GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
|---|---|
| OCASION, dar: | bide eman. |
| OCASION, en cierta: | behinola./ behin (batean). |
| OCASION, en esta: | oraingo honetan. |
| OCASION, en más de una: | behin baino gehiagotan. |
| OFICIO, gajes del: | l.- Lan eskarmentua. 2.- Lanaren (ogibidearen, lanbidearen) gora-beherak, kontuak, goiti-beheitiak. |
| OFICIO, tener (mucho): | eskarmentu (handi(ko)a) izan. |
| OIDO, aguzar el: | belarriak luzatu, zabaldu, tentetu, tente jarri. |
| OIDO, aplicar el: | belarria eman, mahurtu, zabaldu, zorroztu. |
| OIDO, decir al: | belarrira esan, hitz egin, mintzatu./ belarrondora esan./ belarrien hegalera esan. |
| OIDO, ser duro de: | belarri gogorra izan. |
| OIDOS, llegar a mis, tus…: | belarri(eta)ra heldu zait, zaik… |
| OIDOS, ser todo: | zazpi belarriz egon./ arretaz egon. |
| OJALA: -ko ahal, adib.: | “Hilko ahal da� (Ojalá se muera), “Ez ahal da hilko behingoz� (No se morirá de una puta vez)./ ai, hilko balitz./ oxala. |
| OJERIZA, tener: | begitan hartu./ tipoa izan, adib.: “Elkarri tipoa diote�. |
| OJO, a: | begira./ begiz./ begi neurriz./ gutxi gorabehera./ alde-alde (bota). |
| OJO, andar(se) con: | kontuz, tentuz ibili./ kontu. erne egon (ibili)./ begia, begiz ibili. |
| OJO, echar el: | begiz jo, adib.: “Aspalditik begiz jota neukanâ€? (Ya le habÃa echado el ojo yo)./ begia(k) bota, jaurti, egotzi, ipini, jarri. |
| OJO, echar un mal de: | begizkoa bota. |
| OJO, entrarle por el: | (begi-)begietan jo./ begikoa izan. |
| OJO, meterse una porquerÃa en el: | zarraparra bat sartu. |
| OJO, ojo por: | begia begi truk (eta denok itsu)./ odolak odola(ri) zor (eko). |
| OJO, pegar: | begiak bildu./ begiak batu. |
| OJOS, abrirle a uno los: | begiak argitu, ireki, zabaldu. |
| OJOS, abrir los: | begiak argiari ireki./ begiak argitu (zaizkit)./ begiak luzatu. |
| OJOS, comérselo con los: | begiz jan. |
| OJOS, en un abrir y cerrar de: | jesus (amen) esan orduko./ jesus (amen) batean./ (esan) orduko./ berehala(ko batean)./ aitaren batean./ laster(ka) batean./ begien itxi-ireki batean./ arnasa batean. |
| OJOS, ver con buenos: | begi argia egin (=atseginez ikusi), adib.: “Begi argia egin zion neskak mutilari�./ gogoko izan./ begi onez ikusi. |
| OLA, estar en la cresta de la: | (punta- )puntan ibili. |
| OLLA, irse de la: | burutik nahasirik ibili, adib.: “Burutik nahasita zebilen ordurako osaba�./ burutik egon, adib.:“Hori burutik dago� (Ese se va de la olla). |
| OLMO, no pedir peras al: | harriak harrikumerik ez./ arrantzura larrera joan (ez)./ zumarrari garia eskatu./ haltzagana fruitu bila joan. |
| OMISO, hacer caso: | jaramonik ez egin./ alde batera utzi. |
| OPINION, en mi: | nire ustez./ nire aburuz./ nire iritziz./ nire buruan. |
| OPINION, en mi humilde: | nire uste apalean./ nire iritzi argalean. |
| ORDEN, por ese: | hurrenez hurren./ hurrenkera horretan. |
| ORDENES, a sus: | zure esanetara! |
| ORDENES de, ponerse a las: | inoren esanetara jarri/ zure esanetara! (=a sus órdenes!)./ inoren banderape jarri. |
| OREJAS, agachar las: | men egin./ belarriak apaldu./ burua makurtu. |
| OREJAS, calentar las: | belarri(aren) ertzak berotu./ belarrondokoak eman./ berobero egin./ belarriak, bizkarra, lepoa, muturra berotu. |
| OREJAS, hacerse una de: | gorrarena egin./ hitza jan./ ez ikusi(arena) egin./ ez entzun egin./ entzun eta gor egin./ buruz belarri egin. |
| OREJAS, salir por las: | …-z gainezka egon, egin, adib.: “Asuntoa duk ideiaz gainezka nagoela�. |
| O SEA: | hau da./ hots./ alegia. |
| OSTIA, a toda:/th> | ziztu bizian./ laster batean, adib.: “Laster batean egin� (Hacerlo a toda ostia)./ zalu batean. |
| OSTIA, estar de mala: | gozoa ez egon, adib.: “Ez zagok gozoa, gero!“. |
| OSTIAS, a: | kolpeka./ kolpez kolpe (a base de ostias)./ mutur joka ibili (=peleándose). |
| OSTIAS, echando: | lehenbailehen. ziztu bizian./ atoan./ jesu batean./ jesus (amen) batean, esan orduko. |
| OSTRA, aburrido como una: | asper-asper eginda (egon)./ ardiak bezala aspertu. |
| OSTRAS!: | arraioa!/ ene!/ arraiopola! |
| OTRO, alguno que: | bat edo beste./ baten bat. |
| OTRO, de un dia para: | egun batetik bestera./ egunetik biharrera. |
| OTRO, mira el: | hara bestea! |
| OTRO, ir de un… a: | kalez kale ibili, (tabernaz taberna…)./ leku batetik bestera./ handik hona. |
| OTRO, por esto o por lo: | honetaz edo hartaz. |
| OTROS, entre: | besteak beste. |
Archive | 2006
O esamoldeak
N esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
|---|---|
| NADA, absolutamente: | bat ere ez./ ezertxo ere ez. |
| NADA, antes de: | lehenengo eta behin. |
| NADA, no valer para: | “Hori eta atariko haizea, bat�./ hutsaren hurrengoa izan. |
| NARANJA, ser su media: | -ren azukre koxkorra izan./ -ren bihotzeko pinpilipanpala izan. |
| NARICES, con un palmo de: | aho bete hagin(ez) geratu./ aho bete hezur(rekin)./ aho bete hortz./ musuhuts gelditu (espero zena lortu gabe)./ lau mutur egin. |
| NARICES, tener hasta las: | leporaino bete. |
| NARIZ, dar en la: | zainak jo, adib.: “Zainak jo ninduen eta ez nintzen hara joan�. |
| NEGAR, no te lo voy a: | hor nonbait, adib.: “Zuk esandakoa hor nonbait, baina aldizkariak besterik dio�. |
| NEGROS, saberlo hasta los: | errekako esamesa izan. |
| NERVIOS, estar de los: | zainak airean egon./ kirioak dantzan izan. |
| NEURONAS, estrujar las: | garunak urtu./ burua urratu. |
| NIVEL, a: | sestran (jarri). |
| NIVEL, de mi, tu…: | -ren neurrikoa, mailakoa, heinekoa, adib.: “Hirian, inon ezin aurki ene heineko lanik�./ adinakoa. |
| NO, (a) que: | ezetz, adib.: “Ezetz egin hau!� (A que no haces esto). |
| NO, (y) cómo: | beharko, adib.: “Eta, beharko, ate ostean gertatu zen�. |
| NO, cómo que: | ez zera!. adib.: “Gaur ez da etorri. Ez zera!�. |
| NO, eso sà que: | ez horixe! |
| NO, ostia que, los cojones (que): | ez zera! |
| NO…, por qué: | … bai?, adib.: “Musean bai?â€? (¿Por qué no damos una vuelta al mus?). |
| NO, quieras que: | nahitaez./ nahi ala ez./ nahitanahiez(ik)./ nahi eta nabi gabe./ gura eta ez. |
| NO, si: | bestela./ osterantzean (ostantzean). |
| NOCHE, dÃa y: | gau eta egun (gauteguneko kutxa=cajero 24 horas). |
| NOCHE, pasar la: | gau egin, adib.: “Donostian gau eginda gatoz� (Venimos de pasar la noche en Donostia). |
| NOCHES, buenas: | gabon. |
| NOMBRE de, a: | -ren izenean. |
| NOMBRE, ensuciar el buen: | izena belztu. |
| NON, sine qua: | ezinbesteko./ beharbeharrezko. |
| NONES, echar a pares o: | zotzak bota, zotz egin (ez da joko bera, baina tira…). |
| NONES, pares o: | bakotxi ala biritxi. |
| NOSEQUE, sentir un: | halako (xirrara) bat egin. |
| NOSOTROS, entre: | gure artean./ gutartean./ gurean. |
| NOTICIA, menuda: | antzina berri./ zaharra(k) berri. |
| NOVATADA: | hasberrikeria. |
| NOVATADA, pagar la: | “Bizar berri, aurpegi gorri�, adib.: “Zer moduz? Beno, badakizu, esaera da bizar berri, aurpegi gorri�. |
| NOVATO: | hasberri./ bizar berri. |
| NOVILLOS, hacer: | piper egin./ sasi-eskola egin./ huts egin. |
| NUESTROS, ser de los: | gutarra izan./ gure sokakoa izan./ gure harikoa izan. |
| NUEVO, de: | berriz./ berriro ere./ orain ere./ berriren berri. |
| NUEVO?, ¿qué hay de: | zer berri? (zaharrak berri=lo de siempre). |
| NUEVOS, más contento que un niño con zapatos: |
pozarren ozta./ pozaren pozez./ azalean kabitu ezinik. |
M esamoldeak
GAZTELANIAZ |
EUSKARAZ |
|---|---|
| MADERA de … tener: | -ren ezpalekoa izan, adib.: “Aizkolarien ezpalekoa izan�. |
| MADRE, de puta: | l.- primeran!/ primerako./ kristo(re)n. 2.- ederra kontua, adib.: “Ederra kontua, motel, eta orain zer egin genezake?â€? (De puta madre, chavalÃn. y ahora… ¿qué hacemos?)./ hara zer egin duzun. |
| MADRE, salido de: | gainezka eginda./ bere one(ta)tik irtenda. |
| MAGDALENA, llorar como una: | zurrupitan negarrez./ negar batean, adib.: “Negar batean eman zuen egun osoa�./ negarrari eman. |
| MAL, menos: | gaitz erdi, adib.: “Diru guztia lapurtu ez dizutenean, gaitz erdi!�./ eskerrak! |
| MAL, mirar: | zeharka begiratu. |
| MAL, ni tan: gaitz erdi, adib.: | “Eta gaitz erdi euren buruen kaltetan bakarrik balitz!�. |
| MAL, salir: | ustel atera, adib.: “Ustel atera zaizkie asmo polit haiek�./ porrot egin. |
| MAL, sentar: | gaizki hartu, adib.: “Gaizki hartu zuen herri hartako klimak eta gaixotu egin zen�. |
| MAL, tomárselo a: | txarrean hartu./ txartzat hartu, adib.: “Txartzat hartu zidan esan niona�./ gaizki ulertu. |
| MAL, vérselas: | beltzak ikusi./ gorriak ikusi. |
| MALAS, a: | gogorrean./ txarrean./ onean ala txarrean./ (hil eta Herio, su ta salda=a sangre y fuego). |
| MALAS, a buenas o a: | onez ala txarrez./ onean ala txarrean./ (bide) zuzenetik ez bada, okerretik. |
| MALAS, por las buenas o por las: | onean ez bada, txarrean./ zakutik edo zorrotik./ aldez edo moldez./ zuzenetik ez bada, okerretik. |
| MALENCARADO: | kopetilun. |
| MALO, más malo que: | Infernuko Patxi Txarren, txerren baino txarrago./ ogi gogorra bezain ona izan. |
| MALVA, como una: | esnetan egon./ barebare egon. |
| MANDA, como Dios: | behar den legez./ behar bezala(koa)./ “Uste osoko mutila da hori�. |
| MANDAR, a lo que guste: | zure esanetara. |
| MANERA, de alguna: | nola edo hala./ nolahala./ zelan edo halan. |
| MANERA, de ninguna: | inola(z) ere ez./ ez eta inola ere./ inondik inora ere ez. |
| MANERA, (y) de qué: | nola… ere!, adib.: “Urzaizek gola sartu zuen, nola sartu ere!“. |
| MANERA, no podÃa ser de otra: | beharko, adib.: “Eta, beharko, ate ondoan gertatu zenâ€?. |
| MANERAS, de buenas: | modu onean./ gizabidez. |
| MANERAS, de malas: | modu txarrez. |
| MANGO, tener la sartén por el: | hogeita hamaika eskutik eduki./ zartagina giderrak eskuan eduki. |
| MANIA, tener o coger: | begitan hartu./ tipoa izan, adib.: “Elkarri tipoa diote�. |
| MANICORTO: | esku eutsi./ esku labur(reko)./ esku urriko./ gogolabur./ poltsamurri./ poltsazimur. |
| MANIRROTO: | esku ase./ esku gizen./ esku luze./esku zabal(eko)./ kolko zabal. |
| MANO, a: | 1..- eskuan./ esku-eskuan./ aukeran (a huevo). 2.- eskuz (garbitu, idatzi…). |
| MANO, al alcance de la: | eskura./ eskueran./ esku aldera./ esku-eskuan./ irispidean, adib.: “Ia irispidean daukagun ametsa�. |
| MANO, bajo: | sku azpiz./ eskupetik (eskupekoa.…)./ kapapetik. |
| MANO, comprar de segunda: | bigarren eskuko(ak erosi)./ eskugainean erosi. |
| MANO, echar: | atzeman./ eskua erantsi./ -ri heldu. |
| MANO, echar una: | lagundu (al cuello=amildegira lagundu). |
| MANO, estar en mi, tu…: | nire (zure…) baitan egon. |
| MANO, ganar por la: | eskutik irabazi. |
| MANO, mano a: | biok batera./ eskuz esku. |
| MANO, meter: | zirri egin./ harrapada egin./ zirrika ibili./ (t)xerak egin./ laztan egin. |
| MANO para, tener buena: | zerbaitetan trebe izan./ esku ona izan. |
| MANOS de, llegar a: | norbaiten esku artera iritsi. |
| MANOS, tener un trabajo entre: | lan bati lotua ibili./ lan bat eskuartean eduki. |
| MANSALVA, a: | erruz./ barra-barra./ bonbon (gastatu). |
| MANUELA, hacerse una: | kanpaia jo./ fusila garbitu./ idiarena jo. |
| MAÑANA, de la noche a la: | goizetik gauera./ bertan behera, adib.: “Bertan behera bukatu zen neska haien arteko adiskidantza�. |
| MAÑANA, el dia de: | bihar edo etzi, adib.: “Bihar edo etzi, ezkontzen zaretenean�. |
| MAÑANA, entre hoy y: | gaur-biharretan. |
| MAQUINA, a toda: | ito aginean./ ito beharrean./ lehertu beharrean./ eginahalean. |
| MARAVILLAS, a las mil: | ederto asko./ txit ederki. |
| MARCHA, poner en: | abiarazi./ abian jarri. |
| MARCHA, sobre la: | arian-arian./ ahala. |
| MARES, a: | zurrupitan (ari zen erauntsia), (negarrez). |
| MARES, sudando a: | izerdi patsetan. |
| MARIMACHO: | marimutil./marimutiko. |
| MARRAS, de: | delako…/ zorioneko…, adib.: “Tira, zorioneko Javi hura azkenean ezagutu dutâ€?./ harako hura. |
| MARRON, comerse el: | -ri errua egotzi./ -ri errua leporatu./ -ri errua ezarri./ erruduntzat jo, adib.: “Erruduntzat jo naute� (Me he comido el marrón). |
| MARTIN, arco de San: | Erromako zubia./ Frantziako zubia./ Jaungoikoaren gerrikoa, zubia./ San Migelen, San Nikolasen zubia./ ostadarra./ ortzadarra. |
| MAS, a ver quién puede: | biak ala biak./ elkarren lehian./ nor gehiagoka aritu. |
| MAS, cada vez: | beti eta gehiago./ gero(ago) eta gehiago./ gerotik gerorako. |
| MAS …, cuanto más…: | zenbat eta …ago. hainbat (orduan) eta …ago, adib: “Zenbat eta gehiago irabazi (irabazten duzun), hainbat/orduan eta gehiago gastatzen duzuâ€?. |
| MAS, es: | are gehiago./ areago. |
| MAS, item: | are gehiago./ areago. |
| MAS, no faltaba: | hobe ez!/ bai noski./ bai horixe./ jakina./ Jainkoak hobe! |
| MAS que…!: | leloa(k) halakoa(k)./ leloa(k) alaena(k)./ lelo hori(ek) (=tonto, más que tonto). |
| MAS…, qué…: | ederra mutila!/ bai mutil ederra./ hori mutil ederra!/ a ze(r) mutil puska. |
| MAS, sin: | besterik gabe./ hori eta horrenbestez (gain)./ honenbestez. |
| MAS, una vez: | berriro ere./ berriz. |
| MASCADO, darselo: | ahotik sudurrera eman. |
| MATUSALEN, más viejo que: | Moisesen denborako. |
| MAXIMO, como: | gehien(ez) jota./ gehienez ere./ gehien-gehienez./ gehien dela. |
| MAYOR, comprar al: | handika erosi. |
| MAYORES, palabras: | ur handiak (ur handitan ibiltzea). |
| MAYORMENTE: | gehienetan./ gehienbat. |
| MEAPILAS: | ponte igela (ponte=bataio harria)./ argizari jale./ elizara bide handiko. |
| MECA, de la Ceca a la: | handik hona./ handikotik hortikora./ andakatik mandakara./ izkimizki ibili./ (a tiro de lapo=bertatik bertara). |
| MEDIANTE: | -z./ lagun, adib. “Jainkoa lagun� (Dios mediante). |
| MEDIAS, a: | l.- erdibana (egin), adib.: “Erdibana (egingo dugu)?, Erdibana!� (¿A medias? ¡A medias!). 2.- erdizka (egin), (bukatu gabe, txarto egin). |
| MEDIAS, quedarse a: | erdibidean geratu, gelditu. |
| MEDIDA, ni hecho a : | berebizikoa./ neurri-neurrikoa./ esanda, eginda bezalakoa, langoa. |
| MEDIDA que, a: | ahala, adib.: “Egin ahala�. |
| MEDIDAS, tomar: | ahalbide(ra)tu. |
| MEDIO de, en: | erdi-erdian./ buru-buruan (en todo el bolo)./ bete-betean (asmatuedo). |
| MEDIO, quitarse de: | kendu paretik./ kendu enbarazutik./ kendu erditik./ kendu hankapetik. |
| MEDIO de, por: | -ren bidez. |
| MEDIO, por término: | batez beste (mugagabea da, beraz ezin ‘bataz beste‘ esan, ‘bataz bestea’ izango litzateke)./ bata bestearekin. |
| MEDULA, hasta la: | hezurretaraino./ hezur-muinetaraino. |
| MEJOR, a lo: | baliteke… t(z)ea!/ onenean (en el mejor de los casos). |
| MEJOR que…, serÃa: | hobe + bald. + …t(z)ea, adib.: “Hobe zenuke joateaâ€? (SerÃa mejor que te fueras). |
| MEJOR, tanto: | hainbat hobe(to). |
| MEJORIA, experimentar una: | bentaja egin, adib.: “Makal zegoen baina azken egunotan bentaja handia egin du�./ hobera egin. |
| MEMORIA, de: | buruz./ gogoz. |
| MEMORIA, perder la: | burua joan, galdu. |
| MENEARSELA: | idiarena jo./ kanpaia jo. |
| MENEO, en un: | irri-arra batean, adib.: “Holako irri-arra batean txalupatik uretara jausi zen�. |
| MENOR, comprar al por: | apurka erosi. |
| MENOR de, el: | den mendren, adib.: “Edozein laguntza, den mendrenik ere, onartuko genuke�./ demendren./ dremenden(ik)). |
| MENOR, mal: | 1: gaitz erdi(a), adib.: “Autorik gabe geratu izana gaitz erdi delakoan gaude� (Pensamos que el habernos quedado sin coche ha sido un mal menor). 2: ezinbesteko gaitza. |
| MENOS, como no podÃa ser: | beharko, adib.: “Eta, beharko, ate ondoan gertatu zenâ€?. |
| MENOS, cuando: | gutxienez./ behinik behin. |
| MENOS, echar de: | faltan izan, adib.: “Faltan zaitut� (Te echo de menos)./ norbaiten huts(une)a nabaritu, somatu. |
| MENOS, ir de más a: | atzeraka egin, joan. |
| MENOS, más o: | gutxi-asko, adib.: “Neska horrek gona gutxi-asko laburrak erabiltzen ditu�. |
| MENOS, poco más o: | gutxi-asko./ gutxi gorabehera./ inguruan./ aldera (orduekin, adib.: “Zazpiak aldera�)./ hor nonbait./ nonbait hor, han./ alde-alde (a ojo de buen cubero), adib:: “Alde-alde bota nuen eta asmatu�./ hor(txe)- hor(txe). |
| MENOS, por lo: | 1.- behinik behin./ behintzat, adib.: “Egizu hori behintzatâ€?./ gutxienez (zenbakiekin)./ bederen. 2: gaitz erdi./ eskerrak./ tira, behintzat… (oye, por lo menos…). 3.- ni NEU ez (yo por lo menos no). |
| MENOS, quien más y quien: | (guztiok) gutxi-asko. |
| MENOS, ser lo de: | hutsa izan./ hori eta hutsa, berdin( eko). |
| MENUDO…!: | “Haien jan beharra!â€? (Menuda voracidad!)./ a ze(r)…!, adib: “A ze parea!“./ hara zer…!/ lekutako etxea! (¡vaya casa!)./ kristo(re)na./ hori bai…!/ hori da, hori…!/ (a ze) nolako…! |
| MENUDO, a: | sarri(tan)./ askotan./ sarri askotan./ txitean-pitean. |
| MERECIDO, dar su: | (neure, heure, bere…) betea eman. |
| MI, ay de: | ai ene! (aieneka=ai ene esanez). |
| MIA, no decir ni esta boca es: | txintik (ere) ez atera. |
| MIEDO, estar muerto de: | kaka praketan ibili./ beldurrak airean egon./ beldurrak./ (beldurraren) beldurrez egon. |
| MIEL, luna de: | ezti gozozko ilargia./ eztilargia./ ezkonbidaia./ ilargi eztizkoa. |
| MIENTRAS: | -t(z)ean, adib.: “jatean�./ (-n) bitartean (adib.: “jan bitartean, jaten ari ziren bitartean�)./ artean. |
| MIERDA, irse a la: | 1.- lurra jo, porrot egin, molokot egin (arruinarse). 2.- pikutara joan./ antzarak perratzera joan. |
| MIGAJAS, comer las: | mahaipetik jan./ mahaipekoak bildu (llevarse, conformarse con). |
| MILAGRO, no… de: | ez…-(enean!, adib.: “Hil ez naizenean!â€? (No me he muerto de milagro). |
| MINGA, estar tocándose la: | potrojorran egon (gizonezkoak). |
| MINIMO, ni el más: | behatz batenik ere. |
| MIO, de padre y muy señor: | kristo(re)n./ berebiziko. |
| MIRA que…: | l.- -t(z)ea ere!, adib.: “Parisen topatzea ereâ€?./ “Zer (gertatu) eta Parisen aurkitu (behar)â€?./ “Non eta Parisen aurkitu (behar)â€?. 2.- hi bai…, hi!, adib.: “Hi bai kaikua, hi!â€? (Mira que eres tonto). |
| MIRA, estar en el punto de: | (begipuntuaren) xedea izan./ helburua izan./ txuria ukitu. |
| MIRAMIENTOS, no andarse con: | kontu motzak izan./ koplarik ez erabili./ zinu barik ibili. |
| MISMAS, estar en las: | hola-hola egon./ ez aurrera ez atzera egon, ibili. |
| MISMO: | 1.- (gaur) bertan (hoy mismo)./ (orain)txe bertan (ahora mismo). 2.- gizon bera da (es el mismo hombre)./ auto berdina da (el mismo modelo de coche). 3.- ni neu=yo mismo (zu zeu…)./ hauxe (este mismo). |
| MISMO, asÃ: | berebat./ orobat, adib.: “Euskara eta orobat euskal historia ikasi behar duguâ€?. |
| MISMO, por mÃ, ti…: | neurez, heurez, berez, geurez, zeurez…/ neure kabuz. |
| MISMO, preguntarse a uno: | (neure, zeure…) buruari galdetu, adib.: “Neure buruari galdetu nionâ€?./ (ba)nago…-(e)n, adib.: “Banago zergatik emana dioten Xoxoari xoxoaren izenaâ€?. |
| MISMO, ser lo: | berdin izan./ hainbat izan./ bost axola. |
| MOCHE, a troche y: | zirti-zarta erruz./ esku beteka./ bonbon. |
| MOCOS, sonarse los: | zintz egin. |
| MODA, a la: | lege berrira. |
| MODA, estar de: | modan egon./ (puri- )purian egon./ bitsetan egon (arrakasta izan)./ pil-pilean egon (de rabiosa actualidad)./ sapa izan, adib.: “Kanta horrek sapa du�./ boladan egon. |
| MODA, estar pasado de: | modatik joana izan, adib.: “Oinetako horiek modatik joanak dituk, motel!“. |
| MODERNA, a la: | lege berrira. |
| MODO, de algún: | nola edo hala./ nolahala./ nolabait. |
| MODO, de cualquier: | dena dela./ dena den./ hala ere. |
| MODO que, de: | beraz./ horrela. |
| MODOS, de todos: | nolanahi ere./ dena dela./ dena den./ hala ere. |
| MOGOLLON, a: | nahizu-nahizu, adib.: “Nahizu-nahizu bizi diraâ€? (Viven en la abundancia)./ asko eta asko./ nahia, adib.: “Artoa nahia dagoâ€? (Hay maÃz en abundancia)./ ugari./ makina bat./ hamaika./ oparo./ naharo(ki)./ franko(ki)./ barra-barra./ parra-parra./ mukuruka./ sano./ sendo./ erruz./ eurrez./ botaka./ edozenbat./ burrustaka./ parrastaka./ parrastan./ ausarki./ galanki../ galanto./ abastu./ ibaika. |
| MOGOLLON de…, qué: | -ren emana!, adib.: “Hau jendearen emana! “, “Hau da sagarraren emana!“. |
| MOJADO, ser papel: | paper, ur errea izan./ lastozko sua izan./ agotz salda./ ezerezean gelditu. |
| MOLAR: | begia izan, adib.: “Begia dio neska horrek mutil horri�. |
| MOLDE, hechos con el mismo: | mailu batez, batek joak. |
| MOLINO, llevar el agua a su: | ura (inoren) eherara nahi./ igarara ekarri (K. Izagirre). |
| MOMENTO, al: | behingoan./ berehala. |
| MOMENTO, coger en un mal: | aldi txarrean hartu. |
| MOMENTO, en un: | behingo batean./ jesu(s) batean./ une batez./ apur batean./ aitaren egin orduko. |
| MOMENTO, por el: | behingo(a)z (beste bi adiera dauzka: “betiko� eta “batera�)./ aldi, puska baterako. |
| MONA, dormir la: | azeria larrutu./ katua kendu./ astelehena pasa. |
| MONJA, meterse: | serora sartu./ moja sartu. |
| MONO, el último: | azken mamu gorria. |
| MONTA, de poca: | gorabehera gutxiko. |
| MONTAR a…: | -z ibili (bizikletaz, zaldiz…), baina mugatua denean inesiboa erabili behar da, adib.: “Plymoutherako itsasontzian joan”. |
| MONTE, echarse al: | menditartu./ mendira jo. |
| MONTON, del: | hala-holako(a izan). |
| MONA, pillar una: | ezpaina berotu./ katua eraman./ amuarraina, atuna, eperra, mokoilua, otso beltza, perretxikoa, zepelina harrapatu./ (Bilboko Barrenkaletik) bakailaoa ekarri./ atxurra izan./ mizpira ederra, pottoka bat bildu |
| MORADAS, pasarlas: | zinak eta minak pairatu./ beltzak eta txuriak ikusi./ gorriak ikusi. |
| MORADO, ponerse: | bapo berdindu./ ase eta bete egin. |
| MORRAZO, darse un buen: | talo(z) hartu. |
| MORRO, tener (mucho): | kopeta (handia) izan./ azal lodia eduki./ “Txo, hik duk bekokia!�, “Azal lodikoa, gogorrekoa zara gero!�. |
| MORROS, caerse de: | musuz, muturrez aurrera erori. |
| MORROS, estar de: | mutur egon, gelditu./ zaputza hartu, harrapatu./ zaputze(t)an egon (bereziki haurrak)./ mokoka, murku egon. |
| MORROS, ponerse de: | bekoskoa jarri./ belizuri egin. |
| MOSCAS, estar cazando: | denbora ontzen oihuari begira eman, pasa./ esku bateko behatzak banatzen egon./ kukusoak hiltzen ari./ zeruko izarrak kontatzen ari./ eulikeriatan egon./ denbora gitarra jotzen eta dendeletean pasa. |
| MOSCAS, por si las: | zer gerta ere, adib.: “Hik ere hobe duk hemen geratu, zer gerta ere� (hori ez da ‘pase lo que pase’=gerta ahala gerta)./ badaezpada (ere). |
| MOSQUEARSE: | zaputza hartu, harrapatu./ zaputze(t)an egon (bereziki umeak)./ urak eta suak hartu. |
| MU, no decir ni: | txi(n)tik (ere) ez esan, atera./ murtik, txistik, inkik ez esan. |
| MUCHO, como: | goitik jota./ gehienez ere./ gehien dela. |
| MUCHO, con: | gehiegiz./ larregiz./ sobera./ alde handiz. |
| MUCHO…, después de: | … eta…, adib.: “Ibili eta ibili� (Después de mucho andar), |
| MUCHO, ni con: | ezta hurrik eman ere./ hurretan ere (ez). |
| MUERAS, asà te: | hilko al haiz!/ hil ai ledi (ojalá se muera)./ lepahezurra haustea opa. |
| MUERDE, si es un perro te: | berton daukazu./ alde-aldean daukazu. |
| MUERTA, mosquita: | azpi zapo./ saguhartzaile. |
| MUERTE, entre la vida y la: | hil-bizian./ hil(tzeko) zorian./ hiltzear./ hats-bizi, adib.: “Hats-bizi atera dute neska uretatik, baina laster hil da�. |
| MUERTE, lucha(r) a: | hilkarrean aritu (gladiadoreak legez). |
| MUERTE, pena de: | heriotz zigorra./ biziaren zigorra, pena. |
| MUERTO, cargar el: | ardiak, ahuntzak egotzi. |
| MUERTO, estar medio: | hurran izan./ hilzorian egon. |
| MUERTO, qué… ni qué niño: | zer… eta zer… -oste, adib.: “Zer behi eta zer behiosteâ€? (Qué vaca ni qué ocho cuartos)./ zer… eta zer… -ondo(ko), adib.: “Zer jai eta zer jaiondokoâ€?. |
| MUERTOS, aburrir hasta a los: | “Isil hadi, zakurrak nazkatu baino lehen�. |
| MUERTOS, levantar a los: | itsuak argitu, adib.: “Itsuak argitzeko modukoa omen da hango wodka� (Ese wodka resucitaria a los muertos). |
| MUNDO, comerse el: | beheak eta goiak tragatu, adib.: “Alkate hautatu zutenean beheak eta goiak tragatu behar zituela zirudienâ€? (Cuando salió de alcalde parecÃa que se iba a comer el mundo). |
| MUNDO, como su madre le trajo al: | larrugorritan./ narrugorritan./ amak eginda bezala./ bilutsik. |
| MUNDO, dejar este: | arimak egin (dio)./ arima eman./ arima hortzetan eduki./ mundutik hil. |
| MUNDO, desde que el mundo es: | betidanik./ Jainkoak dakienetik. |
| MUNDO, querer más que a nada en este: | zoroen bihotz eroaz maite izan. |
| MUNDO, todo el: | bazterrak, adib.: “Bazterrak nahasten” (Liando a todo Dios)./ “Bazterrak engainatzen (Engañando a la peña). |
| MUNDO, venir al: | argia ikusi./ mundura jaio. |
| MURRIA, estar de: | muxak hartu./ muxatan egon./ putzak eduki. |
| MUSARAÑAS, estar pensando en las: | zersuman jarri, adib.: “Zer-suman jarri nintzen�./ izarrei begira, beha egon./ zeruko izarrak kontatzen egon./ bere baitara bildu. |
Gaurko hitza
- barra-barra 2022(e)ko irailak 13
- txatxar 2022(e)ko irailak 12
- freskura 2022(e)ko irailak 11
- landur 2022(e)ko irailak 8
- mokofier, moko-fier 2022(e)ko irailak 5
- moko-mokoan 2022(e)ko irailak 2
- aldabera 2022(e)ko irailak 1
euskaljakintza 9
Bilatu euskaljakintzan
Azken tuitak
Follow @euskaljakintza on Twitter
Artxiboak
Etiketak
aholkuak
Arauak
arazoa
arazoak
ariketak
atsotitzak
aurrerapenak
bidaiak
dirua
ebpn
EGA
ekologia
ekonomia
elkarrizketa
elkarrizketak
euskaljakintza
euskara
gaixotasunak
gizartea
gure ekoizpenak
hautaproba
hautaprobak
hitz-jokoak
hitzaro
idazlana
internet
irakurgaiak
irakurlearen_txokoa
jakintza
kirola
komikiak
kontsumismoa
krisia
literatura
medikuntza
musika
osasuna
proiektuak
sariak
solasean
tabakoa
teknologia
urtebetetzeak
zientzia
zorionak
Ariketak menu pertsonalizatua
- Aditza
- Atsotitzak lantzen
- Hitz jokoak
- Lokailuak lantzen
- Hitzapasa
- Lexikoa lantzeko ariketak
- Deklinabidea
- Arauak lantzeko ariketak
- ARIKETAK
- Ega azterketak
- EGA 07-08 azterketak
- Erdarakadak lantzen
- Esaldiak berridatzi
- Esamoldeak
- Hitz jokoak
- Hitzapasa
- Ortografia ariketak
- Ortografia eta arauak
- Perpaus elkartuak
- Saski-naski
- Sinonimoak






Iruzkin berriak