ triperre/ zakarripurdi./
zakurrilar./ zakur mutur.
CASCOS, calentar los: burua, gogoa
berotu.
CASCOS, ligera de: kaskarin./ buruarin./
txoriburu./ txolin./ orbel herriko.
CASILLAS, sacar a uno de sus: bere
onetik atera./ senetik atera.
CASO de, en: -t(z)ekotan, adib.: “Londresa
joatekotan, zoaz Aste Santuan�.
CASO es que, el: kontua (zera) da.
CASO, en todo: izatekotan ere.
CASO, hacer: jaramon egin.
CASO, llegado el: hartaraz gero./ hartara
helduz gero.
CASOS, en el mejor de los: onenean (ere)./
onen-onenean./ onik onenean.
CASOS; en el peor de los: txarrenean
(ere)./ txarrenetik ere.
CASQUIVANO: buru arin./ buru aurki./
buru huts./ haize belatz./ haize buru./
kaskarin./ kasku arin./ koxko arin(eko)./
orbel herriko.
CASTAÑUELAS, estar más contentos
que:
pozaren pozez, eztitan egon./
azalean kabitu ezinik ibili.
CASUAL, por un: deskuidoan, adib.: “Ez
duzu hor deskuidoan mailu bat izango?�
(Por casualidad no tendrás un martillo,
no?).
CASUALIDAD, por: hala beharrean./ hala
beharrez./ txiripaz.
CASUALIDAD, qué: l.- Non eta mugan
harrapatu zuten. 2.- Noiz eta bihar izan
behar (precisamente…). 3.- Nora eta
bere etxera joan ziren. 4.- nori eta…,
zenbat eta…, eta abar.
CATEGORICAMENTE, negar: oso ta bete
ukatu./ oso-oso ukatu./ oso-osoan ukatu.
CATOLICO, no estar muy: oso santu ez
egon, adib.: “Gaur ez nago oso santu�
(Hoy estoy un poco chungo).
CATORCE, mentir más que: hango gezurretik horko gezurra ibili.
CAUCE, volver las aguas a su: gauzak
bere onera etorri.
CAUTELAM, ad: badaezpada./ zer
gertatuko ere.
CENTELLA, como una: arin bai arin./
ziztu bizian.
CENTELLAS, rayos y: arranopola!
CEÑO, fruncir el: begia ilun ipini./
begitartea zapuztu./ begitarte iluna egin,
paratu./ bekaina, bekokia, kopeta
ilundu./ kopeta, bekainak belztu./
bekozko(beltza) ipini./ beltzuri egin./
beltzurik egon./ kopeta beltza jarri./
muturra, kopeta jarri.
CERDO, comer como un: zurru eta purru
jan, edan (zaratak ateraz).
CERDOS, echar margaritas a los: astoari
goxokiak eman.
CEREBRIN, ser un: buruan gatza izan.
CERO, al: motz-motz./ ilea murriztu
(ardiei, adibidez).
CERQUITA, estar: bertatik bertara egon./
alde-aldean egon.
CERRADA, en noche: gau, ilun hutsean.
CERRADO, olor a: zoko-usaina.
CHACHARA, estar de: berrike(te)tan
egon./ solasean aritu./ hizketan.
CHAQUETA,cambiar de: eguzkia nora,
zapiak hara ibili./ haizeak nora…
CHASCO, llevarse un: gezurrak irten./
buruhandi gelditu../ mazua hartu./
zerbait ustel atera./ usteak erdi ustel
(atera).
CHAVO, no valer un: lau zuri balio ez
izan.
CHICHA, calma: bare-bare (egon itsasoa)./
nare-nare.
CHIFLARSE por: inoren orpotik egiten
ibili.
CHINOS, echárselo a los : zotzak bota,
zotz egin (ez da joko bera, baina).
CHIQUITAS, no andarse con: txikitik ez
ari./ kontu motzak izan./ koplarik ez
erabili./ txantxetan ez ibili.
CHISMES, contar: ele bildu./ eleak eta
beleak bildu./ ele-meleak bildu.
CHISPAS, echando: txinpartak urtika./
sutan egon./ suak hartuta egon./ bordak
erreta joan.
CHOCARLA: ekazu bosteko hori! (choca
esos cinco)./ eman, luzatu bostekoa!
CHORLITO, cabeza de: txoriburu./
txepexpuru./ txepetxak baino buru
txikiago izan./ eltzeburu./ ganorabako./
txepel.
CHORRERAS, (y) un jamón con: (bai),
zakurraren bibolina!/ bai, (eta) zera
(ere).
CHORRO, a: zurrupitan (likidoekin),
adib.:“Erauntsia zurrupitan ari zen�,
“Zurrupitan negarrez�.
CHOTA, estar como una: burutik (eginda)
egon./burutik nahasita egon./ burua
pitzatuta eduki./ burutik sano ez egon./
zoro garbia izan.
CHUPAO, creer que algo está: zerua
tipulaz jo.
CHUPAO, estar: zerbait egina egon, adib.:
“Hau egina zagok/n�.
CIEGA, a la gallinita: itsumandoka./
txepetx ala pexka ibili, jolastu.
CIEGAS, a: itsumustuan, itsumustuka./
itsu-itsuan./ itsuan./ itsu-itsuka.
CIELO, bajo la capa del: hodei honen
azpian.
CIELO, caerle del: osaba Tomasek eman.
CIENTO, tanto por: ehuneko + zk.
(mugagabeak), adib.: “%8k ez du(te)
trena hartzen�, hau da, “Ehuneko
zortzik ez du(te) trena hartzen�.
CIERTO, estar en lo: zuzen egon./ oker
egon (no estar en lo cierto).
CIERTO, por: l.- bide batez (a
propósito…). 2.-portzierto./ alajaina./
alajainkoa./ alazankoa./ … askoa!.adib.:
“Gazte askoa� (Bien joven, por cierto).
CIERTO, sí por: bai ba./ bai baldin ere./
bai behintzat./ bai horixe.
CINCO, no tener ni: diru eskasean ibili.
CINTURA, meter en: arrastoan sartu (gurdiak legez).
CINTURON, apretarse el: petrinak,
diruzorroa estutu.
CIRROSIS, tener: gibeletik egon.
CITAR: ahotan hartu.
CIZAÑA, meter: burua berotu./ bazterrak
nahastu./ sasiak sutu.
CLARAS, decir a las: zabal-zabal esan./
ilunabarrean esan (no decirlo
claramente).
CLARAS, decir las cosas: ahoan bilorik
gabe mintzatu, esan./ ahoan lakarrik,
legarrik gabe mintzatu;
CLARO, no dejar: ilunabarrean esan.
CLARO, tenerlo: jai izan (hor, horrekin,
horregandik)./ xahu izan, adib: “Xahu
naiz!�/ ondo jaioak egon, adib.: “Itsua
badabil itsumutil, ondo jaioak gaude�.
CLARIDAD de …, a la: (-ren) zuritan,
adib.: “Ilargi-zuritan�, “Zure begien
zuritan�.
CLASES de… dar: … eskola eman, adib.: eskola eman, adib.:
“Matematika eskolak ematen nabil�
(=impartir, recibir= hartu, jaso).
CLAVAR: kendu, adib.: “Zenbat kendu
dizute prakongatik?�.
COCHINADAS, haciendo: alberdanian
ibili.
COCIDO, estar: zopa eginda egon, adib.: “Zopa eginda etorri zen�./ aitzurtuta
egon./ kriston katua, zezpala harrapatu./
zahagi eginda.
COCO, jamar el: burua jan./ norbaitek
burutara eman norbaiti, adib.: “Nork
eman dizu hori burutara?�.
COCODRILO, lágrimas de: tipula
tristura(k)./ krokodiloaren kontuak./
gezurrezko lantua.
CODO, codo con: ukoz uko.
CODO, empinar el: basoaren, botilaren…
ipurdia jaso./ kopa okertu.
CODOS, hablar hasta por los: hitza eta
bitsa dario, adib.: “ikasle horri hitza eta
bitsa dario�./ txor-txor jardun etengabe.
COJA, a la pata: kisketean./ txingoan,
txingoka ibili.
COJO, antes se coje al mentiroso que al: gezurrak zainak labur.
COJONAZOS, ser un: bare ederrekoa izan.
COJONES, echarle: jo ta ke, jo ta su, jo ta
fuego ibili.
COJONES, estar comiéndose los: tripak
jaten egon.
COJONES, estar tocándose los: potrojorran egon (gizonezkoak).
COJONES, manda: -t(z)ea ere!, adib.:
“Umea hona ekartzea ere!� (Manda
cojones, traer aquí al niño).
COJONES. por: ezinbestez./ ezinbestekoa
izan./ besterik ezean, adib.: “Besterik
ezean. azak janâ€? (A falta de pan…)./
etsi-etsian, adib.: “Etsi-etsian egin behar
izan genuen�.
COJONES, por los: bai zera./ bai, bost./
ezta pentsatu ere./ ezta hurrik eman ere./
bai, eta zera ere.
COJONES, tener: barrabilak izan, eduki./
adore, kemen izan.
COJONUDO: kristo(re)n, adib.: “Kriston
giroa� (Un ambiente cojonudo)./ itzel,
izugarri./ ezin hobe./ berealdiko../
primerako.
COLA, la pescadilla que se muerde la: sorgin kurubila (gurpila)./ gurpil zoroa./
bukatzen ez den soka.
COLACION, traer a: aipatu./ solasera
ekarri./ ahotan hartu./ hizpidera ekarri.
COLADA, hacer la: leixibatxua egin./
putzeta jo.
COLLARES, los mismos perros con
distintos:
ore bateko, bereko opilak
izan.
COMBA, saltar a la: sokasaltoka,
sokadantzan ibili.
COMIDILLA, ser la: (munduaren)
aho(mihi)tan ibili.
COMINO, no valer un: lau zuri balio ez
izan.
COMO es que…: nolatan, adib.: “Nolatan
zu hemen?� (Cómo tú por aquí? Cómo
es que estás aquí’?)./ nondik nora, adib.:
“Nondik nora ekin zenion euskarari?� (Cómo es que le diste a esto del
euskera?).
COMO no sea…: non (eta) -en, adib.: “Ez
du batere lanik egiten, non ez den bere
onerako�.
COMO si…, tanto si…: zein, adib.: “Gizona
zein emakumea izan, guri bostâ€?./ zein…
zein …, nahiz… nahiz …, adib.: “Zein
irabazi zein galdu, beti kexa du honek�.
COMPAÑIA de, en: lagun izan, eraman,
hartu…, adib.: “Hitlerrek, amorantea
lagun zuela, bere buruaz beste egin
zuen�.
COMPARADO con… : inoren aldean,
adib.: “Zure aldean zaharra naizâ€?./ –
(r)en ondoan.
COMUN, hacer en: auzolanean egin./
komunean egin.
CONDICIONES, a igualdad de: hainbatik
hainbatean, adib.: “Hainbatik
hainbatean, ederrago zaizkio Jainkoari
gaztaroko obra onak zahartzarokoak
baino�.
CONCIENCIA, remorder la: barrukoak
zirikatu./ barrenak gogorarazi./ barruko
harrak jan.
CONFIANZA, ser de: uste osokoa izan.
CONFORME a: -(r)en arabera(koa).
CONOCE que, se: antza./ dirudienez./ agi
danez (aidanez)./ omen./ ei./ nonbait.
CONOCER, dar a: argitara, aditzera
eman./ argitaratu.
CONOCIMIENTO, poner en: jakinaren
gainean jarri./ jakitun ipini, adib.:
“Jakitun ipintzen zaitut: zuk nahita ere,
ez dut egingo�.
CONSECUENCIA, en: ondorioz./ beraz.
CONSECUENCIAS, llevar algo hasta sus
últimas:
azken hariraino, bururaino
eraman.
CONSIDERACION, tomar en: haintza(kotza)t hartu. Gereñoren
arabera, haintzat hartu=(reconocer), eta
haintzakotzat hartu=(tomar en
consideración)./ zerbaitetan hartu./
burutan hartu.
CONSIGUIENTE, por: horren ondorioz.
CONTADO, al: esku diru(z) (erosi)./ esku
gainean (erosi).
CONTRA de, en: -(r)en kontra. aurka./ –
(r)en kaltez, adib.: “Athletic eta Erreala
elkarren kaltez ibili omen ziren
behinola�.
CONTRAPELO, a: buru-buztanka./ ile
kontra.
CONTRARIO, sortear a un: izkin(a) egin.
CONTRATIEMPO, tener un: ezbehar
batek lotu.
CONVENCIDO, estar totalmente: uste
osoan egon./ uste betean egon./ betebetean
egon, adib.: “Bete-betean nago
ni gure mutila ez dela izan�.
COPON, del: itsaso beteko…, adib.: “Itsaso
beteko gezurra� (Una mentira de la ostia
y el copón)./ kristoren.
CORAZON, dar un vuelco el: barrena
irauli, nahasi.
CORAZON, de buen: bihotz biguneko,
oneko.
CORAZON, de todo: bihotz-bihotzez./
bihotz-bihotzetik./ bene-benetan.
CORAZON, duro de: bihotz gogor(reko)./
suharri guztiak baino bihotz gogorrago(koa).
CORAZON, partirse el: bihotza urratu,
erdibitu, hautsi.
CORDERO, de la mar el mero y de la
tierra el:
sorotan bele.
CORDERO, la madre del: axuriaren ama./
hortxe dago koska./ horretan dago
gakoa./ auziaren iltzea, untzea.
CORDERO, lobo con piel de: ardiz
jantzitako otsoa./ azaleko ardia.
CORRECALLES: kalejira.
CORREGIR: burua bi belarrien artean
ezarri./ gurdia arrastoan sartu.
CORRER, a todo: oinak arinik./ oinak
arinka./ arrapaladan./ lasterka./ korrika./
antxintxika./ arin-(bai)arin./ itoka./
arinka./ senean./ korrika batean.
CORREVEIDILE: berripurdi./ elaberriti./
non-zerbani.
CORRIENTE, contra: haize kontra./ ur lasterraren kontra igeri egin.
CORRIENTE, estar (puesto) al: jakitun
egon./ jakinaren gainean egon.
CORRIENTE, poner al: jakitun ipini./
jakinaren gainean ipini.
CORTADO, dejar: seko, ziplo utzi.
CORTARSE, no: ez kokildu./ ahoan
legarrik gabe mintzatu.
CORTE, hacer la: neska lagundu (neskei)./
gorte egin.
CORTO, atar en: (ezeri) brida eduki./
(ezeri) hesia ipini./ kate motzean lotu.
COSA, como quien no quiere la: bestela
baitakoan, adib.: “Bestela baitakoan
alde egin zuen gelatik�./ bestela bezala./
ezari-ezarian./ mantso-mantso./ polikipoliki.
COSACO, beber como un: upela betean
edan./ ihiak bezala edan.
COSAS, qué: hau da gauza!/ hau da hau!/
hamaika ikusteko, entzuteko.. jaioak
gara.
COSITAS, decirse: hamaika kontutxo eder
esan (elkarri)./ eztitan egon, ibili.
COSQUILLAS, hacer: kili-kili(ak) egin.
COSTA, a toda: nahi ta nahi ez./ nahi ta
ez./ kosta ahala kosta.
COSTA de … a: inoren lepotik./ inoren
bizkarretik./ inoren pentzutik, adib.:
“Eta hori guztia administrazioaren
pentzura�./ inoren kontura.
COSTAL, harina de otro: beste hariko
ezpala.
COSTUMBRE, como de: ohi bezala, gisa./
ohi denez./ ohi den legez.
COTILLA, ser un: kontakatilu (huts)a
izan./ non-zerberri ibili./ sudurluze bat
izan.
COTILLEAR: aztalak ebaki, adib.:
“Aztalak ebakitzen ari dira�.
COTORRA, ser una: ahozabal/ antzara./
karrankari./ berbajario./ berbalapiko./
berrijario./ berriketontzi./ berrilapiko./
elezaku./ goldemutur./ hitzjario./
hitzontzi./ hitzuntzki./ hizkilipai./
kontakatilu./ lapiko txiki./ mihi(ngain) luze./ mihin laster./ xardoki merke.
CRAS, cris: kirriz-karraz./ kraska.
CRECES, (devolver) con: baten bia
bihurtu./ gehituz./ damua ere ordaindu,
adib.: “Damua ere ordainduko dizut�.
CRECES, pagar con: larrutik ordaindu.
CREDITO, a: zorrean./ zorretan hartuta.
CREDITO, dar: sineste hartu.
CREDITO, tener (buen): ospe ona izan./
izena izan./ uste osokoa izan.
CREIDO, pero qué te has: . ..zarelakoan.
ala?/ zer uste duzu?/ bai zera./ bai, eta
zera ere./ hara, markesaren alaba!
CRIO, ser un puto: lumatu gabeko
txorikumea izan./ umemoko./ umegorri.
CRISMA, partirse la: kaskezurra hautsi.
CRISTIANO, hacerse: zerura jaio.
CRUZ, a cara o: zotz ala motz (zotz egin)./
bakotxi ala biritxi (pares o nones)./ ur
ala ardo./ busti ala lehor./ leon-kastilo./
begitarte ala uzkur.
CRUZADOS, estar de brazos: besoak
uztarturik egon./ eskuak gurutze egon./
antxumatuta./ antxumeak
(ahuntzumeak) saltzen ari.
CUADROS, quedarse a: sor eta lor
gelditu./ harri eta zur gelditu./ harriharri
eginda./ harri eta belarri.
CUAJAR (la nieve): (elurra) gatzatu.
CUAJO. arrancar de: errotik atera, erauzi./
(zuhaitzak) erroak eta guzti atera.
CUAL, cada: nork bere./ bat bederak.
CUAL, con lo: hainbestenarekin, adib.:
“Bost mitin eman zituen egun berean
eta hainbestenarekin ahotsik gabe.
geratu zen�./ hainbestez./ beraz.
CUAL más…, a cada: zein baino zein .
..ago../ nor baino nor . ..ago, adib.: “Nor
baino nor alferrago�.
CUAL, que si tal que si: ez dakit zer,
badakit nor.
CUAL, tal para: a zer parea, barraskiloa,
karakola eta barea.
CUANDO, de vez en: tartean-tartean./
tarteka-marteka./ noizean behin./ noizbehinka./ arteka-marteka./
batzuetan./ behin edo behin./ behin edo
beste../ zenbaitetan./ lantzean behin./
lantzean-lantzean./ noizik behinean./
aldian behin.
CUANDO más … -rik handiene(t)an,
adib.:
“Bero, hotzik handienean…�
(Cuando más calor, frío hace…).
CUANDO no …: ez . ..(e)nean!, adib.:
“Hil ez naizenean!� (Cuando no me he
muerto!…), “Jo eta txikitu ez
duenean!!!� (Y menos mal que no lo ha
roto!).
CUANTO, a: zenbatean, zegan, adib.:
“Zegan dago gaur letxuga?�.
CUANTO, todo: … ahala, adib.: “Begiak
ikusi ahala� (Todo cuanto abarca la
vista), “Jan ahala jango duzu� (Comerás
todo cuanto puedas comer).
CUARENTA, las: egia latzak, adib.: “Egia
latzak entzun behar izan du, lotsagabe
halakoak!� (Le hemos cantado las
cuarenta al sinvergüenza ese de las
narices)./ kristo(re)nak esan./ bereak eta
bost, eta bi esan./ txuriak eta beltzak
esan./ esatekoak esan (leer la cartilla)./
direnak (eta ez direnak) esan./ bereak
eta asto zaharrarenak, beltzarenak esan./
handiak, zakurrarenak esan.
CUARESMA, más largo que la: Garizuma,
lukainka baino luzeagoa./ Garizuma
hainbat luze.
CUARTO, de tres al: bada-ezpadako,
adib.: “Bada-ezpadako okela ekarri
duzu�./ erdipurdiko./ halamoduzko./
pintterdiko, adib.: “Gure pintterdiko
intelektualei ezin gehiegi eskatu�.
CUARTOS, qué… ni qué ocho: zer … eta
zer …-oste, adib.: “Zer behi eta zer
behioste� (Qué vaca ni qué niño
muerto)./ zer… eta zer …-ondo(ko).
CUBA, como una: zopa eginda./
haitzurtuta../ total egin(d)a../ hordi sats
egina./ katua harrapatu./ azeria larrutu.
CUBERO, a ojo de buen: gutxi gorabehera./
alde-alde bota, adib.: “Aldealde
bota nuen eta asmatu�./ begiz./ begi
neurriz.
CUBIERTO, estar a: aboro(an), babestuta,
babesean egon.
CUBITO: izotz koxkor, puxka. Azukre
koxkor=azucarillo.
CUCHICHEANDO: ixilka-mixilka./
txutxuinutxuka.
CUCLILLAS, en: totorika, pikoxka ibili.
CUELLO, apostarse el: bete-betean, uste
osoan, uste betean egon./ lepoa jo, egin,
adib.: “Lepoa egingo nuke�, “Baserria
ere jokatuko nuke�./ belarria egin.
CUELLO, echar una mano al: amildegira
lagundu.
CUELLO, estar hasta el: zorpetuta, zorrez
josita, zorrez itota egon./ zor eta lar
gelditu.
CUELLO, estar metido hasta el: (ezertan)
belarrietaraino sartua ibili.
CUENTA de, a: … dela eta ez dela, adib.:
“Autoak direla eta ez direla�.
CUENTA, caer en la: konturatu./
antzeman./ kontuan, kontura erori, jausi.
CUENTA, darse: konturatu./ antzeman.
CUENTA, dejar de mi, tu…: (nire, zure…)
kontu (utzi).
CUENTA, llevar la: (ezeren) kontua izan,
adib.: “Horren kontua badut� (Ya llevo
cuenta de eso).
CUENTA, por mi, tu…: (neure, zeure…)
buru(tik), esku(z), kontu(rik)…/ “Neure
gain eta begi(pean)� (Por mi cuenta y
riesgo).
CUENTA, tener en: kontuan hartu, eduki.
izan./ jaramon egin./ gogoan hartu.
CUENTAS, ajustar las: (inori) giltza
zerrailan sartu.
CUENTAS, dar: kontu(ak) eman, adib.:
“Ez diot inori konturik eman behar�.
CUENTAS, echar: kontu(ak) atera, egin,
garbitu.
CUENTAS, en resumidas: hitz gutxitan./
berba bitan laburtuz./ funtsean./ azken
batean.
CUENTAS, hacer: kontuak garbitu.
CUENTAS, menudo pájaro de: a zer alea!
CUENTAS, pedir: kontu(ak) eskatu,
galdetu, hartu./ zerbaiten argitasunak,
zerbait argitzeko eskatu.
CUENTAS, rendir: kontu(ak) eman.
CUENTAS, salir las: kontu(ak) atera,
adib.: “‘Ez zitzaizkion kontuak
ateratzen�.
CUENTO de, con el: … dela eta ez dela,
adib.: “Autoak direla eta ez direla�.
CUENTO, venir a: harira etorri, adib:
“Arazo hori orain ez dator harira�.
CUENTOS, no andarse con: kontu motzak
izan./ koplarik ez erabili./ zinu barik
ibili./ berriketa gutxi erabili.
CUERDA, bajo: esku azpiz./ eskupetik./
kapapetik.
CUERNOS, poner los: adarrak ipini, izan,
eraman.
CUERPO, hacer de: (barruak) libratu./
kaka egin, erregeari karta idatzi.
CUESTAS, a: aldean (encima, poltsikoan
edo)./ lepoan (al hombro, bizkarrean)./
soinean (jantzita, soineko (bat edo)./
arrelepo, lepoan (burrucuchus).
CUESTE, cueste lo que: zor edo, nahiz
lar./ kosta ahala kosta./ leher edo zapart.
CUESTION, el quid de la: auziaren iltzea/
hortxe dago koska/ horretan dago
gakoa./ hor dago untzea, iltzea.
CUESTION, ir al fondo de la: harira joan.
CUIDADO, con: kontuz gero!
CUIDAOS, allá: niri bost./ bost axola./ ez
dit anima./ ardura gutxi niri./ hor
konpon (mariantton).
CULO, a tomar por: 1.- kito (dama)!/ aski
da!/ nahikoa da!/ pikutara!/ honaino!
(horraino, haraino)./. gau arte!/ akabo!
2.- lekutan, lekutara. lekutakoa…/
tokitan, tokitara, tokitakoa…/ txoritara.
CULO, ir de: maldan behera./ gainbehera.
CULO, irse a tomar por: antzarak
perratzera./ pikutara./ txoritara./ porruak
landatzera./ utikan! (hoa hortikan)./ alde hemendik!/ popatik hartzera joan.
CULO, lamer el: (inori) gibelean pot egin,
mun eman, xaboia eman.
CULO, partirse el: barrez leher gaizto egin,
adib. “Barrez leher gaizto egin genuen
haren esaldiekin�., barrez lehertu./
barreari eman (edo negarrari eman).
CULPAS, echar las: egotzi/ leporatu.
CURRO, tener mucho: begia bete lan ibili./
galtzak bete lan./ egin ahala lan./ esku
bete lan.

Comments { 0 }

Ordizia vs Monte ciencias

Markos Amaya jokalariaDakigun bezala, Ordizia Rugby taldeak orain dela bi asteko larunbateko partiduan Donostiako Bera-Bera Rugby taldearen aurka ez zuen zorte handirik izan, baina bihar Monte Ciencias Rugby taldearen aurka jolastuko du eta denok irabaziko duelakoan gaude. Ordiziako taldeak 15 puntu gehiago ditu sailkapenean eta horrek itxaropen handia ematen digu.

Monte Cienciaseko bi jokalari Dulciorako jokalari bat plakatzen Oraingo honetan, irabazteko aukera garbia dugu. Baina, kontuz! Sevillakoek azkenak doaz sailkapenean eta, suposa dezakegu, ahal duten guztia egingo dutela garaile suertatzeko.

Ordizia Rugby elkarteko foruan ikus ditzakezue espero dituzten emaitzak eta parte har dezakezue nahi baduzue. Foru honetan, gainera, jokalariekin hitz egiteko aukera izateaz gain, hainbatek sartzen dituen argazkiak ere topa ditzakezue.

Partiduari buruzko informazio gehiago nahi baduzu, klikatu hemen.

Comments { 0 }
-->